Co mówią badania

Acetylo-L-karnityna (ALCAR): co mówią badania naukowe

Acetylo-L-karnitynę (ALCAR) badano głównie u chorych: w depresji, łagodnych zaburzeniach poznawczych i chorobie Alzheimera, neuropatii obwodowej i zmęczeniu. W metaanalizach objawy depresji i ból neuropatyczny były mniej nasilone niż po placebo, choć badania były małe i niejednorodne; w dużych RCT w chorobie Alzheimera nie stwierdzono różnic, a u kobiet otrzymujących chemioterapię z taksanami neuropatia po ALCAR była silniejsza.

25prac w źródłach
7badanych obszarów
2efekt korzystny
4niejednoznaczne
1efekt niekorzystny

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Acetylo-L-karnityna (ALCAR) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Płodność męska: parametry nasieniamężczyźni z idiopatyczną niepłodnością lub idiopatyczną astenozoospermią (obniżoną ruchliwością plemników)1 metaanaliza (8 RCT, L-karnityna i acetylo-L-karnityna łącznie) + 1 RCT (n = 60)niejednoznaczneniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: objawy depresji i dystymiidorośli z depresją lub dystymią, w części badań osoby starsze; w jednym RCT chorzy z depresją w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej; leczenie pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (12 RCT, n = 791; 15 badań, n = 809) + 3 RCT + 1 badanie obserwacyjne (n = 1353)efekt korzystnyniskaKontekst medyczny: łagodne zaburzenia poznawcze i choroba Alzheimeraosoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI) lub łagodną do umiarkowanej chorobą Alzheimera, w jednym RCT z wczesnym początkiem choroby (45–65 lat); pod nadzorem lekarza1 przegląd systematyczny (11 RCT) + 1 metaanaliza RCT + 2 RCT (n = 431 i n = 229)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: neuropatia po chemioterapii z taksanamikobiety z rakiem piersi otrzymujące uzupełniającą chemioterapię z taksanami; pod nadzorem lekarza onkologa1 RCT (n = 409) z 2-letnią obserwacją + wytyczne ASCOefekt niekorzystnyniskaKontekst medyczny: neuropatia cukrzycowa i inne bolesne neuropatie obwodowedorośli z cukrzycową neuropatią obwodową, w jednej metaanalizie także z innymi neuropatiami obwodowymi przebiegającymi z bólem; pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (4 RCT, n = 907; 4 RCT, n = 523) + 1 analiza 2 RCT (n = 1257)efekt korzystnybardzo niskaKontekst medyczny: zmęczeniechorzy na stwardnienie rozsiane, osoby z zespołem przewlekłego zmęczenia oraz osoby w wieku 71–88 lat spełniające kryteria przewlekłego zmęczenia; pod nadzorem lekarza4 małe badania z randomizacją (36–96 osób), w tym 1 otwarte; 2 bez grupy placeboniejednoznacznebardzo niskaKontekst medyczny: encefalopatia wątrobowachorzy z marskością wątroby i jawną lub utajoną encefalopatią wątrobową; leczenie pod nadzorem lekarza1 przegląd systematyczny z metaanalizą (5 RCT, n = 398) + 1 RCT (n = 121)niejednoznacznebardzo niska

Podstawowe informacje

Acetylo-L-karnityna (ALCAR, w publikacjach także ALC lub LAC; ang. acetyl-L-carnitine) to ester acetylowy L-karnityny, naturalnie obecny w organizmie, także w ośrodkowym układzie nerwowym. Uczestniczy w przenoszeniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych do mitochondriów, a w badaniach klinicznych oceniano ją głównie w chorobach układu nerwowego i w zaburzeniach nastroju.

L-karnityna ma osobną monografię; metaanalizy łączące obie formy oznaczono przy wynikach. W części badań nad bólem neuropatycznym ALCAR podawano najpierw domięśniowo, co jest inną drogą podania niż suplement doustny.

Wyniki badań

Płodność męska: parametry nasienia

niejednoznaczneniskamężczyźni z idiopatyczną niepłodnością lub idiopatyczną astenozoospermią (obniżoną ruchliwością plemników)

W metaanalizie 8 RCT, która łącznie analizuje L-karnitynę i acetylo-L-karnitynę, stwierdzono lepszą ruchliwość i morfologię plemników, bez różnic w ich koncentracji i w odsetku ciąż klinicznych (5 badań). Osobno ALCAR oceniono w RCT u 60 mężczyzn z idiopatyczną astenozoospermią: w trakcie 6-miesięcznej suplementacji ruchliwość plemników wzrosła w grupach otrzymujących ALCAR samą (3 g/d) lub z L-karnityną (1 g ALCAR i 2 g L-karnityny na dobę).[23, 24]

1 metaanaliza (8 RCT, L-karnityna i acetylo-L-karnityna łącznie) + 1 RCT (n = 60)

Kontekst medyczny: objawy depresji i dystymii

efekt korzystnyniskadorośli z depresją lub dystymią, w części badań osoby starsze; w jednym RCT chorzy z depresją w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej; leczenie pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 12 RCT (791 osób) objawy depresji były po ALCAR mniej nasilone niż po placebo lub bez interwencji (SMD −1,10; 95% CI −1,65 do −0,56; 9 RCT; I² 86%), a w 3 RCT porównujących ALCAR z lekami przeciwdepresyjnymi wyniki były podobne (SMD 0,06) przy rzadszych działaniach niepożądanych. Podobny wniosek przedstawiono w przeglądzie z 2026 r. (15 badań, w tym 1 otwarte; 809 osób). W RCT u 204 osób z dystymią ALCAR (500 mg dwa razy na dobę przez 12 tygodni) dała poprawę bez istotnej różnicy wobec amisulprydu, choć nie spełniła z góry przyjętego kryterium nie gorszej skuteczności (non-inferiority), a u 80 starszych osób podobną jak fluoksetyna. U 40 chorych z depresją dwubiegunową ALCAR z kwasem alfa-liponowym nie różniła się od placebo. W badaniu obserwacyjnym (460 chorych, 893 osoby zdrowe) stężenie ALCAR w osoczu było u chorych niższe i rosło w trakcie leczenia przeciwdepresyjnego.[1–6]

2 metaanalizy (12 RCT, n = 791; 15 badań, n = 809) + 3 RCT + 1 badanie obserwacyjne (n = 1353)

Kontekst medyczny: łagodne zaburzenia poznawcze i choroba Alzheimera

niejednoznaczneniskaosoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI) lub łagodną do umiarkowanej chorobą Alzheimera, w jednym RCT z wczesnym początkiem choroby (45–65 lat); pod nadzorem lekarza

W metaanalizie RCT trwających 3–12 miesięcy (1,5–3,0 g/d) stwierdzono niewielką przewagę ALCAR nad placebo w zbiorczym wyniku (ES 0,201; 95% CI 0,107–0,295) i w ogólnej ocenie klinicznej zmiany (ES 0,32). W przeglądzie Cochrane (11 RCT, wyłącznie choroba Alzheimera) poprawę w ogólnej ocenie klinicznej częściej odnotowano po 12 i 24 tygodniach (OR 2,33 i 3,91), ale nie po 52 tygodniach ani w funkcjach poznawczych, nasileniu otępienia i sprawności; autorzy uznali, że wynik może być przypadkowy. W RCT u 431 osób (3 g/d przez rok) i u 229 osób z wczesnym początkiem choroby główne miary nie różniły się od placebo.[7–10]

1 przegląd systematyczny (11 RCT) + 1 metaanaliza RCT + 2 RCT (n = 431 i n = 229)

Kontekst medyczny: neuropatia po chemioterapii z taksanami

efekt niekorzystnyniskakobiety z rakiem piersi otrzymujące uzupełniającą chemioterapię z taksanami; pod nadzorem lekarza onkologa

W RCT SWOG S0715 409 kobiet przez 24 tygodnie chemioterapii przyjmowało ALCAR (3000 mg/d) lub placebo. Po 12 tygodniach nie stwierdzono różnic, a po 24 tygodniach wynik w skali FACT-NTX był w grupie ALCAR niższy o 1,8 pkt (95% CI −3,2 do −0,4), co oznacza silniejszą neuropatię; neurotoksyczność stopnia 3–4 wystąpiła u 8 kobiet wobec 1 po placebo. Różnica utrzymywała się w dwuletniej obserwacji (−1,39 pkt; 95% CI −2,48 do −0,30). W wytycznych ASCO z 2020 r. odradzono stosowanie ALCAR w profilaktyce neuropatii po chemioterapii.[14–16]

1 RCT (n = 409) z 2-letnią obserwacją + wytyczne ASCO

Kontekst medyczny: neuropatia cukrzycowa i inne bolesne neuropatie obwodowe

efekt korzystnybardzo niskadorośli z cukrzycową neuropatią obwodową, w jednej metaanalizie także z innymi neuropatiami obwodowymi przebiegającymi z bólem; pod nadzorem lekarza

W przeglądzie Cochrane (4 RCT, 907 osób) ból w skali VAS 0–100 mm był po 6–12 miesiącach mniejszy niż po placebo (MD −9,16 mm; 95% CI −16,76 do −1,57; 3 badania, 540 osób; bardzo niska pewność dowodów); przy dawkach do 1500 mg/d nie różnił się od placebo (MD −0,05 mm), a przy wyższych był mniejszy (MD −14,93 mm; analiza podgrup jeszcze mniej pewna). W metaanalizie 4 RCT (523 osoby, część z początkowym podawaniem domięśniowym) ból był mniejszy o 1,20 pkt VAS. W analizie dwóch 52-tygodniowych RCT (1257 osób) odnotowano więcej regenerujących się włókien w nerwie łydkowym i lepsze czucie wibracji, bez poprawy przewodnictwa nerwowego.[11–13]

2 metaanalizy (4 RCT, n = 907; 4 RCT, n = 523) + 1 analiza 2 RCT (n = 1257)

Kontekst medyczny: zmęczenie

niejednoznacznebardzo niskachorzy na stwardnienie rozsiane, osoby z zespołem przewlekłego zmęczenia oraz osoby w wieku 71–88 lat spełniające kryteria przewlekłego zmęczenia; pod nadzorem lekarza

U 96 osób w wieku 71–88 lat wynik w skali nasilenia zmęczenia zmniejszył się po ALCAR o 22,5 pkt, a w grupie porównawczej wzrósł o 1,2 pkt. W stwardnieniu rozsianym ALCAR (2 g/d) w badaniu krzyżowym u 36 osób dała mniejsze zmęczenie niż amantadyna, ale w RCT u 60 osób po miesiącu wobec placebo odnotowano jedynie trend (p = 0,05 przy progu 0,046). W otwartym badaniu w zespole przewlekłego zmęczenia (2 g/d przez 24 tygodnie) wyraźną poprawę ogólną odnotowano u 59% osób z grupy ALCAR, a 2 tygodnie po odstawieniu pogorszenie zgłosiło 52%.[17–20]

4 małe badania z randomizacją (36–96 osób), w tym 1 otwarte; 2 bez grupy placebo

Kontekst medyczny: encefalopatia wątrobowa

niejednoznacznebardzo niskachorzy z marskością wątroby i jawną lub utajoną encefalopatią wątrobową; leczenie pod nadzorem lekarza

W przeglądzie Cochrane (5 RCT, 398 osób; wszystkie przeprowadził we Włoszech jeden zespół, z wysokim ryzykiem błędu) stężenie amoniaku we krwi było po ALCAR niższe niż po placebo (MD −13,06 mg/dl; 387 osób), bez wyraźnych różnic w jakości życia, zmęczeniu i działaniach niepożądanych; pewność wszystkich dowodów była bardzo niska, a danych o śmiertelności brakowało. W RCT u 121 chorych z jawną encefalopatią (90 dni) autorzy opisali mniejsze zmęczenie i większą aktywność fizyczną niż po placebo; w przeglądzie Cochrane wynik oceny zmęczenia u 121 osób uznano za niepewny.[21, 22]

1 przegląd systematyczny z metaanalizą (5 RCT, n = 398) + 1 RCT (n = 121)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W dystymii stosowano 1 g/d (500 mg dwa razy na dobę), a w depresji dwubiegunowej 1000–3000 mg/d z kwasem alfa-liponowym. W MCI i chorobie Alzheimera: 1,5–3,0 g/d przez 3–12 miesięcy (w dwóch dużych RCT 1 g trzy razy na dobę). W neuropatii cukrzycowej: 1500–3000 mg/d przez 6–12 miesięcy; w badaniu z taksanami 3000 mg/d przez 24 tygodnie. W zmęczeniu najczęściej 2 g/d przez 1 miesiąc do 24 tygodni, w płodności męskiej 3 g/d ALCAR albo 1 g ALCAR z 2 g L-karnityny przez 6 miesięcy.[3, 5, 7, 9–11, 14, 18–20, 24]

Bezpieczeństwo

W zestawieniu górnych tolerowanych poziomów spożycia (UL) EFSA, z którego korzysta redakcja, acetylo-L-karnityny nie ma. W dużym RCT w chorobie Alzheimera ALCAR była bardzo dobrze tolerowana, a w przeglądzie Cochrane działania niepożądane nie różniły się istotnie od placebo; w porównaniach z lekami przeciwdepresyjnymi występowały rzadziej. W jednym badaniu w neuropatii cukrzycowej z powodu działań niepożądanych (bóle głowy, parestezje twarzy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe) badanie przerwało 4,1% osób przyjmujących ponad 1500 mg/d wobec 1,4% po placebo (różnica nieistotna), a w encefalopatii wątrobowej działania niepożądane niebędące poważnymi zgłoszono u 6,34% wobec 2,50% (RR 2,51; 95% CI 0,68–9,22). U kobiet otrzymujących taksany ALCAR wiązała się z nasileniem neuropatii. U zdrowych ochotników ok. 90% przyjętej ALCAR przekształcało się w N-tlenek trimetyloaminy (TMAO), którego stężenie w osoczu sięgało 50 µM, poziomu wcześniej wiązanego z niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi.[1, 8, 9, 11, 14, 21, 25]

Ograniczenia dowodów

Większość badań była mała; wszystkie badania w encefalopatii wątrobowej przeprowadził jeden zespół, a dwa z czterech badań w neuropatii cukrzycowej finansował producent ALCAR. W metaanalizie badań nad depresją niejednorodność była bardzo duża (I² 86%), a nowszy przegląd obejmował badanie otwarte. W chorobie Alzheimera korzyść w ogólnej ocenie klinicznej nie znalazła potwierdzenia w ocenach funkcji poznawczych. Część metaanaliz łączy ALCAR z L-karnityną albo z podawaniem domięśniowym. Biodostępność ALCAR jest niższa niż L-karnityny: u zdrowych ochotników przyrost AUC był 7,7 raza mniejszy. Cytowane prace nie obejmują kobiet w ciąży ani karmiących piersią.[1, 2, 8, 11, 12, 21, 23, 25]

Źródła

  1. metaanaliza Acetyl-L-Carnitine Supplementation and the Treatment of Depressive Symptoms: A Systematic Review and Meta-Analysis. Psychosomatic medicine, 2018. PubMed 29076953 · DOI
  2. przegląd systematyczny z metaanalizą Current Evidence of Acetyl-L-Carnitine Use in Mood Disorders-: A Systematic Review and Meta-Analysis. Neuropsychiatric disease and treatment, 2026. PubMed 42261369 · DOI
  3. RCT A double-blind, randomised, controlled clinical trial of acetyl-L-carnitine vs. amisulpride in the treatment of dysthymia. European neuropsychopharmacology : the journal of the European College of Neuropsychopharmacology, 2006. PubMed 16316746 · DOI
  4. RCT L-Acetylcarnitine in dysthymic disorder in elderly patients: a double-blind, multicenter, controlled randomized study vs. fluoxetine. European neuropsychopharmacology : the journal of the European College of Neuropsychopharmacology, 2013. PubMed 23428336 · DOI
  5. RCT A placebo-controlled trial of acetyl-L-carnitine and α-lipoic acid in the treatment of bipolar depression. Journal of clinical psychopharmacology, 2013. PubMed 23948785 · DOI
  6. badanie obserwacyjne (kliniczno-kontrolne) Plasma acetyl-l-carnitine and l-carnitine in major depressive episodes: a case-control study before and after treatment. Psychological medicine, 2023. PubMed 35115069 · DOI
  7. metaanaliza Meta-analysis of double blind randomized controlled clinical trials of acetyl-L-carnitine versus placebo in the treatment of mild cognitive impairment and mild Alzheimer's disease. International clinical psychopharmacology, 2003. PubMed 12598816 · DOI
  8. przegląd systematyczny z metaanalizą Acetyl-L-carnitine for dementia. The Cochrane database of systematic reviews, 2003. PubMed 12804452 · DOI
  9. RCT A 1-year multicenter placebo-controlled study of acetyl-L-carnitine in patients with Alzheimer's disease. Neurology, 1996. PubMed 8797468 · DOI
  10. RCT A 1-year controlled trial of acetyl-l-carnitine in early-onset AD. Neurology, 2000. PubMed 10994000 · DOI
  11. przegląd systematyczny z metaanalizą Acetyl-L-carnitine for the treatment of diabetic peripheral neuropathy. The Cochrane database of systematic reviews, 2019. PubMed 31201734 · DOI
  12. metaanaliza Acetyl-L-carnitine in the treatment of peripheral neuropathic pain: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. PloS one, 2015. PubMed 25751285 · DOI
  13. analiza 2 RCT Acetyl-L-carnitine improves pain, nerve regeneration, and vibratory perception in patients with chronic diabetic neuropathy: an analysis of two randomized placebo-controlled trials. Diabetes care, 2005. PubMed 15616239 · DOI
  14. RCT Randomized double-blind placebo-controlled trial of acetyl-L-carnitine for the prevention of taxane-induced neuropathy in women undergoing adjuvant breast cancer therapy. Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology, 2013. PubMed 23733756 · DOI
  15. RCT (obserwacja długoterminowa) Two-Year Trends of Taxane-Induced Neuropathy in Women Enrolled in a Randomized Trial of Acetyl-L-Carnitine (SWOG S0715). Journal of the National Cancer Institute, 2018. PubMed 29361042 · DOI
  16. wytyczne kliniczne Prevention and Management of Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy in Survivors of Adult Cancers: ASCO Guideline Update. Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology, 2020. PubMed 32663120 · DOI
  17. RCT Acetyl L-carnitine (ALC) treatment in elderly patients with fatigue. Archives of gerontology and geriatrics, 2008. PubMed 17658628 · DOI
  18. RCT (krzyżowe) Comparison of the effects of acetyl L-carnitine and amantadine for the treatment of fatigue in multiple sclerosis: results of a pilot, randomised, double-blind, crossover trial. Journal of the neurological sciences, 2004. PubMed 14759641 · DOI
  19. RCT Evaluating the effects of amantadin, modafinil and acetyl-L-carnitine on fatigue in multiple sclerosis--result of a pilot randomized, blind study. Clinical neurology and neurosurgery, 2013. PubMed 24321164 · DOI
  20. badanie otwarte z randomizacją Exploratory open label, randomized study of acetyl- and propionylcarnitine in chronic fatigue syndrome. Psychosomatic medicine, 2004. PubMed 15039515 · DOI
  21. przegląd systematyczny z metaanalizą Acetyl-L-carnitine for patients with hepatic encephalopathy. The Cochrane database of systematic reviews, 2019. PubMed 30610762 · DOI
  22. RCT Oral acetyl-L-carnitine therapy reduces fatigue in overt hepatic encephalopathy: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. The American journal of clinical nutrition, 2011. PubMed 21310833 · DOI
  23. metaanaliza l-carnitine and l-acetylcarnitine supplementation for idiopathic male infertility. Reproduction & fertility, 2020. PubMed 35128424 · DOI
  24. RCT Placebo-controlled double-blind randomized trial on the use of L-carnitine, L-acetylcarnitine, or combined L-carnitine and L-acetylcarnitine in men with idiopathic asthenozoospermia. Fertility and sterility, 2005. PubMed 16169400 · DOI
  25. badanie farmakokinetyczne z randomizacją Low Bioavailability and High TMAO Production: Novel Insights Into Acetylcarnitine and Carnitine Metabolism. Molecular nutrition & food research, 2025. PubMed 41243468 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.