Co mówią badania

Astaksantyna: co mówią badania naukowe

Astaksantynę badano u ludzi głównie pod kątem markerów stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego, skóry, wysiłku fizycznego, lipidów, glikemii i zmęczenia oczu. W metaanalizach odnotowano m.in. niższy malondialdehyd, niższą kinazę kreatynową po wysiłku i niższą glukozę przy zaburzeniach glikemii, ale badania są małe, a wyniki dla skóry, lipidów i wzroku niespójne.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
1efekt korzystny
1brak efektu
6niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Astaksantyna w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Markery stresu oksydacyjnego i stanu zapalnegodorośli zdrowi, z nadwagą, z cukrzycą typu 2 oraz osoby wykonujące wysiłek fizyczny3 metaanalizy RCT (12 RCT, n = 380; 14 badań; 7 RCT, n = 188)niejednoznaczneniskaSkóra: nawilżenie, elastyczność, zmarszczki, fotostarzeniezdrowi dorośli, w większości badań Japonki1 metaanaliza (9 RCT) + 1 metaanaliza różnych suplementów (40 RCT) + 2 badania kontrolowane placebo (n = 23 i n = 65)niejednoznaczneniskaWydolność fizyczna i regeneracja po wysiłkuzdrowi dorośli, osoby aktywne fizycznie i sportowcy2 metaanalizy RCT (24 RCT; 11 RCT, n = 346)niejednoznaczneniskaProfil lipidowy i glikemia (populacje mieszane)dorośli; metaanalizy łączyły badania prowadzone w różnych populacjach3 metaanalizy RCT (7 RCT, n = 280; 14 badań; 8 badań)niejednoznaczneniskaWzrok: zmęczenie oczu przy pracy z ekranem i akomodacjadzieci w wieku 10–14 lat i dorośli pracujący przy monitorach3 RCT (n = 44–64, w tym 1 z mieszanką składników) + 1 przegląd systematyczny (9 RCT różnych suplementów)niejednoznaczneniskaMasa ciała i BMIdorośli, w tym ze stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 23 metaanalizy (9 badań klinicznych; 14 badań; 9 RCT)brak efektuniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: stan przedcukrzycowy i cukrzyca typu 2dorośli ze stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 2, pod nadzorem lekarza2 metaanalizy RCT (9 RCT, n = 403; 36 publikacji o różnych karotenoidach) + 1 RCT (n = 34)efekt korzystnyniskaKontekst medyczny: niepłodnośćkobiety leczone z powodu niepłodności i mężczyźni z niepłodnością, pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (u kobiet: badania kliniczne i na zwierzętach; u mężczyzn: 3 badania kliniczne i 7 na zwierzętach)niejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Astaksantyna (astaxanthin) to rozpuszczalny w tłuszczach karotenoid z grupy ksantofili, wytwarzany naturalnie m.in. przez niektóre bakterie i mikroalgi. W części cytowanych badań wprost podano, że astaksantyna pochodziła z mikroalgi Haematococcus pluvialis (np. ekstrakt w oleju z krokosza barwierskiego).

Istnieje też astaksantyna syntetyczna, według autorów przeglądu bezpieczeństwa chemicznie różna od naturalnej. Działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne, od którego wyszły badania kliniczne, opisano wcześniej głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach.

Wyniki badań

Markery stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego

niejednoznaczneniskadorośli zdrowi, z nadwagą, z cukrzycą typu 2 oraz osoby wykonujące wysiłek fizyczny

W metaanalizie 12 RCT (380 osób) stężenie malondialdehydu (MDA) we krwi było po astaksantynie niższe niż po placebo (SMD −0,95; 95% CI −1,67 do −0,23), a u chorych na cukrzycę typu 2 niższa była też interleukina 6 (IL-6); CRP i TNF-α nie różniły się. W metaanalizie 14 badań CRP było niższe tylko przy stosowaniu co najmniej 12 tygodni lub w dawkach powyżej 12 mg/d. W metaanalizie 7 RCT u osób ćwiczących (188 osób, 4–28 mg/d) niższe były produkty zaawansowanego utleniania białek (AOPP; SMD −1,06), bez zmian MDA, SOD i IL-6.[1–3]

3 metaanalizy RCT (12 RCT, n = 380; 14 badań; 7 RCT, n = 188)

Skóra: nawilżenie, elastyczność, zmarszczki, fotostarzenie

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli, w większości badań Japonki

W metaanalizie 9 RCT doustna astaksantyna wiązała się z lepszym nawilżeniem (SMD 0,53; 95% CI 0,05–1,01) i elastycznością skóry (SMD 0,77), bez istotnej różnicy w głębokości zmarszczek (SMD −0,26; 95% CI −0,58 do 0,06). W 16-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo u 65 kobiet (6 lub 12 mg/d) parametry zmarszczek i nawilżenie pogorszyły się istotnie tylko w grupie placebo, a w RCT u 23 osób (4 mg/d przez 10 tygodni) minimalna dawka rumieniowa (MED) po UV wzrosła w porównaniu z placebo. W metaanalizie 40 RCT różnych suplementów karotenoidy nie poprawiały wskaźników fotostarzenia, a dowody dla astaksantyny autorzy uznali za niewystarczające.[4–7]

1 metaanaliza (9 RCT) + 1 metaanaliza różnych suplementów (40 RCT) + 2 badania kontrolowane placebo (n = 23 i n = 65)

Wydolność fizyczna i regeneracja po wysiłku

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli, osoby aktywne fizycznie i sportowcy

W metaanalizie 24 RCT kinaza kreatynowa (CK) była po astaksantynie niższa (SMD −0,45; 95% CI −0,83 do −0,07), dehydrogenaza mleczanowa również (przy dużej niejednorodności), bez zmian MDA, IL-6, VO2max, wyników prób czasowych i mocy maksymalnej. W starszej metaanalizie 11 RCT (346 zdrowych osób) astaksantyna łączona z regularnym treningiem wiązała się z lepszą sprawnością fizyczną (SMD 0,62; 95% CI 0,17–1,06) i większym utlenianiem tłuszczów, zwłaszcza w wysiłku tlenowym i przy dawkach co najmniej 20 mg.[9, 10]

2 metaanalizy RCT (24 RCT; 11 RCT, n = 346)

Profil lipidowy i glikemia (populacje mieszane)

niejednoznaczneniskadorośli; metaanalizy łączyły badania prowadzone w różnych populacjach

W metaanalizie 7 RCT (280 osób) nie stwierdzono istotnego wpływu na cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy ani glukozę (WMD −2,65 mg/dl; 95% CI −5,84 do 0,54). W metaanalizie 14 badań wyższy był tylko cholesterol HDL (WMD 1,47 mg/dl), bez zmian glukozy na czczo, HbA1c, LDL i triglicerydów. W metaanalizie 8 badań z dawkami 6–20 mg/d stwierdzono wyższy HDL i niższe triglicerydy, bez zmian LDL i cholesterolu całkowitego.[2, 11, 12]

3 metaanalizy RCT (7 RCT, n = 280; 14 badań; 8 badań)

Wzrok: zmęczenie oczu przy pracy z ekranem i akomodacja

niejednoznaczneniskadzieci w wieku 10–14 lat i dorośli pracujący przy monitorach

W RCT u 64 dzieci z objawami zespołu widzenia komputerowego (4 mg/d przez 84 dni) wynik kwestionariusza CVS-Q poprawił się bardziej niż po placebo (−4,00 vs −1,72 pkt), a zmęczenie wzroku było mniejsze, bez różnic w punkcie bliży akomodacji i ostrości wzroku. W RCT u 60 dorosłych (9 mg/d przez 6 tygodni) ostrość wzroku po pracy przy monitorze była lepiej zachowana tylko w wieku co najmniej 40 lat. W RCT mieszanki z antocyjanami i luteiną (44 osoby, 6 tygodni) opisano mniejsze pogorszenie akomodacji, a przegląd 9 RCT u osób z krótkowzrocznością lub jej ryzykiem opisuje niewielkie korzyści karotenoidów dla zmęczenia wzroku w małych, krótkich badaniach.[16–19]

3 RCT (n = 44–64, w tym 1 z mieszanką składników) + 1 przegląd systematyczny (9 RCT różnych suplementów)

Masa ciała i BMI

brak efektuniskadorośli, w tym ze stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 2

W metaanalizie 9 badań klinicznych z analizą zależności od dawki nie stwierdzono istotnych zmian BMI (−0,22; 95% CI −0,47 do 0,04) ani masy ciała, a wielkość dawki nie wiązała się z wynikiem. Brak związku z BMI i masą ciała opisano także w metaanalizie 14 badań oraz w metaanalizie 9 RCT u osób ze stanem przedcukrzycowym i cukrzycą typu 2.[2, 13, 20]

3 metaanalizy (9 badań klinicznych; 14 badań; 9 RCT)

Kontekst medyczny: stan przedcukrzycowy i cukrzyca typu 2

efekt korzystnyniskadorośli ze stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 2, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 9 RCT (403 osoby) glukoza na czczo była niższa o 16,1 mg/dl, HbA1c niższa (WMD −0,34), LDL niższy o 9,4 mg/dl, a HDL wyższy o 3,0 mg/dl, bez zmian HOMA-IR. W metaanalizie badań karotenoidów astaksantyna i fukoksantyna wiązały się u chorych na cukrzycę typu 2 z glukozą niższą o 4,36 mg/dl, przy bardzo niskiej pewności dowodów. W RCT u 34 osób ze stanem przedcukrzycowym i dyslipidemią (12 mg/d przez 24 tygodnie) obniżyły się LDL i cholesterol całkowity, bez istotnej zmiany insulinowrażliwości (pierwszorzędowy punkt końcowy).[13–15]

2 metaanalizy RCT (9 RCT, n = 403; 36 publikacji o różnych karotenoidach) + 1 RCT (n = 34)

Kontekst medyczny: niepłodność

niejednoznaczneniskakobiety leczone z powodu niepłodności i mężczyźni z niepłodnością, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie badań klinicznych u kobiet leczonych z powodu niepłodności odsetek dojrzałych oocytów był wyższy (MD 8,40; 95% CI 4,57–12,23), podobnie jak całkowita pojemność antyoksydacyjna płynu pęcherzykowego, ale pozostałe wyniki leczenia i odsetek ciąż nie różniły się istotnie. W metaanalizie 3 badań klinicznych u mężczyzn nie stwierdzono poprawy żadnego parametru nasienia w porównaniu z placebo (dowody o niskiej pewności), mimo poprawy opisanej w 7 badaniach na zwierzętach.[21, 22]

2 metaanalizy (u kobiet: badania kliniczne i na zwierzętach; u mężczyzn: 3 badania kliniczne i 7 na zwierzętach)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W cytowanych badaniach kontrolowanych placebo stosowano 4 mg/d przez 10–12 tygodni (skóra, zmęczenie oczu u dzieci), 6 lub 12 mg/d przez 16 tygodni (skóra), 9 mg/d przez 6 tygodni (wzrok u dorosłych) i 12 mg/d przez 24 tygodnie (stan przedcukrzycowy). Przegląd badań skóry opisuje dawki 3–6 mg/d, metaanaliza lipidów obejmowała 6–20 mg/d, a metaanaliza badań wysiłkowych 4–28 mg/d stosowane od 4 dni do 12 tygodni. W metaanalizie enzymów wątrobowych podawano 6–12 mg/d przez 4–48 tygodni.[3, 5, 6, 8, 12, 15–17, 25]

Bezpieczeństwo

Górnego limitu spożycia (UL) nie podajemy, bo nie ma go w zestawieniu wartości EFSA, z którego korzysta redakcja. W przeglądzie bezpieczeństwa 87 badań u ludzi z astaksantyną naturalną (35 z dawkami co najmniej 12 mg/d) w żadnym nie stwierdzono zastrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa; dawki zatwierdzone w różnych krajach wynosiły 2–24 mg. W 8-tygodniowym RCT u 35 zdrowych dorosłych (6 mg/d z ekstraktu H. pluvialis) różnice w badaniach krwi były bardzo małe i bez znaczenia klinicznego, a w 24-tygodniowym RCT (12 mg/d) nie odnotowano istotnych klinicznie zdarzeń niepożądanych. W metaanalizie 5 RCT (196 osób, 6–12 mg/d) aktywność ALT była wyższa o 1,92 U/l niż w grupie kontrolnej, bez zmian AST, GGT i fosfatazy zasadowej. W przeglądzie badań skóry nie opisano poważnych zdarzeń niepożądanych, a w RCT u dzieci parametry bezpieczeństwa nie różniły się od placebo. Interakcji z lekami nie analizowano w źródłach tej monografii, a cytowane prace nie obejmują kobiet w ciąży.[8, 15, 16, 23–25]

Ograniczenia dowodów

Cytowane badania kontrolowane placebo obejmowały od 23 do 65 osób i trwały od 6 do 24 tygodni, a autorzy metaanaliz wskazują na dużą różnorodność dawek, czasu stosowania, protokołów wysiłku i oznaczeń. Badania skóry prowadzono głównie u zdrowych Japonek, a część z nich finansowały firmy komercyjne. Wyniki metaanaliz lipidów i glikemii zależą od populacji i doboru badań, a w metaanalizie różnych karotenoidów, w której astaksantynę analizowano łącznie z fukoksantyną, pewność dowodów dla glikemii oceniono jako bardzo niską. W jednym z badań wzroku podawano mieszankę z antocyjanami i luteiną, więc nie da się wyodrębnić działania samej astaksantyny. Dane o płodności męskiej pochodzą z 3 badań klinicznych, a poprawy opisanej w badaniach na zwierzętach nie potwierdzono u ludzi.[2, 3, 8, 9, 11–14, 18, 22]

Źródła

  1. metaanaliza Astaxanthin supplementation mildly reduced oxidative stress and inflammation biomarkers: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition research (New York, N.Y.), 2022. PubMed 35091276 · DOI
  2. metaanaliza The effects of astaxanthin supplementation on obesity, blood pressure, CRP, glycemic biomarkers, and lipid profile: A meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacological research, 2020. PubMed 32755613 · DOI
  3. metaanaliza Effects of astaxanthin supplementation on exercise-induced oxidative stress: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. 3 Biotech, 2026. PubMed 41710469 · DOI
  4. metaanaliza Systematic Review and Meta-Analysis on the Effects of Astaxanthin on Human Skin Ageing. Nutrients, 2021. PubMed 34578794 · DOI
  5. badanie kontrolowane placebo (z częścią in vitro) Protective effects of astaxanthin on skin deterioration. Journal of clinical biochemistry and nutrition, 2017. PubMed 28751807 · DOI
  6. RCT The Protective Role of Astaxanthin for UV-Induced Skin Deterioration in Healthy People-A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients, 2018. PubMed 29941810 · DOI
  7. metaanaliza Effectiveness of dietary supplements for skin photoaging in healthy adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in medicine, 2025. PubMed 40761858 · DOI
  8. przegląd systematyczny Effects of Astaxanthin Supplementation on Skin Health: A Systematic Review of Clinical Studies. Journal of dietary supplements, 2021. PubMed 32202443 · DOI
  9. metaanaliza The Effects of Astaxanthin Supplementation on Exercise Recovery Biomarkers and Exercise Performance: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2026. PubMed 42197030 · DOI
  10. metaanaliza Effects of Astaxanthin Supplementation on Fatigue, Motor Function and Cognition: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Biological research for nursing, 2024. PubMed 38243785 · DOI
  11. metaanaliza Lipid profile and glucose changes after supplementation with astaxanthin: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Archives of medical science : AMS, 2015. PubMed 25995739 · DOI
  12. metaanaliza Assessing the Effects of Moderate to High Dosage of Astaxanthin Supplementation on Lipid Profile Parameters-A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Studies. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland), 2025. PubMed 40872489 · DOI
  13. metaanaliza Effects of Astaxanthin Supplementation on Glycemic Control and Lipid Profile in Patients With Prediabetes and Type 2 Diabetes: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrition and metabolic insights, 2026. PubMed 42100673 · DOI
  14. metaanaliza Effects of carotenoid supplementation on glycemic control: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. European journal of clinical nutrition, 2025. PubMed 39327454 · DOI
  15. RCT Astaxanthin, a natural antioxidant, lowers cholesterol and markers of cardiovascular risk in individuals with prediabetes and dyslipidaemia. Diabetes, obesity & metabolism, 2023. PubMed 36999233 · DOI
  16. RCT Astaxanthin (AstaReal®) Improved Acute and Chronic Digital Eye Strain in Children: A Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Trial. Advances in therapy, 2025. PubMed 40014233 · DOI
  17. RCT Effects of diet containing astaxanthin on visual function in healthy individuals: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel study. Journal of clinical biochemistry and nutrition, 2023. PubMed 36777084 · DOI
  18. RCT (mieszanka składników) Effects of anthocyanin, astaxanthin, and lutein on eye functions: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Journal of clinical biochemistry and nutrition, 2021. PubMed 34376917 · DOI
  19. przegląd systematyczny Nutritional Supplementation for Myopia Prevention and Control: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 2025. PubMed 41515122 · DOI
  20. metaanaliza Therapeutic Potential of Astaxanthin for Body Weight Regulation: A Systematic Review and Meta-Analysis with Dose-Response Assessment. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland), 2025. PubMed 41155597 · DOI
  21. metaanaliza (badania kliniczne i na zwierzętach) Effect of astaxanthin supplementation on female fertility and reproductive outcomes: a systematic review and meta-analysis of clinical and animal studies. Journal of ovarian research, 2024. PubMed 39127677 · DOI
  22. metaanaliza (badania kliniczne i na zwierzętach) A systematic review and meta-analysis of astaxanthin efficacy in male infertility: evidence from clinical and preclinical studies. Scientific reports, 2026. PubMed 41714744 · DOI
  23. przegląd Astaxanthin: How much is too much? A safety review. Phytotherapy research : PTR, 2019. PubMed 31788888 · DOI
  24. RCT Safety of an astaxanthin-rich Haematococcus pluvialis algal extract: a randomized clinical trial. Journal of medicinal food, 2003. PubMed 12804020 · DOI
  25. metaanaliza The effects of astaxanthin supplementation on liver enzyme levels. International journal for vitamin and nutrition research. Internationale Zeitschrift fur Vitamin- und Ernahrungsforschung. Journal international de vitaminologie et de nutrition, 2024. PubMed 38407143 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.