Co mówią badania

Colostrum (siara bydlęca): co mówią badania naukowe

Siarę bydlęcą (colostrum) badano głównie u osób trenujących, a w kontekście medycznym u dzieci z biegunką infekcyjną i u wcześniaków. W metaanalizie małych RCT u osób trenujących stwierdzono mniej dni z objawami infekcji górnych dróg oddechowych, a wyniki dotyczące jelit, wydolności i składu ciała są niespójne.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
2efekt korzystny
1brak efektu
5niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 22.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Colostrum (siara bydlęca) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Infekcje górnych dróg oddechowych u osób trenującychzdrowi dorośli regularnie trenujący i aktywni fizycznie1 metaanaliza (5 RCT, n = 152) + 2 RCTefekt korzystnyniskaInfekcje górnych dróg oddechowych u dzieci i studentówzdrowe dzieci w wieku przedszkolnym; studenci medycyny i nauk o zdrowiu2 RCT (jeden zespół badawczy)efekt korzystnyniskaMarkery odporności u sportowcówsportowcy i osoby aktywne fizycznie1 metaanaliza (10 RCT, n = 239) + 1 RCT (crossover, n = 28)niejednoznaczneniskaPrzepuszczalność jelitowa przy intensywnym wysiłkusportowcy i aktywni mężczyźni podczas intensywnego wysiłku, także w wysokiej temperaturze1 metaanaliza (10 badań) + 5 małych badań (12–30 osób)niejednoznaczneniskaWydolność i siłaosoby trenujące: kolarze, triathloniści i pływacy, rugbyści, mężczyźni trenujący siłowo4 RCT (28–51 osób)niejednoznaczneniskaSkład ciałaaktywni dorośli trenujący; osoby starsze1 przegląd systematyczny (13 badań) + 2 RCTniejednoznaczneniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: wcześniakiwcześniaki na oddziałach neonatologicznych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (8 RCT, n = 385; 4 RCT, n = 670)brak efektuumiarkowanaKontekst medyczny: biegunki infekcyjnedzieci z ostrą biegunką infekcyjną, pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego, dorośli podróżujący do regionów ryzyka; badania kliniczne, postępowanie pod nadzorem lekarza1 metaanaliza (5 RCT) + 1 przegląd systematyczny (22 badania kliniczne) + 3 RCTniejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Siara (colostrum) to wydzielina gruczołu mlekowego z pierwszych dni po porodzie. Suplementy zawierają siarę bydlęcą, zwykle jako suszony proszek lub koncentrat białek. W porównaniu z dojrzałym mlekiem siara zawiera więcej immunoglobulin, laktoferyny i czynników wzrostu.

Osobną grupą są preparaty z siary krów immunizowanych (siara hiperimmunizowana, hyperimmune colostrum), zawierające przeciwciała przeciw konkretnym patogenom, np. rotawirusom lub enterotoksycznym szczepom Escherichia coli (ETEC). Wyników badań takich preparatów, mieszanek siary z innymi składnikami oraz siary ludzkiej (u wcześniaków) nie można wprost przenosić na zwykłe suplementy.

Wyniki badań

Infekcje górnych dróg oddechowych u osób trenujących

efekt korzystnyniskazdrowi dorośli regularnie trenujący i aktywni fizycznie

Metaanaliza 5 RCT (152 osoby trenujące, 8–12 tygodni) wykazała mniejszą częstość dni z objawami infekcji górnych dróg oddechowych (rate ratio 0,56; 95% CI 0,43–0,72) i epizodów infekcji (0,62; 95% CI 0,40–0,99) niż po placebo; 4 z 5 badań miały umiarkowane lub wysokie ryzyko błędu. W 12-tygodniowym RCT zimą u 53 aktywnych mężczyzn (20 g/dobę) odsetek dni z infekcją i liczba epizodów były niższe niż po placebo, bez wpływu na wydzielniczą IgA i peptydy przeciwdrobnoustrojowe w ślinie ani na wybuch tlenowy neutrofili; w podgrupie 31 osób obciążenie bakteryjne śliny wzrosło po placebo wyraźniej niż po siarze. W 8-tygodniowym RCT u 29 rugbystów (38 g/dobę, kontrola: białko sojowe) częstość zgłaszanych zachorowań się nie różniła.[1–3]

1 metaanaliza (5 RCT, n = 152) + 2 RCT

Infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci i studentów

efekt korzystnyniskazdrowe dzieci w wieku przedszkolnym; studenci medycyny i nauk o zdrowiu

W RCT u 57 zdrowych dzieci w wieku przedszkolnym (500–1000 mg/dobę przez 45 dni; kontrola: suszona serwatka) mediana liczby dni z objawami infekcji górnych dróg oddechowych była niższa o 31%, a nasilenie objawów o 37%, z różnicą widoczną do 20. tygodnia. W RCT u studentów (0,5–1 g/dobę) różnicę w częstości dni z objawami autorzy opisują u studentów medycyny, uznanych za bardziej narażonych na infekcje. W obu badaniach objawy oceniano w ankietach internetowych.[4, 5]

2 RCT (jeden zespół badawczy)

Markery odporności u sportowców

niejednoznaczneniskasportowcy i osoby aktywne fizycznie

Metaanaliza 10 RCT (239 sportowców i osób aktywnych) wykazała brak lub niewielki wpływ siary na stężenia IgA i IgG w surowicy, liczbę limfocytów i neutrofili oraz IgA w ślinie. W 12-tygodniowym badaniu krzyżowym u 28 mężczyzn trenujących wytrzymałościowo (25 g/dobę) po siarze stężenie wydzielniczej IgA w ślinie po wysiłku było wyższe niż w spoczynku, bez zmian stężeń immunoglobulin we krwi.[6, 7]

1 metaanaliza (10 RCT, n = 239) + 1 RCT (crossover, n = 28)

Przepuszczalność jelitowa przy intensywnym wysiłku

niejednoznaczneniskasportowcy i aktywni mężczyźni podczas intensywnego wysiłku, także w wysokiej temperaturze

Metaanaliza 10 badań u sportowców i pacjentów wykazała niższy stosunek laktuloza/ramnoza w moczu po siarze (MD −0,24; 95% CI −0,43 do −0,04; I² = 99%) i brak różnic w stężeniu I-FABP (markera uszkodzenia nabłonka jelit). W dwóch badaniach krzyżowych (po 12 osób, 14 dni siary) wzrost przepuszczalności po intensywnym wysiłku był o 80% mniejszy niż po placebo, a wzrost I-FABP po biegu w 30 °C mniejszy (311% vs 407% wartości wyjściowej); w RCT u 16 sportowców (500 mg/dobę przez 20 dni) wynik testu laktuloza/mannitol spadł bardziej niż po placebo. U 15 mężczyzn (1,7 g/kg/dobę przez 7 dni) siara nie zmieniła odpowiedzi fizjologicznej na wysiłek w cieple, a w 8-tygodniowym RCT u 30 biegaczy (60 g/dobę) stosunek laktuloza/ramnoza wzrósł bardziej niż po białku serwatkowym (o 251% vs o 21%).[8–13]

1 metaanaliza (10 badań) + 5 małych badań (12–30 osób)

Wydolność i siła

niejednoznaczneniskaosoby trenujące: kolarze, triathloniści i pływacy, rugbyści, mężczyźni trenujący siłowo

W 8-tygodniowym RCT u 51 mężczyzn w trakcie treningu oporowego i plyometrycznego (60 g/dobę, kontrola: koncentrat białka serwatkowego) szczytowa moc w skoku pionowym i na cykloergometrze była wyższa w grupie siary po 8 tygodniach (po 4 tygodniach bez różnic), bez różnic w sile maksymalnej (1RM) i alaktycznej zdolności do pracy beztlenowej. U 29 kolarzy (10 g/dobę) wynik jazdy na czas na 40 km poprawił się o 1,9% bardziej niż po placebo dopiero po 5 dniach treningu o wysokiej intensywności. U 28 triathlonistów i pływaków (25 g/dobę przez 12 tygodni) nie stwierdzono wpływu na wynik testu pływackiego, a u 29 rugbystów (38 g/dobę) wysokość skoku pionowego wzrosła o 1,0 cm (vs spadek o 0,5 cm po białku sojowym), bez różnic w sile i wydolności tlenowej.[3, 14–16]

4 RCT (28–51 osób)

Skład ciała

niejednoznaczneniskaaktywni dorośli trenujący; osoby starsze

W 8-tygodniowym RCT u aktywnych kobiet i mężczyzn (20 g/dobę) w grupie siary beztłuszczowa masa ciała bez kości wzrosła o 1,49 kg, a w grupie białka serwatkowego masa ciała o 2,11 kg; zmiany opisano w obrębie grup. U 29 rugbystów (38 g/dobę, pomiar DXA) nie stwierdzono różnic w składzie ciała w porównaniu z białkiem sojowym. Przegląd 13 badań opisuje pojedyncze spadki odsetka tkanki tłuszczowej (o 0,4% u osób starszych przy 60 g/dobę) i ocenia wyniki jako niespójne.[3, 17, 18]

1 przegląd systematyczny (13 badań) + 2 RCT

Kontekst medyczny: wcześniaki

brak efektuumiarkowanawcześniaki na oddziałach neonatologicznych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza

Metaanaliza 8 RCT (385 wcześniaków) siary ludzkiej lub bydlęcej nie wykazała wpływu na ciężkie martwicze zapalenie jelit (NEC; RR 0,99; 95% CI 0,48–2,02), śmiertelność ani posocznicę, a czas do pełnego żywienia dojelitowego był krótszy średnio o 3,55 dnia. W metaanalizie 4 RCT (670 wcześniaków) nietolerancja karmienia po siarze bydlęcej występowała rzadziej (RR 0,76; 95% CI 0,61–0,94), co autorzy wiążą z brakiem zaślepienia; nie stwierdzono wpływu na NEC.[24, 25]

2 metaanalizy (8 RCT, n = 385; 4 RCT, n = 670)

Kontekst medyczny: biegunki infekcyjne

niejednoznaczneniskadzieci z ostrą biegunką infekcyjną, pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego, dorośli podróżujący do regionów ryzyka; badania kliniczne, postępowanie pod nadzorem lekarza

Metaanaliza 5 RCT u dzieci z biegunką infekcyjną wykazała mniejszą liczbę stolców (o 1,42 na dobę; 95% CI −2,70 do −0,14) i rzadsze występowanie biegunki (OR 0,29; 95% CI 0,16–0,52) niż po placebo. W RCT u 160 dzieci po 48 godzinach częstość wymiotów i stolców oraz wynik w skali Vesikari były niższe niż po placebo, a w RCT u 301 dzieci w Gwatemali (preparat z siary i jaj kur immunizowanych) czas biegunki skrócił się tylko u dzieci z patogenem docelowym w stolcu. Przegląd 22 badań (1427 pacjentów) odnotował niższą częstość biegunki w 15 z 20 ramion, zwykle bez skrócenia jej trwania; u 640 dorosłych podróżnych siara hiperimmunizowana przeciw ETEC (600 mg dwa razy dziennie) nie zmieniła istotnie częstości biegunki (22,7% vs 26,3%).[19–23]

1 metaanaliza (5 RCT) + 1 przegląd systematyczny (22 badania kliniczne) + 3 RCT

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

U osób trenujących stosowano 10–60 g/dobę, zwykle przez 8–12 tygodni; w badaniach jelitowych także 20 g/dobę przez 14 dni, 1,7 g/kg masy ciała na dobę przez 7 dni lub 500 mg/dobę przez 20 dni. U dzieci w wieku przedszkolnym i u studentów: 0,5–1 g/dobę. W badaniu biegunki podróżnych: 600 mg siary hiperimmunizowanej dwa razy dziennie.[1, 2, 4, 5, 10–12, 14, 15, 23]

Bezpieczeństwo

W RCT u przedszkolaków nie zgłoszono istotnych działań niepożądanych, także brzusznych; w RCT u dzieci w Gwatemali nie odnotowano zdarzeń przypisanych preparatowi, a w RCT biegunki podróżnych były one rzadkie i łagodne (2/320 po siarze vs 2/325 po placebo). W 8-tygodniowym RCT (60 g/dobę) przepuszczalność jelitowa wzrosła bardziej niż po białku serwatkowym; w innym badaniu z tą dawką nie zmieniło się stężenie IGF-1 w osoczu. Dane o bezpieczeństwie u wcześniaków są ograniczone. Siara jest produktem mlecznym; cytowane abstrakty nie opisują osobno osób z alergią na białka mleka krowiego. Nie podajemy UL EFSA: siary nie ma w wykazie wartości EFSA serwisu.[3, 4, 13, 14, 21, 23, 25]

Ograniczenia dowodów

Badania u sportowców są małe (zwykle 12–53 osoby) i krótkie, z różnymi dawkami, postaciami preparatu i grupami kontrolnymi (białko serwatkowe, białko sojowe, mąka kukurydziana); kontrola z białkiem serwatkowym, również mlecznym, może zmniejszać różnice między grupami. Metaanaliza przepuszczalności łączy sportowców i pacjentów i ma bardzo dużą niejednorodność. Część prac pochodzi z tych samych zespołów (G. Davison i A. W. Jones: infekcje i jelita; M. Hałasa: sportowcy, dzieci i studenci). Żaden z przeczytanych abstraktów nie podaje finansowania przez producenta (źródło finansowania, Defense Health Agency, wymienia tylko RCT biegunki podróżnych); finansowanie i konflikty interesów wymagają sprawdzenia w pełnych tekstach.[1–5, 8–12, 14, 16, 23]

Źródła

  1. metaanaliza Bovine colostrum supplementation and upper respiratory symptoms during exercise training: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMC sports science, medicine & rehabilitation, 2016. PubMed 27462401 · DOI
  2. RCT Effects of bovine colostrum supplementation on upper respiratory illness in active males. Brain, behavior, and immunity, 2014. PubMed 24200515 · DOI
  3. RCT Bovine colostrum supplementation in rugby. European journal of applied physiology, 2026. PubMed 40640599 · DOI
  4. RCT Six Weeks of Supplementation with Bovine Colostrum Effectively Reduces URTIs Symptoms Frequency and Gravity for Up to 20 Weeks in Pre-School Children. Nutrients, 2023. PubMed 37630816 · DOI
  5. RCT Moderate Dose Bovine Colostrum Supplementation in Prevention of Upper Respiratory Tract Infections in Medical University Students: A Randomized, Triple Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients, 2023. PubMed 37111143 · DOI
  6. metaanaliza Immunological Outcomes of Bovine Colostrum Supplementation in Trained and Physically Active People: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2020. PubMed 32276466 · DOI
  7. RCT (crossover) The effect of 12-week high-dose Colostrum Bovinum supplementation on immunological, hematological and biochemical markers in endurance athletes: a randomized crossover placebo-controlled study. Frontiers in immunology, 2024. PubMed 39497827 · DOI
  8. metaanaliza Bovine Colostrum in Increased Intestinal Permeability in Healthy Athletes and Patients: A Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials. Digestive diseases and sciences, 2024. PubMed 38361147 · DOI
  9. badanie kliniczne (crossover, placebo) The nutriceutical bovine colostrum truncates the increase in gut permeability caused by heavy exercise in athletes. American journal of physiology. Gastrointestinal and liver physiology, 2011. PubMed 21148400 · DOI
  10. badanie kliniczne (crossover, placebo) The effect of bovine colostrum supplementation on intestinal injury and circulating intestinal bacterial DNA following exercise in the heat. European journal of nutrition, 2019. PubMed 29574607 · DOI
  11. RCT Oral Supplementation with Bovine Colostrum Decreases Intestinal Permeability and Stool Concentrations of Zonulin in Athletes. Nutrients, 2017. PubMed 28397754 · DOI
  12. RCT (crossover) Bovine colostrum, training status, and gastrointestinal permeability during exercise in the heat: a placebo-controlled double-blind study. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 2014. PubMed 25068884 · DOI
  13. RCT Bovine colostrum supplementation during running training increases intestinal permeability. Nutrients, 2009. PubMed 22253980 · DOI
  14. RCT Effect of bovine colostrum on anaerobic exercise performance and plasma insulin-like growth factor I. Journal of sports sciences, 2003. PubMed 12848392 · DOI
  15. RCT The influence of bovine colostrum supplementation on exercise performance in highly trained cyclists. British journal of sports medicine, 2006. PubMed 16825268 · DOI
  16. RCT (crossover) Does Colostrum Bovinum Supplementation Affect Swimming Performance in Endurance-Trained Males? A Randomized Placebo-Controlled Crossover Study. Nutrients, 2024. PubMed 39339805 · DOI
  17. RCT The effects of bovine colostrum supplementation on body composition and exercise performance in active men and women. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif.), 2001. PubMed 11312068 · DOI
  18. przegląd systematyczny The Effects of Colostrum Bovinum Supplementation on Human Body Fat Content and/or Blood Lipid Profile: A Systematic Review of Clinical Trials. Nutrients, 2026. PubMed 42197039 · DOI
  19. metaanaliza Bovine colostrum and product intervention associated with relief of childhood infectious diarrhea. Scientific reports, 2019. PubMed 30816291 · DOI
  20. RCT Bovine Colostrum in the Treatment of Acute Diarrhea in Children: A Double-Blinded Randomized Controlled Trial. Journal of tropical pediatrics, 2020. PubMed 31168590 · DOI
  21. RCT Efficacy of a bovine colostrum and egg-based intervention in acute childhood diarrhoea in Guatemala: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. BMJ global health, 2017. PubMed 29259822 · DOI
  22. przegląd systematyczny Therapeutics effects of bovine colostrum applications on gastrointestinal diseases: a systematic review. Systematic reviews, 2024. PubMed 38409162 · DOI
  23. RCT Enterotoxigenic Escherichia coli hyperimmune bovine colostrum for preventing travellers' diarrhoea (TD): a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. EClinicalMedicine, 2026. PubMed 42893120 · DOI
  24. metaanaliza Human and Bovine Colostrum for Prevention of Necrotizing Enterocolitis: A Meta-analysis. Pediatrics, 2018. PubMed 29991526 · DOI
  25. metaanaliza The role of bovine colostrum in feeding intolerance in preterm neonates: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in nutrition, 2025. PubMed 41798170 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 22.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.