Co mówią badania

Cytrulina: co mówią badania naukowe

Cytrulina (L-cytrulina i jabłczan cytruliny) była badana głównie u osób trenujących oraz w badaniach ciśnienia tętniczego i funkcji naczyń. Metaanalizy wskazują na mały wzrost liczby powtórzeń w treningu siłowym, bez wpływu na siłę maksymalną i wysiłki wytrzymałościowe; wyniki dla ciśnienia, śródbłonka i bolesności mięśni pochodzą z małych, częściowo niespójnych badań.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
3efekt korzystny
2brak efektu
3niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 22.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Cytrulina w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Wysiłki wytrzymałościowezdrowi, młodzi dorośli aktywni fizycznie2 metaanalizy (9 RCT, n = 158; 10 badań)brak efektuumiarkowanaLiczba powtórzeń i wysiłki o wysokiej intensywnościzdrowi dorośli, głównie trenujący siłowo3 metaanalizy (12, 8 i 30 badań) + 1 RCTefekt korzystnyniskaSiła maksymalna i moczdrowi dorośli trenujący siłowo1 metaanaliza (4 RCT) + 1 RCT (n = 43)brak efektuniskaBolesność mięśni i odczuwany wysiłekzdrowi dorośli wykonujący trening oporowy lub intensywne wysiłki2 metaanalizy (13 i 7 badań) + 3 RCTniejednoznaczneniskaFunkcja śródbłonka i sztywność tętnicdorośli w średnim i starszym wieku; zdrowi ochotnicy1 metaanaliza (8 RCT, n = 176) + 2 RCTefekt korzystnyniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Ciśnienie tętniczedorośli, w tym osoby w średnim i starszym wieku, z nadwagą lub nadciśnieniem (część badań u osób pod nadzorem lekarza)2 metaanalizy (5 interwencji; 15 RCT, n = 415) + 2 RCTniejednoznaczneniskaKontekst medyczny: zaburzenia erekcjimężczyźni z zaburzeniami erekcji, badania kliniczne pod nadzorem lekarza1 badanie kliniczne (n = 24) + 1 pilotażowe RCT (n = 20)efekt korzystnybardzo niskaKontekst medyczny: cukrzyca typu 2, niewydolność serca, nadciśnienie w ciążypacjenci z cukrzycą typu 2 lub niewydolnością serca, kobiety w ciąży z przewlekłym nadciśnieniem; badania pod nadzorem lekarza4 małe RCT (16–54 osoby)niejednoznacznebardzo niska

Podstawowe informacje

Cytrulina to aminokwas endogenny (organizm wytwarza go sam), przekształcany w L-argininę, z której powstaje tlenek azotu (NO). W badaniu u 20 zdrowych ochotników doustna L-cytrulina zwiększała stężenie argininy w osoczu zależnie od dawki i skuteczniej niż sama L-arginina, w dużej części rozkładana w jelicie. Jako możliwe mechanizmy wpływu na wysiłek podaje się większą dostępność NO i usuwanie amoniaku.

W suplementach występuje jako wolna L-cytrulina albo jabłczan cytruliny (citrulline malate); w jednym z badań porcja jabłczanu zawierała 5,3 g cytruliny i 2,7 g jabłczanu. Badania wysiłkowe dotyczyły głównie jabłczanu przyjmowanego jednorazowo przed treningiem, a badania naczyniowe i kliniczne: L-cytruliny przyjmowanej codziennie od tygodnia do 4 miesięcy. Część metaanaliz łączy badania suplementów z badaniami arbuza, w którym cytrulina występuje naturalnie.

Wyniki badań

Wysiłki wytrzymałościowe

brak efektuumiarkowanazdrowi, młodzi dorośli aktywni fizycznie

W metaanalizie 9 RCT (n = 158) cytrulina przyjmowana jednorazowo lub przez kilka dni nie zmieniła czasu do wyczerpania (SMD 0,03; 95% CI −0,27 do 0,33) ani czasu pokonania dystansu (SMD −0,07). Druga metaanaliza (10 badań) nie wykazała wpływu na wydolność tlenową (SMD 0,15; 95% CI −0,02 do 0,32), kinetykę poboru tlenu, mleczan ani odczuwany wysiłek; autorzy odnotowali tendencję korzystną w protokołach przewlekłych.[7, 8]

2 metaanalizy (9 RCT, n = 158; 10 badań)

Liczba powtórzeń i wysiłki o wysokiej intensywności

efekt korzystnyniskazdrowi dorośli, głównie trenujący siłowo

Metaanaliza 12 badań (n = 198; co najmniej 3 g L-cytruliny lub jabłczanu) wykazała mały efekt w testach siły i mocy o wysokiej intensywności (SMD 0,20; 95% CI 0,01 do 0,39). W metaanalizie 8 badań (n = 137) 6–8 g jabłczanu na 40–60 minut przed treningiem zwiększało liczbę powtórzeń do upadku mięśniowego średnio o 3 (6,4%). Metaanaliza 30 RCT jabłczanu (n = 644) wykazała mały efekt ogólny (g = 0,16) przy pewności dowodów GRADE od niskiej do bardzo niskiej. W jednym RCT 8 g jabłczanu nie zmieniło liczby powtórzeń.[1–4]

3 metaanalizy (12, 8 i 30 badań) + 1 RCT

Siła maksymalna i moc

brak efektuniskazdrowi dorośli trenujący siłowo

Metaanaliza 4 RCT u osób trenujących siłowo nie wykazała wpływu jabłczanu cytruliny na siłę mięśni kończyn górnych ani dolnych (SMD 0,13; 95% CI −0,21 do 0,46). W RCT u 43 trenujących osób (21 kobiet) ani L-cytrulina (5,3 g), ani jabłczan (5,3 g cytruliny i 2,7 g jabłczanu) przyjęte 45 minut przed wysiłkiem nie zmieniły siły maksymalnej, mocy, skoku ani liczby powtórzeń w przysiadzie i wyciskaniu leżąc.[5, 6]

1 metaanaliza (4 RCT) + 1 RCT (n = 43)

Bolesność mięśni i odczuwany wysiłek

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli wykonujący trening oporowy lub intensywne wysiłki

W metaanalizie 13 RCT (n = 206; najczęściej 8 g jabłczanu) stwierdzono niższy odczuwany wysiłek i mniejszą bolesność mięśni po 24 godzinach (p = 0,04), bez różnic po 72 godzinach i w stężeniu mleczanu. W RCT u 41 mężczyzn (8 g jabłczanu) bolesność po 24 i 48 godzinach była o 40% mniejsza niż po placebo, w innym RCT (8 g) była większa, a w badaniu u 9 nietrenujących mężczyzn (6 g) nie różniła się. Metaanaliza 7 badań nie wykazała wpływu L-cytruliny ani L-argininy na wskaźniki zapalenia i stresu oksydacyjnego po wysiłku.[4, 9–12]

2 metaanalizy (13 i 7 badań) + 3 RCT

Funkcja śródbłonka i sztywność tętnic

efekt korzystnyniskadorośli w średnim i starszym wieku; zdrowi ochotnicy

W metaanalizie 8 RCT (n = 176) u osób w średnim i starszym wieku L-cytrulina zwiększała rozszerzenie tętnicy ramiennej zależne od przepływu (FMD; 1,81; 95% CI 0,76 do 2,85), bez istotnej zmiany prędkości fali tętna (PWV); arbuz nie zmieniał tych wskaźników. W RCT u 25 kobiet po menopauzie z nadciśnieniem FMD wzrosło o 1,4% wobec spadku o 0,5% przy placebo. U 20 zdrowych ochotników tydzień przyjmowania L-cytruliny zwiększył stężenie argininy, ale nie poprawił FMD.[15, 17, 18]

1 metaanaliza (8 RCT, n = 176) + 2 RCT

Ciśnienie tętnicze

niejednoznaczneniskadorośli, w tym osoby w średnim i starszym wieku, z nadwagą lub nadciśnieniem (część badań u osób pod nadzorem lekarza)

Metaanaliza z 2018 r. (5 interwencji) nie wykazała zmian ciśnienia ramiennego ani aortalnego po L-cytrulinie. W metaanalizie 15 RCT u osób w średnim i starszym wieku (n = 415), łączącej L-cytrulinę i arbuza, ciśnienie skurczowe było niższe o 4,02 mmHg, a rozkurczowe o 2,54 mmHg. W RCT u 25 kobiet po menopauzie z nadciśnieniem (10 g/dobę, 4 tygodnie) aortalne ciśnienie rozkurczowe spadło o 2 mmHg wobec wzrostu o 2 mmHg przy placebo. U 16 mężczyzn z nadwagą (6 g/dobę, 14 dni) nie było zmian w spoczynku, a wzrost ciśnienia aortalnego w testach obciążeniowych był mniejszy.[13–16]

2 metaanalizy (5 interwencji; 15 RCT, n = 415) + 2 RCT

Kontekst medyczny: zaburzenia erekcji

efekt korzystnybardzo niskamężczyźni z zaburzeniami erekcji, badania kliniczne pod nadzorem lekarza

W badaniu z pojedynczo ślepą próbą 24 mężczyzn z łagodnymi zaburzeniami erekcji przyjmowało przez miesiąc placebo, a potem przez miesiąc L-cytrulinę 1,5 g/dobę; poprawę twardości wzwodu do wartości prawidłowej (skala EHS) odnotowano u 8,3% po placebo i u 50% po L-cytrulinie. Autorzy oceniają L-cytrulinę jako mniej skuteczną od inhibitorów PDE5. W pilotażowym RCT u mężczyzn stosujących inhibitory PDE5 połączenie L-cytruliny (800 mg/dobę) z trans-resweratrolem zwiększyło wynik SHIM (10,96 vs 8,31 przy placebo) bez istotnej zmiany EHS; badanie ukończyło 13 z 20 osób.[19, 20]

1 badanie kliniczne (n = 24) + 1 pilotażowe RCT (n = 20)

Kontekst medyczny: cukrzyca typu 2, niewydolność serca, nadciśnienie w ciąży

niejednoznacznebardzo niskapacjenci z cukrzycą typu 2 lub niewydolnością serca, kobiety w ciąży z przewlekłym nadciśnieniem; badania pod nadzorem lekarza

W 8-tygodniowym RCT u osób z cukrzycą typu 2 i nadwagą lub otyłością (3 g/dobę; 54 osoby przydzielone, 45 uwzględnione) odnotowano spadek glukozy, insuliny, HbA1c, HOMA-IR, TNF-α i hs-CRP; spadek triglicerydów i wzrost HDL w grupie cytruliny nie różniły się istotnie od placebo, a cholesterol całkowity, LDL i wskaźniki antropometryczne się nie zmieniły. W 4-tygodniowym RCT u 16 osób z cukrzycą typu 2 (6 g/dobę) FMD było wyższe, a aortalne ciśnienie skurczowe i glikemia niższe niż po placebo. U 35 osób z niewydolnością skurczową serca (3 g/dobę, 4 miesiące, kontrola bez placebo) frakcja wyrzutowa lewej komory wzrosła o 20,3% w spoczynku. W RCT u 36 kobiet w ciąży z przewlekłym nadciśnieniem (3 g dwa razy dziennie, 8 tygodni) nie stwierdzono wpływu na ciśnienie rozkurczowe; badanie miało za małą moc, by wykryć różnice mniejsze niż 9 mmHg.[21–24]

4 małe RCT (16–54 osoby)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W badaniach wysiłkowych stosowano zwykle jednorazowo 6–8 g jabłczanu cytruliny (najczęściej 8 g) na 40–60 minut przed treningiem albo 5,3 g L-cytruliny. W badaniach naczyniowych L-cytrulinę przyjmowano codziennie: 6 g przez 14 dni, 10 g przez 4 tygodnie lub do 3 g dwa razy dziennie przez tydzień. W badaniach klinicznych: 1,5 g/dobę (zaburzenia erekcji), 3 g/dobę (cukrzyca typu 2, niewydolność serca), 6 g/dobę (cukrzyca typu 2) oraz 3 g dwa razy dziennie (ciąża z nadciśnieniem).[2, 6, 9, 15, 16, 18, 19, 21–24]

Bezpieczeństwo

W badaniu tolerancji u zdrowych mężczyzn (prowadzonym równolegle z badaniem ornityny, łącznie 60 osób) cytrulinę podawano kolejno w dawkach 6, 12, 18 i 24 g/dobę, każdą przez 4 tygodnie z przerwami; odnotowano niewielkie zmiany niektórych parametrów laboratoryjnych, bez zdarzeń niepożądanych związanych z suplementacją, a autorzy wyznaczyli NOAEL (poziom bez obserwowanych działań niepożądanych) na 24 g/dobę przez 4 tygodnie. Po 8 g jabłczanu dyskomfort żołądkowy zgłosiło 14,63% uczestników jednego RCT. W badaniach zaburzeń erekcji nie odnotowano działań niepożądanych. Nie podajemy górnego limitu EFSA (UL), bo nie ma go w zweryfikowanych źródłach tej monografii.[10, 19, 20, 25]

Ograniczenia dowodów

Badania wysiłkowe są małe (np. 9, 41 i 43 uczestników), dotyczą głównie jednorazowej dawki i w większości mężczyzn, a metaanalizy łączą L-cytrulinę i jabłczan o różnej zawartości cytruliny. W jednym RCT skład badanych produktów z jabłczanem odbiegał od deklaracji producentów. W abstrakcie metaanalizy bolesności wynik po 48 godzinach (p = 0,25) opisano jako istotny, co wymaga sprawdzenia w pełnym tekście. Metaanalizy ciśnienia i funkcji naczyń łączą suplementy z arbuzem, a część badań także z L-argininą. W badaniu zaburzeń erekcji placebo zawsze poprzedzało L-cytrulinę, a drugie badanie dotyczyło preparatu złożonego. Badania u chorych mierzą głównie wskaźniki pośrednie, a nie przebieg choroby.[1, 2, 4, 6, 7, 9–11, 14, 17, 19–24]

Źródła

  1. metaanaliza Acute Effects of Citrulline Supplementation on High-Intensity Strength and Power Performance: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports medicine (Auckland, N.Z.), 2019. PubMed 30895562 · DOI
  2. metaanaliza Acute Effect of Citrulline Malate on Repetition Performance During Strength Training: A Systematic Review and Meta-Analysis. International journal of sport nutrition and exercise metabolism, 2021. PubMed 34010809 · DOI
  3. metaanaliza Effects of Citrulline Malate Supplementation on Exercise Performance: A Systematic Review and Three-Level Meta-Analysis. Nutrients, 2026. PubMed 42356270 · DOI
  4. RCT Citrulline malate supplementation does not improve German Volume Training performance or reduce muscle soreness in moderately trained males and females. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2018. PubMed 30097067 · DOI
  5. metaanaliza Effects of Citrulline Malate Supplementation on Muscle Strength in Resistance-Trained Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Journal of dietary supplements, 2022. PubMed 34176406 · DOI
  6. RCT Malate or Not? Acute Effects of L-Citrulline Versus Citrulline Malate on Neuromuscular Performance in Young, Trained Adults: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Crossover Trial. International journal of sport nutrition and exercise metabolism, 2025. PubMed 39662304 · DOI
  7. metaanaliza Effects of citrulline on endurance performance in young healthy adults: a systematic review and meta-analysis. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2023. PubMed 37155582 · DOI
  8. metaanaliza Effects of Citrulline Supplementation on Different Aerobic Exercise Performance Outcomes: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2022. PubMed 36079738 · DOI
  9. metaanaliza Effect of citrulline on post-exercise rating of perceived exertion, muscle soreness, and blood lactate levels: A systematic review and meta-analysis. Journal of sport and health science, 2020. PubMed 33308806 · DOI
  10. RCT Citrulline malate enhances athletic anaerobic performance and relieves muscle soreness. Journal of strength and conditioning research, 2010. PubMed 20386132 · DOI
  11. RCT Citrulline Malate Does Not Improve Muscle Recovery after Resistance Exercise in Untrained Young Adult Men. Nutrients, 2017. PubMed 29057836 · DOI
  12. metaanaliza Absence of Effects of L-Arginine and L-Citrulline on Inflammatory Biomarkers and Oxidative Stress in Response to Physical Exercise: A Systematic Review with Meta-Analysis. Nutrients, 2023. PubMed 37111214 · DOI
  13. metaanaliza Effect of L-Citrulline Supplementation on Blood Pressure: a Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Trials. Current hypertension reports, 2018. PubMed 30284051 · DOI
  14. metaanaliza Does l-citrulline supplementation and watermelon intake reduce blood pressure in middle-aged and older adults? A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical nutrition ESPEN, 2025. PubMed 40789388 · DOI
  15. RCT Effects of L-Citrulline Supplementation on Endothelial Function and Blood Pressure in Hypertensive Postmenopausal Women. Nutrients, 2022. PubMed 36297080 · DOI
  16. RCT l-Citrulline supplementation attenuates blood pressure, wave reflection and arterial stiffness responses to metaboreflex and cold stress in overweight men. The British journal of nutrition, 2016. PubMed 27160957 · DOI
  17. metaanaliza Effects of L-citrulline supplementation and watermelon intake on arterial stiffness and endothelial function in middle-aged and older adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in nutrition, 2025. PubMed 41323997 · DOI
  18. RCT Pharmacokinetic and pharmacodynamic properties of oral L-citrulline and L-arginine: impact on nitric oxide metabolism. British journal of clinical pharmacology, 2008. PubMed 17662090 · DOI
  19. badanie kliniczne Oral L-citrulline supplementation improves erection hardness in men with mild erectile dysfunction. Urology, 2011. PubMed 21195829 · DOI
  20. RCT (pilotażowe) Oral L-citrulline and Transresveratrol Supplementation Improves Erectile Function in Men With Phosphodiesterase 5 Inhibitors: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Crossover Pilot Study. Sexual medicine, 2018. PubMed 30150102 · DOI
  21. RCT The impact of L-citrulline supplementation on glucose homeostasis, lipid profile, and some inflammatory factors in overweight and obese patients with type 2 diabetes: A double-blind randomized placebo-controlled trial. Phytotherapy research : PTR, 2021. PubMed 33876875 · DOI
  22. RCT Effects of L-Citrulline Supplementation on Endothelial Function, Arterial Stiffness, and Blood Glucose Level in the Fasted and Acute Hyperglycemic States in Middle-Aged and Older Adults with Type 2 Diabetes. Nutrients, 2025. PubMed 41374029 · DOI
  23. RCT Improvement of ventricular function in systolic heart failure patients with oral L-citrulline supplementation. Cardiology journal, 2012. PubMed 23224924 · DOI
  24. RCT CHronic hypERtension and L-citRulline studY (CHERRY): an Early-Phase Randomised Controlled Trial in Pregnancy. Reproductive sciences (Thousand Oaks, Calif.), 2024. PubMed 37789125 · DOI
  25. badanie tolerancji Subchronic tolerance trials of graded oral supplementation with ornithine hydrochloride or citrulline in healthy adults. Amino acids, 2023. PubMed 36571619 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 22.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.