Co mówią badania

Czarci pazur (Harpagophytum procumbens): co mówią badania naukowe

Czarci pazur (Harpagophytum procumbens) badano głównie u chorych z zaostrzeniem przewlekłego bólu krzyża i z chorobą zwyrodnieniową stawów, zwykle jako wyciągi z korzenia o określonej zawartości harpagozydu. W przeglądzie Cochrane dawki z 50 lub 100 mg harpagozydu na dobę mogły krótkoterminowo zmniejszać ból krzyża bardziej niż placebo (niska jakość dowodów), a w chorobie zwyrodnieniowej stawów wyniki nielicznych, małych badań są niejednoznaczne.

24prac w źródłach
7badanych obszarów
2efekt korzystny
5niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Czarci pazur (Harpagophytum procumbens) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Preparaty wieloskładnikowe z czarcim pazuremchorzy z chorobą zwyrodnieniową kolana (pod nadzorem lekarza) oraz zdrowi mężczyźni w wieku 40–60 lat biegający rekreacyjnie, zgłaszający dolegliwości kolana po treningu3 RCT (n = 92, 88 i 28)niejednoznaczneniskaBezpieczeństwo: dolegliwości żołądkowo-jelitowe i inne działania niepożądaneuczestnicy badań klinicznych (głównie chorzy z bólem narządu ruchu), zgłoszenia przypadków i badanie przypadków i kontroli1 przegląd systematyczny (28 badań klinicznych) + 1 RCT z lekiem porównawczym (n = 122) + 1 przegląd + 1 badanie przypadków i kontroli (102 przypadki, 750 osób z grupy kontrolnej)niejednoznaczneniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: zaostrzenie przewlekłego bólu krzyża (porównanie z placebo)dorośli z nieswoistym przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa w okresie zaostrzenia; leczenie pod nadzorem lekarza1 przegląd systematyczny Cochrane w dwóch wersjach (2006 i 2014; 2 RCT czarciego pazura z placebo, n = 315) + 2 RCT (n = 197 i n = 118)efekt korzystnyniskaKontekst medyczny: ból i sprawność w chorobie zwyrodnieniowej stawówdorośli z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego lub biodrowego; leczenie pod nadzorem lekarza2 RCT z lekiem porównawczym (n = 122 i n = 60) + 1 metaanaliza leków roślinnych (16 badań, w tym 1 badanie czarciego pazura w metaanalizie) + 1 przegląd systematyczny (12 badań)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: ból krzyża w porównaniu z rofekoksybemdorośli z zaostrzeniem przewlekłego nieswoistego bólu krzyża; leczenie pod nadzorem lekarza1 pilotażowe RCT (n = 88), oceniane w 2 przeglądach systematycznychniejednoznacznebardzo niskaKontekst medyczny: badania otwarte bez grupy kontrolnejdorośli z przewlekłym bólem krzyża lub z bólem kolana albo biodra w chorobie zwyrodnieniowej; obserwacja pod nadzorem lekarza3 badania otwarte (n = 250, 75 i 114) + 1 przegląd jakości badań (20 badań)niejednoznacznebardzo niskaKontekst medyczny: łagodny ból mięśni pleców, barków i karkupacjenci z lekkim lub umiarkowanym napięciem albo lekkim bólem mięśni pleców, barków i karku; leczenie pod nadzorem lekarza1 RCT (n = 63)efekt korzystnybardzo niska

Podstawowe informacje

Czarci pazur (Harpagophytum procumbens, rodzina Pedaliaceae) to roślina z regionu Kalahari w południowej Afryce, stosowana tam tradycyjnie m.in. przy bólach stawów i gorączce. Surowcem handlowym są wtórne bulwy korzeniowe. Aktywność przeciwzapalną w badaniach laboratoryjnych przypisuje się głównie glikozydom irydoidowym, zwłaszcza harpagozydowi i harpagidowi, choć wyizolowane związki działały słabiej niż cały wyciąg.

W badaniach klinicznych stosowano sproszkowany korzeń oraz wyciągi wodne i etanolowe, a dawkę opisywano zwykle zawartością harpagozydu na dobę. Wyciągi etanolowe dostarczały mniej harpagozydu, a autorzy przeglądu jakości badań zaznaczyli, że dowodów skuteczności jednego preparatu nie można przenosić na inne.

Wyniki badań

Preparaty wieloskładnikowe z czarcim pazurem

niejednoznaczneniskachorzy z chorobą zwyrodnieniową kolana (pod nadzorem lekarza) oraz zdrowi mężczyźni w wieku 40–60 lat biegający rekreacyjnie, zgłaszający dolegliwości kolana po treningu

W RCT u 92 osób z chorobą zwyrodnieniową kolana napój z dzikiej róży, pokrzywy i czarciego pazura (H. procumbens lub H. zeyheri, z witaminą D; 40 ml/d przez 12 tygodni) zmniejszył ból w skali WOMAC bardziej niż placebo (średnia zmiana 29,87 vs 10,23). W RCT u 88 osób poddawanych fizjoterapii kapsułki z witaminami, składnikami mineralnymi, kadzidłowcem i czarcim pazurem wiązały się z dwukrotnie większą poprawą funkcji przy 2. wizycie niż fizjoterapia sama lub z placebo. W pilotażowym RCT u 28 biegaczy mieszanka z imbirem i annato (2 g/d przez 4 tygodnie) wiązała się m.in. z większym spadkiem temperatury kolana w termografii, a abstrakt nie podaje wyników dotyczących bólu. Badania te nie pozwalają przypisać wyniku samemu czarciemu pazurowi.[15–17]

3 RCT (n = 92, 88 i 28)

Bezpieczeństwo: dolegliwości żołądkowo-jelitowe i inne działania niepożądane

niejednoznaczneniskauczestnicy badań klinicznych (głównie chorzy z bólem narządu ruchu), zgłoszenia przypadków i badanie przypadków i kontroli

W przeglądzie 28 badań klinicznych w żadnym badaniu z podwójnie ślepą próbą działania niepożądane nie były częstsze niż po placebo; drobne, głównie żołądkowo-jelitowe, dotyczyły ok. 3% pacjentów. W RCT z diacereiną biegunkę zgłosiło 8,1% osób przyjmujących czarci pazur i 26,7% przyjmujących diacereinę. Przegląd Prescrire opisuje zgłoszenia krwawień z przewodu pokarmowego, a w berlińskim badaniu przypadków i kontroli (102 przypadki idiopatycznego ostrego zapalenia trzustki) stosowanie czarciego pazura wiązało się z wyższym ryzykiem tej choroby.[7, 18–20]

1 przegląd systematyczny (28 badań klinicznych) + 1 RCT z lekiem porównawczym (n = 122) + 1 przegląd + 1 badanie przypadków i kontroli (102 przypadki, 750 osób z grupy kontrolnej)

Kontekst medyczny: zaostrzenie przewlekłego bólu krzyża (porównanie z placebo)

efekt korzystnyniskadorośli z nieswoistym przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa w okresie zaostrzenia; leczenie pod nadzorem lekarza

W przeglądzie Cochrane z 2014 r. dawki standaryzowane na 50 lub 100 mg harpagozydu na dobę mogły krótkoterminowo zmniejszać ból bardziej niż placebo i ograniczać użycie leków doraźnych (2 badania, 315 osób, niska jakość dowodów); wersja z 2006 r. określała te dowody jako silne. W RCT u 197 osób (wyciąg WS 1531 z 50 lub 100 mg harpagozydu, 4 tygodnie) bez bólu i bez tramadolu przez 5 dni ostatniego tygodnia było 3 pacjentów z grupy placebo, 6 z grupy niższej i 10 z grupy wyższej dawki. W RCT u 118 osób (50 mg harpagozydu na dobę, 4 tygodnie) zużycie tramadolu, planowany punkt końcowy, nie różniło się, a bez bólu na koniec leczenia było 9 z 51 osób po wyciągu i 1 z 54 po placebo.[1–4]

1 przegląd systematyczny Cochrane w dwóch wersjach (2006 i 2014; 2 RCT czarciego pazura z placebo, n = 315) + 2 RCT (n = 197 i n = 118)

Kontekst medyczny: ból i sprawność w chorobie zwyrodnieniowej stawów

niejednoznaczneniskadorośli z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego lub biodrowego; leczenie pod nadzorem lekarza

W RCT u 122 osób sproszkowany korzeń (6 kapsułek po 435 mg na dobę przez 4 miesiące) nie różnił się od diacereiny 100 mg/d pod względem bólu i wskaźnika Lequesne'a, a w grupie czarciego pazura zużycie NLPZ i leków przeciwbólowych było mniejsze. W RCT u 60 osób z łagodną chorobą zwyrodnieniową kolana wyciąg (2 × 480 mg/d przez miesiąc) i meloksykam (15 mg/d przez 10 dni) dawały podobną poprawę po 8 tygodniach (VAS 4,80 vs 5,06), bez grupy placebo. W metaanalizie z 2017 r. nie stwierdzono różnicy względem grupy kontrolnej (1 badanie czarciego pazura, niska jakość dowodów), a w przeglądzie z 2004 r. dowody oceniono jako umiarkowane dla proszku z 60 mg harpagozydu na dobę i ograniczone dla wyciągu etanolowego z mniej niż 30 mg.[6–9]

2 RCT z lekiem porównawczym (n = 122 i n = 60) + 1 metaanaliza leków roślinnych (16 badań, w tym 1 badanie czarciego pazura w metaanalizie) + 1 przegląd systematyczny (12 badań)

Kontekst medyczny: ból krzyża w porównaniu z rofekoksybem

niejednoznacznebardzo niskadorośli z zaostrzeniem przewlekłego nieswoistego bólu krzyża; leczenie pod nadzorem lekarza

W pilotażowym RCT 44 osoby przyjmowały przez 6 tygodni wyciąg Doloteffin (60 mg harpagozydu na dobę), a 44 rofekoksyb 12,5 mg/d; różnice między grupami nie były istotne (np. bez bólu i bez leku doraźnego przez co najmniej 5 dni 6. tygodnia: 10 vs 5 osób), a według autorów wykazanie równoważności wymaga znacznie większej próby. W przeglądzie Cochrane z 2014 r. jakość tych dowodów oceniono jako bardzo niską, a w przeglądzie z 2004 r. jako umiarkowane dowody, że wyciąg nie jest gorszy od rofekoksybu w krótkim okresie.[1, 5, 6]

1 pilotażowe RCT (n = 88), oceniane w 2 przeglądach systematycznych

Kontekst medyczny: badania otwarte bez grupy kontrolnej

niejednoznacznebardzo niskadorośli z przewlekłym bólem krzyża lub z bólem kolana albo biodra w chorobie zwyrodnieniowej; obserwacja pod nadzorem lekarza

W badaniu 250 osób z bólem krzyża, kolana lub biodra (wyciąg Doloteffin, 60 mg harpagozydu na dobę przez 8 tygodni) wskaźniki bólu i niesprawności poprawiały się. U 75 osób z chorobą zwyrodnieniową biodra lub kolana (50 mg harpagozydu na dobę przez ok. 12 tygodni) wynik WOMAC zmniejszył się o 22,9%, a w rocznej obserwacji 114 osób kryteria odpowiedzi na leczenie spełniło 75% pacjentów. Według przeglądu jakości badań takie badania nie pozwalają oddzielić działania preparatu od efektu placebo.[10–13]

3 badania otwarte (n = 250, 75 i 114) + 1 przegląd jakości badań (20 badań)

Kontekst medyczny: łagodny ból mięśni pleców, barków i karku

efekt korzystnybardzo niskapacjenci z lekkim lub umiarkowanym napięciem albo lekkim bólem mięśni pleców, barków i karku; leczenie pod nadzorem lekarza

W RCT z podwójnie ślepą próbą 31 osób przyjmowało przez 4 tygodnie wyciąg LI 174 (2 × 480 mg/d), a 32 placebo; w grupie wyciągu stwierdzono poprawę ogólnej oceny klinicznej, bólu w skali VAS, progu bólu uciskowego i sztywności mięśni, bez różnic w odruchach mięśniowych i aktywności EMG. Abstrakt nie podaje zawartości harpagozydu.[14]

1 RCT (n = 63)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W bólu krzyża stosowano wyciągi z 50–100 mg harpagozydu na dobę (dwie dawki wyciągu WS 1531, oznaczone w badaniu jako 600 i 1200, albo ilość odpowiadającą 6 g surowca) przez 4 tygodnie oraz wyciąg Doloteffin z 60 mg harpagozydu na dobę przez 6 tygodni, w badaniach otwartych do 54 tygodni. W chorobie zwyrodnieniowej stawów podawano sproszkowany korzeń (6 kapsułek po 435 mg na dobę przez 4 miesiące), wyciąg wodny 2400 mg/d (50 mg harpagozydu) przez ok. 12 tygodni lub tabletki 2 × 480 mg/d przez miesiąc; oceniany w przeglądzie z 2004 r. wyciąg etanolowy dostarczał poniżej 30 mg harpagozydu na dobę.[1, 3–8, 11, 12]

Bezpieczeństwo

Dla czarciego pazura nie ma wartości w używanym przez redakcję zestawieniu górnych limitów EFSA (UL). Autorzy przeglądu bezpieczeństwa znaleźli nieliczne doniesienia o toksyczności ostrej, żadnych o przewlekłej, i wskazali na pilną potrzebę danych z długotrwałego stosowania. Według przeglądu Prescrire stosowanie korzenia wiąże się z ryzykiem czasem poważnych zaburzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego. W przeglądzie interakcji z warfaryną czarci pazur wymieniono wśród produktów, z którymi wiązano zgłoszenia możliwych interakcji (dane głównie z badań in vitro, na zwierzętach i z opisów przypadków), a w badaniu na ludzkich komórkach nerki preparaty czarciego pazura hamowały aktywność glikoproteiny P, transportera wielu leków. Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży i karmiących.[18, 19, 21, 22]

Ograniczenia dowodów

Badania są nieliczne, małe i krótkie, często bez grupy placebo, a autorzy przeglądu Cochrane ocenili kompletność ich raportowania jako słabą; w ocenie z 2003 r. 6 z 8 RCT z placebo było obciążonych brakiem przejrzystości. Preparaty różniły się zawartością harpagozydu i sposobem ekstrakcji, a surowiec H. procumbens bywa celowo mieszany z H. zeyheri, który zawiera mniej składników uznawanych za aktywne. Autorzy przeglądu z 2026 r. uznali, że dowody nie uzasadniają traktowania czarciego pazura jako ogólnego zamiennika niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Cytowane prace nie obejmują badań samego czarciego pazura u osób zdrowych.[1, 13, 23, 24]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą (Cochrane) Herbal medicine for low-back pain. The Cochrane database of systematic reviews, 2014. PubMed 25536022 · DOI
  2. przegląd systematyczny (Cochrane, wcześniejsza wersja) Herbal medicine for low back pain. The Cochrane database of systematic reviews, 2006. PubMed 16625605 · DOI
  3. RCT Effectiveness of Harpagophytum extract WS 1531 in the treatment of exacerbation of low back pain: a randomized, placebo-controlled, double-blind study. European journal of anaesthesiology, 1999. PubMed 10101629 · DOI
  4. RCT Effectiveness of Harpagophytum procumbens in treatment of acute low back pain. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 1996. PubMed 23194854 · DOI
  5. RCT pilotażowe z lekiem porównawczym A randomized double-blind pilot study comparing Doloteffin and Vioxx in the treatment of low back pain. Rheumatology (Oxford, England), 2003. PubMed 12509627 · DOI
  6. przegląd systematyczny Harpgophytum procumbens for osteoarthritis and low back pain: a systematic review. BMC complementary and alternative medicine, 2004. PubMed 15369596 · DOI
  7. RCT z lekiem porównawczym Efficacy and tolerance of Harpagophytum procumbens versus diacerhein in treatment of osteoarthritis. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2000. PubMed 11185727 · DOI
  8. RCT z lekiem porównawczym The Efficacy of Harpagophytum procumbens (Teltonal) in Patients with Knee Osteoarthritis: A Randomized Active-Controlled Clinical Trial. Evidence-based complementary and alternative medicine : eCAM, 2021. PubMed 34712343 · DOI
  9. przegląd systematyczny z metaanalizą Oral herbal medicines marketed in Brazil for the treatment of osteoarthritis: A systematic review and meta-analysis. Phytotherapy research : PTR, 2017. PubMed 28872719 · DOI
  10. badanie obserwacyjne bez grupy kontrolnej Comparison of outcome measures during treatment with the proprietary Harpagophytum extract doloteffin in patients with pain in the lower back, knee or hip. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2002. PubMed 12046857 · DOI
  11. badanie otwarte bez grupy kontrolnej Treatment of patients with arthrosis of hip or knee with an aqueous extract of devil's claw (Harpagophytum procumbens DC.). Phytotherapy research : PTR, 2003. PubMed 14669250 · DOI
  12. badanie otwarte bez grupy kontrolnej Patient-perceived benefit during one year of treatment with Doloteffin. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2007. PubMed 17521896 · DOI
  13. przegląd (ocena jakości badań) The quality of clinical trials with Harpagophytum procumbens. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2003. PubMed 13678253 · DOI
  14. RCT (artykuł w języku niemieckim) [Effects of Harpagophytum procumbens LI 174 (devil's claw) on sensory, motor und vascular muscle reagibility in the treatment of unspecific back pain]. Schmerz (Berlin, Germany), 2001. PubMed 11810324 · DOI
  15. RCT (preparat wieloskładnikowy) A Rosa canina - Urtica dioica - Harpagophytum procumbens/zeyheri Combination Significantly Reduces Gonarthritis Symptoms in a Randomized, Placebo-Controlled Double-Blind Study. Planta medica, 2017. PubMed 28614869 · DOI
  16. RCT (preparat wieloskładnikowy) Investigating the Additive Effects of Loxacon® Food Supplement Capsules in Patients with Knee Osteoarthritis. A Multicenter, Randomized, Double-Blind, Controlled, Crossover, Follow-Up, Three-Arm Study. Journal of medicinal food, 2024. PubMed 39446666 · DOI
  17. RCT pilotażowe (preparat wieloskładnikowy) Analysis of Effectiveness of a Supplement Combining Harpagophytum procumbens, Zingiber officinale and Bixa orellana in Healthy Recreational Runners with Self-Reported Knee Pain: A Pilot, Randomized, Triple-Blind, Placebo-Controlled Trial. International journal of environmental research and public health, 2021. PubMed 34067240 · DOI
  18. przegląd systematyczny (bezpieczeństwo) Systematic review on the safety of Harpagophytum preparations for osteoarthritic and low back pain. Phytotherapy research : PTR, 2008. PubMed 18236448 · DOI
  19. przegląd (Prescrire) Devil's claw root: ulcers and gastrointestinal bleeding? Prescrire international, 2013. PubMed 24600731
  20. badanie przypadków i kontroli Drug-induced acute pancreatitis: results from the hospital-based Berlin case-control surveillance study of 102 cases. Alimentary pharmacology & therapeutics, 2013. PubMed 23957710 · DOI
  21. przegląd Potential interactions between alternative therapies and warfarin. American journal of health-system pharmacy : AJHP : official journal of the American Society of Health-System Pharmacists, 2000. PubMed 10902065
  22. badanie in vitro (komórki ludzkie) Effects of Devil's Claw (Harpagophytum procumbens) on the multidrug transporter ABCB1/P-glycoprotein. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2009. PubMed 19577448 · DOI
  23. przegląd Devil's Claw-a review of the ethnobotany, phytochemistry and biological activity of Harpagophytum procumbens. Journal of ethnopharmacology, 2012. PubMed 22940241 · DOI
  24. przegląd narracyjny Harpagophytum procumbens in musculoskeletal disorders: current evidence and comparison with NSAIDs. Frontiers in pharmacology, 2026. PubMed 42394971 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.