Co mówią badania

D-mannoza: co mówią badania naukowe

D-mannozę badano głównie w profilaktyce nawrotów zakażeń układu moczowego u kobiet, rzadziej w leczeniu ostrego zapalenia pęcherza; badań jest niewiele, a autorzy przeglądu Cochrane ocenili pewność dowodów jako bardzo niską. W największym RCT kontrolowanym placebo (598 kobiet) D-mannoza nie zmniejszyła odsetka kobiet z kolejnym zakażeniem, a korzystne wyniki pochodzą głównie z mniejszych badań bez placebo i z mieszanek z innymi składnikami.

24prac w źródłach
5badanych obszarów
1brak efektu
4niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: D-mannoza w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: profilaktyka nawrotów zakażeń układu moczowego w porównaniu z placebodorosłe kobiety z nawracającymi zakażeniami układu moczowego (ZUM), w tym pacjentki podstawowej opieki zdrowotnej i kobiety po menopauzie stosujące estrogen dopochwowy; w metaanalizie sieciowej także inne grupy; pod nadzorem lekarza2 RCT (n = 598 i n = 57) + 4 metaanalizy (3–6 badań, 248–1167 osób) + 1 metaanaliza sieciowa (50 RCT różnych metod)brak efektuniskaKontekst medyczny: profilaktyka nawrotów zakażeń układu moczowego w porównaniu z antybiotykiem lub brakiem profilaktykidorosłe kobiety z nawracającymi ZUM, w tym przed menopauzą; w jednym badaniu bez grupy kontrolnej osoby ze stwardnieniem rozsianym, także cewnikowane; pod nadzorem lekarza1 przegląd systematyczny (7 RCT, bez metaanalizy) + 2 metaanalizy + 2 RCT (n = 308 i n = 75) + 1 badanie otwarte (n = 22)niejednoznacznebardzo niskaKontekst medyczny: leczenie ostrego zapalenia pęcherza moczowegodorosłe kobiety z ostrym niepowikłanym zapaleniem pęcherza moczowego; pod nadzorem lekarza1 RCT (n = 118) + 1 badanie pilotażowe + 2 przeglądy systematyczne (po 7 badań)niejednoznacznebardzo niskaKontekst medyczny: D-mannoza z proantocyjanidynami (PAC) lub żurawinąkobiety z nawracającymi ZUM, biorcy przeszczepu nerki w pierwszych miesiącach po zabiegu, kobiety po menopauzie po operacji przepukliny pęcherza (cystocele); pod nadzorem lekarza3 RCT (n = 283, n = 60 i n = 40)niejednoznacznebardzo niskaKontekst medyczny: mieszanki D-mannozy z wyciągami roślinnymi, probiotykami lub N-acetylocysteinąkobiety z ostrym zakażeniem E. coli lub nawracającymi ZUM, pacjenci po cystoskopii i po badaniu urodynamicznym; pod nadzorem lekarza4 RCT (w trzech n = 70, 32 i 80)niejednoznacznebardzo niska

Podstawowe informacje

D-mannoza to cukier prosty (monosacharyd), część prawidłowego metabolizmu człowieka, obecny w większości diet. Proponowany mechanizm polega na blokowaniu przylegania bakterii Escherichia coli do nabłonka pęcherza, po czym bakterie mają być usuwane z moczem. Według autorów przeglądu Cochrane działanie przeciwadhezyjne jest dobrze opisane, ale badań klinicznych jest niewiele i są to głównie badania pilotażowe i małe RCT.

W badaniach stosowano D-mannozę w proszku, saszetkach lub tabletkach, samą albo w mieszankach, m.in. z proantocyjanidynami (PAC), żurawiną, probiotykami i wyciągami roślinnymi; mieszanki opisujemy osobno. Doustna D-mannoza jest też leczeniem wrodzonej choroby metabolicznej MPI-CDG pod nadzorem lekarzy.

Wyniki badań

Kontekst medyczny: profilaktyka nawrotów zakażeń układu moczowego w porównaniu z placebo

brak efektuniskadorosłe kobiety z nawracającymi zakażeniami układu moczowego (ZUM), w tym pacjentki podstawowej opieki zdrowotnej i kobiety po menopauzie stosujące estrogen dopochwowy; w metaanalizie sieciowej także inne grupy; pod nadzorem lekarza

W brytyjskim, podwójnie zaślepionym, pragmatycznym RCT MERIT (99 przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, 598 kobiet) 2 g D-mannozy dziennie przez 6 miesięcy nie zmniejszyły odsetka kobiet zgłaszających się do lekarza z podejrzeniem kolejnego ZUM (51,0% vs 55,7% po placebo; różnica −5%; 95% CI −13% do 3%) ani wyników dodatkowych; według metaanalizy z 2026 r. największe badanie, o najwyższej jakości, nie wykazało różnicy między D-mannozą a placebo. RCT u 57 kobiet po menopauzie stosujących estrogen dopochwowy (2 g/d przez 90 dni, w porównaniu z samym estrogenem) przerwano z powodu zbyt małej mocy (ZUM u 41,1% vs 50,4%; HR 0,76; 99,9% CI 0,15–3,97). W metaanalizach z lat 2025–2026 (placebo lub brak profilaktyki) łączne wyniki nie były istotne (np. RR 0,44; 95% CI 0,18–1,11; I² = 90%; 4 RCT, 890 osób). Niższe ryzyko ZUM po D-mannozie niż po placebo wykazały wcześniejsza metaanaliza 3 małych badań różnego typu, w tym kohortowego (2020 r., 248 kobiet; RR 0,23), i metaanaliza sieciowa 50 RCT metod nieantybiotykowych (RR 0,34).[1–8]

2 RCT (n = 598 i n = 57) + 4 metaanalizy (3–6 badań, 248–1167 osób) + 1 metaanaliza sieciowa (50 RCT różnych metod)

Kontekst medyczny: profilaktyka nawrotów zakażeń układu moczowego w porównaniu z antybiotykiem lub brakiem profilaktyki

niejednoznacznebardzo niskadorosłe kobiety z nawracającymi ZUM, w tym przed menopauzą; w jednym badaniu bez grupy kontrolnej osoby ze stwardnieniem rozsianym, także cewnikowane; pod nadzorem lekarza

W RCT u 308 kobiet po leczeniu ostrego zapalenia pęcherza nawrót w ciągu 6 miesięcy wystąpił u 14,6% kobiet przyjmujących 2 g D-mannozy dziennie, u 20,4% przyjmujących nitrofurantoinę (50 mg/d) i u 60,8% bez profilaktyki; autorzy przeglądu Cochrane ocenili pewność tych dowodów jako bardzo niską. W trójramiennym RCT (75 kobiet przed menopauzą, 12 miesięcy) średnia liczba nawrotów na rok wyniosła 0,2 po antybiotyku, 0,32 po D-mannozie i 1,08 przy zwiększonym nawodnieniu (różnica D-mannozy wobec nawodnienia nieistotna). W dwóch metaanalizach porównanie z antybiotykiem nie wykazało istotnej różnicy (RR 0,39; 95% CI 0,12–1,25). W otwartym badaniu bez grupy kontrolnej (22 osoby ze stwardnieniem rozsianym, 16 tygodni) miesięczna liczba potwierdzonych ZUM zmniejszyła się u osób cewnikowanych i niecewnikowanych.[6, 7, 9–12]

1 przegląd systematyczny (7 RCT, bez metaanalizy) + 2 metaanalizy + 2 RCT (n = 308 i n = 75) + 1 badanie otwarte (n = 22)

Kontekst medyczny: leczenie ostrego zapalenia pęcherza moczowego

niejednoznacznebardzo niskadorosłe kobiety z ostrym niepowikłanym zapaleniem pęcherza moczowego; pod nadzorem lekarza

W podwójnie zaślepionym RCT (118 kobiet w wieku 18–70 lat) D-mannozę porównano z fosfomycyną: mediana czasu do wyleczenia klinicznego wyniosła 5 vs 3 dni, a w 8. dniu różnica odsetka wyleczeń (−10,1% na korzyść fosfomycyny) mieściła się w założonym marginesie, ale z powodu szerokich przedziałów ufności nie potwierdzono statystycznie, że D-mannoza nie jest gorsza; zbliżone odsetki (84,2% vs 83,5%) dała dopiero analiza post hoc. Odsetek nawrotów był podobny (13,2% vs 13,3%), a dodatkowe użycie antybiotyku (19,3% vs 11,1%) nie różniło się istotnie. W badaniu pilotażowym bez grupy kontrolnej objawy zmniejszyły się w porównaniu z wartościami wyjściowymi, a w przeglądzie 7 badań (D-mannoza sama w 2, w pozostałych z innymi składnikami) wszystkie opisywały zmniejszenie objawów; przegląd Cochrane objął tylko jedno badanie wyłącznie leczenia.[10, 13–15]

1 RCT (n = 118) + 1 badanie pilotażowe + 2 przeglądy systematyczne (po 7 badań)

Kontekst medyczny: D-mannoza z proantocyjanidynami (PAC) lub żurawiną

niejednoznacznebardzo niskakobiety z nawracającymi ZUM, biorcy przeszczepu nerki w pierwszych miesiącach po zabiegu, kobiety po menopauzie po operacji przepukliny pęcherza (cystocele); pod nadzorem lekarza

W RCT z podwójnie ślepą próbą (283 kobiety z nawracającymi ZUM, dane od 184) preparat z 2 g D-mannozy i 140 mg PAC o przedłużonym uwalnianiu (24 tygodnie) porównano z 240 mg samych PAC: ZUM wywołane przez E. coli wystąpiło u 25 z 90 vs 47 z 94 kobiet (p = 0,002). W pilotażowym RCT u 60 biorców przeszczepu nerki po dodaniu D-mannozy do PAC (3 miesiące) częstość zapalenia pęcherza (7% vs 4%), odmiedniczkowego zapalenia nerek (4% vs 5%) i bezobjawowej bakteriurii (17% vs 14%) nie różniła się istotnie. W RCT u 40 kobiet po operacji cystocele suplement z żurawiną, D-mannozą i substancjami przeciwzapalnymi (2 tygodnie) nie różnił się od braku suplementu częstością ZUM, a oceny objawów fazy wypełniania pęcherza były lepsze. Tylko badanie u biorców przeszczepu porównywało dodanie D-mannozy z samymi PAC; w pozostałych udziału D-mannozy nie da się oddzielić od innych składników (w pierwszym badaniu dawki PAC w grupach były różne).[16–18]

3 RCT (n = 283, n = 60 i n = 40)

Kontekst medyczny: mieszanki D-mannozy z wyciągami roślinnymi, probiotykami lub N-acetylocysteiną

niejednoznacznebardzo niskakobiety z ostrym zakażeniem E. coli lub nawracającymi ZUM, pacjenci po cystoskopii i po badaniu urodynamicznym; pod nadzorem lekarza

W RCT u 70 kobiet z ostrym zakażeniem E. coli mieszanka D-mannozy z kwasem cytrynowym, błonnikiem prebiotycznym, traganekiem (Astragalus) i mniszkiem (5 dni, w obu grupach z fenazopirydyną i środkami alkalizującymi) wiązała się z częstszym ustąpieniem objawów w 35. dniu niż placebo (88,6% vs 20%). W pilotażowym RCT u 32 pacjentów po cystoskopii D-mannoza z Saccharomyces boulardii wiązała się z rzadszym dodatnim posiewem moczu niż brak leczenia (0 vs 18,8%). W RCT u 80 osób po badaniu urodynamicznym mieszanka D-mannozy, N-acetylocysteiny i wyciągu z owoców Morinda citrifolia nie różniła się od antybiotyku (prulifloksacyny) częstością ZUM. W RCT u kobiet z nawracającymi ZUM w 12. miesiącu najmniej nawrotów było po połączeniu mieszanki (m.in. z propolisem, kwercetyną i Bacillus coagulans) z fosfomycyną (0,23 epizodu na miesiąc), więcej po samej fosfomycynie (0,58) i po samej mieszance (1,12). Udziału samej D-mannozy w tych wynikach nie wyodrębniono.[19–22]

4 RCT (w trzech n = 70, 32 i 80)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W profilaktyce nawrotów najczęściej stosowano 2 g D-mannozy dziennie, zwykle w proszku (w jednym badaniu w 200 ml wody), przez 90 dni do 6 miesięcy, a u osób ze stwardnieniem rozsianym 1,5 g dwa razy dziennie przez 16 tygodni. Według przeglądu Cochrane we wczesnych badaniach pilotażowych (u ludzi i zwierząt) stosowano od 200 mg do 2–3 g. W badaniu pilotażowym ostrego zakażenia preparat przyjmowano dwa razy dziennie przez 3 dni, potem raz dziennie przez 10 dni (abstrakt nie podaje dawki). Z PAC badano 2 g D-mannozy ze 140 mg PAC raz dziennie przez 24 tygodnie.[1, 3, 9, 10, 12, 14, 16]

Bezpieczeństwo

Wykorzystywane zestawienie EFSA nie podaje górnego limitu (UL) dla D-mannozy. W przeglądzie Cochrane działania niepożądane były nieliczne i słabo raportowane, żadne nie było poważne (głównie biegunka i pieczenie pochwy). W RCT z nitrofurantoiną łagodne działania niepożądane zgłosiło 17,9% osób w grupach aktywnych, rzadziej po D-mannozie (RR 0,276). W metaanalizie 4 RCT z placebo lub bez profilaktyki częstość działań niepożądanych nie różniła się istotnie (RR 2,19; 95% CI 0,68–7,05). W RCT z fosfomycyną objawy żołądkowo-jelitowe były rzadsze po D-mannozie (9,8% vs 24,6%). W chorobie MPI-CDG (8 pacjentów, mediana leczenia prawie 15 lat) autorzy ocenili leczenie jako skuteczne i bezpieczne; w jego trakcie u 2 osób wystąpiło ciężkie nadciśnienie wrotne, a u 2 zakrzepica żylna (nawroty biegunki i zakrzepicy korelowały ze słabym przestrzeganiem leczenia). Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży.[4, 9, 10, 13, 23]

Ograniczenia dowodów

Przegląd Cochrane (7 RCT, 719 osób; wyszukiwanie do lutego 2022 r., przed publikacją RCT MERIT) nie zawierał metaanalizy, bo żadne dwa badania nie były porównywalne; ryzyko błędu systematycznego oceniono jako wysokie lub niejasne. Metaanalizy z lat 2020–2026 łączą po 3–6 badań o różnym schemacie, niekiedy z badaniami kohortowymi, przy bardzo dużej niejednorodności większości porównań (I² 88–94%). Autorzy przeglądu systematycznego z 2026 r. zwrócili uwagę, że w ośrodkach specjalistycznych D-mannoza dawała wyniki podobne do antybiotyków, a w szerokiej populacji podstawowej opieki zdrowotnej nie różniła się od placebo. Wiele badań dotyczy mieszanek, w których efektu D-mannozy nie da się oddzielić od innych składników.[1, 4, 5, 7, 10, 15, 24]

Źródła

  1. RCT d-Mannose for Prevention of Recurrent Urinary Tract Infection Among Women: A Randomized Clinical Trial. JAMA internal medicine, 2024. PubMed 38587819 · DOI
  2. protokół RCT D-MannosE to prevent Recurrent urinary tract InfecTions (MERIT): protocol for a randomised controlled trial. BMJ open, 2021. PubMed 33441350 · DOI
  3. RCT d-Mannose for Recurrent Urinary Tract Infection Prevention in Postmenopausal Women Using Vaginal Estrogen: A Randomized Controlled Trial. Urogynecology (Philadelphia, Pa.), 2023. PubMed 36808931 · DOI
  4. przegląd systematyczny z metaanalizą D-Mannose for prevention of recurrent urinary tract infection in adult women: An updated systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of infection prevention, 2025. PubMed 41195062 · DOI
  5. przegląd systematyczny z metaanalizą Efficacy of D-Mannose Monotherapy vs. Other Agents in Preventing Recurrent Urinary Tract Infections in Women: A Systematic Review and Meta-Analysis. Urology research & practice, 2026. PubMed 41942398 · DOI
  6. metaanaliza Efficacy of D-mannose as prophylaxis of recurrent urinary tract infection: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Jornal brasileiro de nefrologia, 2025. PubMed 41004704 · DOI
  7. metaanaliza D-mannose vs other agents for recurrent urinary tract infection prevention in adult women: a systematic review and meta-analysis. American journal of obstetrics and gynecology, 2020. PubMed 32497610 · DOI
  8. metaanaliza sieciowa Nonantibiotic prophylaxis for urinary tract infections: a network meta-analysis of randomized controlled trials. Infection, 2025. PubMed 39095666 · DOI
  9. RCT D-mannose powder for prophylaxis of recurrent urinary tract infections in women: a randomized clinical trial. World journal of urology, 2014. PubMed 23633128 · DOI
  10. przegląd systematyczny D-mannose for preventing and treating urinary tract infections. The Cochrane database of systematic reviews, 2022. PubMed 36041061 · DOI
  11. RCT Comparison of increased hydration, D-mannose, and antibiotic prophylaxis for recurrent urinary tract infection prevention in premenopausal women: a three-arm randomized-controlled study. International urology and nephrology, 2026. PubMed 40853430 · DOI
  12. badanie otwarte bez grupy kontrolnej Open label feasibility study evaluating D-mannose combined with home-based monitoring of suspected urinary tract infections in patients with multiple sclerosis. Neurourology and urodynamics, 2017. PubMed 27813195 · DOI
  13. RCT First Randomized Controlled Trial Comparing D-Mannose to Fosfomycin in Acute Uncomplicated Lower Urinary Tract Infections. Antibiotics (Basel, Switzerland), 2026. PubMed 42791970 · DOI
  14. badanie pilotażowe D-mannose: a promising support for acute urinary tract infections in women. A pilot study. European review for medical and pharmacological sciences, 2016. PubMed 27424995
  15. przegląd systematyczny Systematic review of the effect of D-mannose with or without other drugs in the treatment of symptoms of urinary tract infections/cystitis (Review). Biomedical reports, 2022. PubMed 35815191 · DOI
  16. RCT Large study (283 women) on the effectiveness of Manosar®: 2 g of d-mannose + 140 mg of proanthocyanidins (PAC), of prolonged release. Archivos espanoles de urologia, 2020. PubMed 32633244
  17. RCT (pilotażowe) Randomized clinical trial of non-antibiotic prophylaxis with d-Mannose plus Proanthocyanidins vs. Proanthocyanidins alone for urinary tract infections and asymptomatic bacteriuria in de novo kidney transplant recipients: The Manotras study. Nefrologia, 2024. PubMed 38637262 · DOI
  18. RCT Cranberry, D-mannose and anti-inflammatory agents prevent lower urinary tract symptoms in women undergoing prolapse surgery. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 2020. PubMed 31674202 · DOI
  19. RCT A Randomized Controlled Trial Comparing a New D-Mannose-based Dietary Supplement to Placebo for the Treatment of Uncomplicated Escherichia coli Urinary Tract Infections. European urology focus, 2023. PubMed 36621376 · DOI
  20. RCT (pilotażowe) D-Mannose Plus Saccharomyces boulardii to Prevent Urinary Tract Infections and Discomfort after Cystoscopy: A Single-Center Prospective Randomized Pilot Study. Medicina (Kaunas, Lithuania), 2023. PubMed 37374369 · DOI
  21. RCT Prospective study to compare antibiosis versus the association of N-acetylcysteine, D-mannose and Morinda citrifolia fruit extract in preventing urinary tract infections in patients submitted to urodynamic investigation. Archivio italiano di urologia, andrologia : organo ufficiale [di] Societa italiana di ecografia urologica e nefrologica, 2017. PubMed 28403598 · DOI
  22. RCT Adding collagen, propolis plus quercetin, bacillus coagulans, hyaluronic acid and chondroitin sulphate to D-mannose avoids symptoms and prevents recurrence in women with recurrent urinary tract infections: a single-blind randomized controlled trial. Expert review of anti-infective therapy, 2025. PubMed 40162673 · DOI
  23. retrospektywna analiza serii przypadków Long term outcome of MPI-CDG patients on D-mannose therapy. Journal of inherited metabolic disease, 2020. PubMed 33098580 · DOI
  24. przegląd systematyczny Effectiveness of Non-Antibiotic Therapies in the Management of Recurrent Urinary Tract Infections in Women: A Systematic Review. International urogynecology journal, 2026. PubMed 42133003 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.