Co mówią badania

Dzika róża (owoc róży, Rosa canina): co mówią badania naukowe

Owoce dzikiej róży (Rosa canina) badano głównie w chorobie zwyrodnieniowej stawów (standaryzowany proszek z nasion i łupin), a pojedynczo także w reumatoidalnym zapaleniu stawów, w ocenie skóry, parametrów metabolicznych i markerów zapalnych. W metaanalizie 3 małych RCT ból był mniejszy niż po placebo, ale w późniejszym RCT (n = 120) nie stwierdzono różnic między grupami; pozostałe obszary opierają się na pojedynczych, małych badaniach.

25prac w źródłach
6badanych obszarów
1efekt korzystny
5niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Dzika róża (owoc róży, Rosa canina) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Chód u osób z ograniczeniem chodzenia z powodu dolegliwości kolandorośli z deklarowanym ograniczeniem chodzenia związanym z kolanem (abstrakt nie wymaga rozpoznania choroby zwyrodnieniowej)1 RCT (n = 100)efekt korzystnyniskaProfil metaboliczny: lipidy, ciśnienie tętnicze i masa ciaładorośli z otyłością (z prawidłową lub upośledzoną tolerancją glukozy) oraz z nadwagą (BMI od 25 do poniżej 30)2 RCT (n = 31 i n = 32) + 1 przegląd systematycznyniejednoznaczneniskaSkóra: zmarszczki, nawilżenie i elastycznośćzdrowi dorośli w wieku 35–65 lat ze zmarszczkami w kącikach oczu1 RCT bez grupy placebo (n = 34)niejednoznacznebardzo niskaMarkery stanu zapalnego (CRP)zdrowi dorośli, osoby z otyłością i kobiety z reumatoidalnym zapaleniem stawów1 RCT (n = 31, wynik dodatkowy) + 1 otwarte badanie (n = 30) + 1 badanie u zdrowych osóbniejednoznacznebardzo niska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: ból i sprawność w chorobie zwyrodnieniowej stawówdorośli z chorobą zwyrodnieniową stawu biodrowego lub kolanowego (w części badań potwierdzoną radiologicznie), pod nadzorem lekarza; głównie standaryzowany proszek z nasion i łupin owoców podgatunku Rosa canina1 metaanaliza (3 RCT, n = 287) + 4 RCT (n = 94–120; jedno opisane w analizie wtórnej) + 1 przegląd systematyczny + wytyczne OARSIniejednoznaczneniskaKontekst medyczny: reumatoidalne zapalenie stawówdorośli z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), głównie kobiety, proszek z dzikiej róży jako dodatek do dotychczasowego leczenia, pod nadzorem lekarza1 RCT (n = 89) + 1 otwarte badanie bez placebo (n = 30)niejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Dzika róża, czyli róża psia (Rosa canina), to krzew, którego owoce (botanicznie owoce pozorne, ang. rose hips) są surowcem herbat, przetworów i suplementów. Zawierają m.in. witaminę C (w bardzo zmiennej ilości), związki fenolowe, karotenoidy i kwasy tłuszczowe, a ich skład zależy od gatunku, zbioru i przetwarzania.

Większość badań klinicznych dotyczy standaryzowanego proszku z nasion i łupin owoców podgatunku Rosa canina (nazwy handlowe Hyben Vital, Litozin). W innych badaniach stosowano proszek z owoców lub ekstrakty, często bez podania gatunku róży w abstrakcie. Działanie przeciwzapalne składników owocu opisywano głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach.

Wyniki badań

Chód u osób z ograniczeniem chodzenia z powodu dolegliwości kolan

efekt korzystnyniskadorośli z deklarowanym ograniczeniem chodzenia związanym z kolanem (abstrakt nie wymaga rozpoznania choroby zwyrodnieniowej)

W RCT u 100 osób (94 ukończyły badanie) przyjmujących 3 kapsułki proszku z dzikiej róży dziennie lub placebo przez 12 tygodni wypadkowy moment siły w stawie kolanowym podczas chodu zwiększył się bardziej w grupie dzikiej róży (różnica 0,06 Nm/kg; 95% CI 0,00–0,12; p = 0,039), podobnie jak zgięcie kolana w fazie podporu. Abstrakt nie podaje dawki w gramach ani gatunku róży, a cytowane prace nie obejmują innych badań chodu.[8]

1 RCT (n = 100)

Profil metaboliczny: lipidy, ciśnienie tętnicze i masa ciała

niejednoznaczneniskadorośli z otyłością (z prawidłową lub upośledzoną tolerancją glukozy) oraz z nadwagą (BMI od 25 do poniżej 30)

W badaniu krzyżowym z podwójnie ślepą próbą 31 osób z otyłością piło przez 6 tygodni napój z 40 g proszku z owoców róży dziennie: w porównaniu z napojem kontrolnym ciśnienie skurczowe było niższe o 3,4%, cholesterol całkowity o 4,9%, a cholesterol LDL o 6,0%, bez różnic w masie ciała, ciśnieniu rozkurczowym, tolerancji glukozy, HDL i triglicerydach. W RCT u 32 osób z nadwagą ekstrakt z owoców róży (100 mg/d przez 12 tygodni, bez zmiany diety) wiązał się z większym niż po placebo zmniejszeniem powierzchni tkanki tłuszczowej trzewnej, masy ciała i BMI (abstrakt nie podaje wielkości zmian). Żaden z obu abstraktów nie podaje gatunku róży, a w przeglądzie systematycznym RCT z 2023 r. wyniki dotyczące lipidów i glukozy były mieszane.[12–14]

2 RCT (n = 31 i n = 32) + 1 przegląd systematyczny

Skóra: zmarszczki, nawilżenie i elastyczność

niejednoznacznebardzo niskazdrowi dorośli w wieku 35–65 lat ze zmarszczkami w kącikach oczu

W 8-tygodniowym badaniu z podwójnie ślepą próbą 34 osoby przyjmowały standaryzowany proszek z nasion i łupin dzikiej róży (Hyben Vital) albo astaksantynę. W grupie dzikiej róży zmarszczki w kącikach oczu, nawilżenie i elastyczność skóry poprawiły się istotnie, a podobną poprawę odnotowano w grupie astaksantyny. Bez grupy placebo nie da się oddzielić efektu preparatu od innych zmian; abstrakt nie podaje dawki.[11]

1 RCT bez grupy placebo (n = 34)

Markery stanu zapalnego (CRP)

niejednoznacznebardzo niskazdrowi dorośli, osoby z otyłością i kobiety z reumatoidalnym zapaleniem stawów

W badaniu z 1999 r. spożywanie przez zdrowe osoby do 45 g proszku z dzikiej róży dziennie wiązało się z mniejszą chemotaksją neutrofili oraz niższym stężeniem CRP i kreatyniny w surowicy; abstrakt nie podaje liczby uczestników ani grupy kontrolnej. W otwartym badaniu (10,5 g/d przez 28 dni) CRP nie zmieniło się u kobiet z RZS ani u zdrowych kobiet, a w RCT u 31 osób z otyłością (40 g/d przez 6 tygodni) markery stanu zapalnego nie różniły się od wartości po napoju kontrolnym.[10, 12, 15]

1 RCT (n = 31, wynik dodatkowy) + 1 otwarte badanie (n = 30) + 1 badanie u zdrowych osób

Kontekst medyczny: ból i sprawność w chorobie zwyrodnieniowej stawów

niejednoznaczneniskadorośli z chorobą zwyrodnieniową stawu biodrowego lub kolanowego (w części badań potwierdzoną radiologicznie), pod nadzorem lekarza; głównie standaryzowany proszek z nasion i łupin owoców podgatunku Rosa canina

W metaanalizie 3 RCT (287 osób, mediana 3 miesiące), wszystkich prowadzonych przy wsparciu producenta, ból był mniejszy po proszku z dzikiej róży niż po placebo (ES 0,37; 95% CI 0,13–0,60; I² = 0%; NNT 6). W pojedynczych RCT (5 g/d przez 3–4 miesiące) opisano mniejszy ból w skali WOMAC i mniejsze zużycie leków doraźnych (n = 94) oraz mniejszy ból i lepsze zgięcie stawu biodrowego, bez różnic w rotacji biodra i zgięciu kolana (n = 100); w badaniu krzyżowym (n = 112) mniejszy ból zgłosiło 66% osób po dzikiej róży i 36% po placebo, bez różnicy w zużyciu leków przeciwbólowych, przy wyraźnym efekcie przeniesienia. W RCT u 120 osób obie grupy poprawiły się o ponad 50%, bez istotnych różnic w bólu i sprawności (WOMAC); zależność od dawki na kilogram masy ciała opisano tylko w analizie wtórnej. Wytyczne OARSI z 2014 r. zaliczyły dziką różę do metod o niepewnej przydatności w chorobie zwyrodnieniowej kolan.[1–7]

1 metaanaliza (3 RCT, n = 287) + 4 RCT (n = 94–120; jedno opisane w analizie wtórnej) + 1 przegląd systematyczny + wytyczne OARSI

Kontekst medyczny: reumatoidalne zapalenie stawów

niejednoznaczneniskadorośli z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), głównie kobiety, proszek z dzikiej róży jako dodatek do dotychczasowego leczenia, pod nadzorem lekarza

W RCT u 89 osób (5 g proszku dziennie przez 6 miesięcy) wskaźnik niepełnosprawności HAQ-DI poprawił się o 0,105 w grupie dzikiej róży, a w grupie placebo pogorszył się o 0,039 (p = 0,032); lepsze były też ocena lekarza i jakość życia, ale nie stwierdzono różnic w bólu (skala HAQ) ani w zużyciu leków przeciwbólowych, a różnica w DAS-28 nie była istotna (p = 0,056). W otwartym badaniu 20 kobiet z RZS i 10 zdrowych kobiet przyjmujących 10,5 g proszku (Litozin) dziennie przez 28 dni nie stwierdzono zmian objawów klinicznych, CRP ani aktywności enzymów antyoksydacyjnych.[9, 10]

1 RCT (n = 89) + 1 otwarte badanie bez placebo (n = 30)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W badaniach chorób stawów stosowano najczęściej 5 g standaryzowanego proszku z nasion i łupin dziennie (np. 10 kapsułek po 0,5 g w dwóch porcjach) przez 3–6 miesięcy. W innych badaniach podawano 10,5 g proszku dziennie przez 28 dni, 40 g proszku w napoju przez 6 tygodni, do 45 g proszku dziennie u zdrowych osób, 100 mg ekstraktu dziennie przez 12 tygodni oraz 2 kapsułki po 500 mg dziennie przez 20 dni lub 4 tygodnie. W przeglądzie badań przewlekłego bólu za możliwą przeszkodę uznano dużą liczbę kapsułek potrzebnych dziennie.[2, 3, 5, 9, 10, 12, 13, 15, 20, 22, 23]

Bezpieczeństwo

W opisanych badaniach proszek i ekstrakty z owoców róży były na ogół dobrze tolerowane: w RCT u 112 osób z chorobą zwyrodnieniową nie wystąpiły większe działania niepożądane, a w RCT ekstraktu u osób z nadwagą nie odnotowano nieprawidłowości. Przeglądy systematyczne preparatów roślinnych w chorobie zwyrodnieniowej nie opisują poważnych działań niepożądanych, choć autorzy metaanalizy z 2008 r. uznali, że bezpieczeństwo proszku z dzikiej róży wymaga oceny w dużym, długotrwałym badaniu. W 90-dniowym badaniu na szczurach ekstrakt z owoców róży standaryzowany na tilirozyd nie wykazał toksyczności. Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży ani oceny interakcji z lekami.[1, 5, 13, 16–18]

Ograniczenia dowodów

Dowody dotyczą głównie jednego preparatu (proszku z nasion i łupin owoców podgatunku Rosa canina), wszystkie 3 RCT w metaanalizie z 2008 r. prowadzono przy wsparciu producenta, a metaanaliza i opisane pojedyncze RCT mogą obejmować te same badania. Niemiecka Komisja E oceniła owoce i nasiona dzikiej róży negatywnie z powodu niewystarczających dowodów; przeglądy z lat 2008–2011 zwracają uwagę na nieustaloną wielkość efektów i małą liczbę RCT, a panel ekspertów z 2019 r. (ocena GRADE) nie sformułował zaleceń dla dzikiej róży. Wyniku preparatu złożonego (dzika róża z pokrzywą, czarcim pazurem i witaminą D; RCT u 92 osób z chorobą zwyrodnieniową kolan) nie można przypisać samej dzikiej róży. Pojedyncze RCT, bez powtórzeń w cytowanych pracach, dotyczyły też zakażeń układu moczowego u kobiet po cięciu cesarskim (n = 400; rzadsze zakażenia w posiewie moczu, OR 0,22–0,32, bez różnicy w częstości zapalenia pęcherza) i objawów hipotonii ortostatycznej w cukrzycy typu 2 (n = 60). Zawartość witaminy C w owocach jest bardzo zmienna: w 14 gatunkach róż wynosiła 0,26–5,57% suchej masy, a część próbek handlowych zawierała jej mało lub wcale; w owocach Rosa canina po przymrozku spadła z 716,8 do 176,0 mg/100 g suchej masy.[1, 16, 17, 19–25]

Źródła

  1. metaanaliza Does the hip powder of Rosa canina (rosehip) reduce pain in osteoarthritis patients?--a meta-analysis of randomized controlled trials. Osteoarthritis and cartilage, 2008. PubMed 18407528 · DOI
  2. RCT (krzyżowe) A powder made from seeds and shells of a rose-hip subspecies (Rosa canina) reduces symptoms of knee and hip osteoarthritis: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Scandinavian journal of rheumatology, 2005. PubMed 16195164 · DOI
  3. RCT The Effects of a Standardized Herbal Remedy Made from a Subtype of Rosa canina in Patients with Osteoarthritis: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Clinical Trial. Current therapeutic research, clinical and experimental, 2003. PubMed 24944354 · DOI
  4. przegląd systematyczny [The clinical effectiveness of rosehip powder in patients with osteoarthritis. A systematic review]. MMW Fortschritte der Medizin, 2007. PubMed 17619600
  5. RCT (krzyżowe) A herbal remedy, Hyben Vital (stand. powder of a subspecies of Rosa canina fruits), reduces pain and improves general wellbeing in patients with osteoarthritis--a double-blind, placebo-controlled, randomised trial. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2004. PubMed 15330493 · DOI
  6. analiza wtórna RCT Using Dose-Response Correlation Re-Analyzing to Distinguish Placebo from Standardized Rose-Hip Powder (Lito) in a Clinical Trial on Osteoarthritis Where Data Initially Looked Identical. Nutrients, 2026. PubMed 41599942 · DOI
  7. wytyczne OARSI guidelines for the non-surgical management of knee osteoarthritis. Osteoarthritis and cartilage, 2014. PubMed 24462672 · DOI
  8. RCT Improved gait in persons with knee related mobility limitations by a rosehip food supplement: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Gait & posture, 2015. PubMed 26234471 · DOI
  9. RCT Rose hip herbal remedy in patients with rheumatoid arthritis - a randomised controlled trial. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2010. PubMed 19818588 · DOI
  10. badanie otwarte bez placebo The effects of rose hip (Rosa canina) on plasma antioxidative activity and C-reactive protein in patients with rheumatoid arthritis and normal controls: a prospective cohort study. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2011. PubMed 21420288 · DOI
  11. RCT (porównanie z astaksantyną, bez placebo) The effectiveness of a standardized rose hip powder, containing seeds and shells of Rosa canina, on cell longevity, skin wrinkles, moisture, and elasticity. Clinical interventions in aging, 2015. PubMed 26604725 · DOI
  12. RCT (krzyżowe) Effects of rose hip intake on risk markers of type 2 diabetes and cardiovascular disease: a randomized, double-blind, cross-over investigation in obese persons. European journal of clinical nutrition, 2012. PubMed 22166897 · DOI
  13. RCT Daily intake of rosehip extract decreases abdominal visceral fat in preobese subjects: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Diabetes, metabolic syndrome and obesity : targets and therapy, 2015. PubMed 25834460 · DOI
  14. przegląd systematyczny Effects of Daily Intake of Rosehip Extract on Low-Density Lipoprotein Cholesterol and Blood Glucose Levels: A Systematic Review. Cureus, 2023. PubMed 38283449 · DOI
  15. badanie in vitro i u zdrowych osób Rose hip inhibits chemotaxis and chemiluminescence of human peripheral blood neutrophils in vitro and reduces certain inflammatory parameters in vivo. Inflammopharmacology, 1999. PubMed 17657440 · DOI
  16. przegląd systematyczny Evidence of effectiveness of herbal medicinal products in the treatment of arthritis. Part I: Osteoarthritis. Phytotherapy research : PTR, 2009. PubMed 19856319 · DOI
  17. przegląd systematyczny Evidence for the efficacy of complementary and alternative medicines in the management of osteoarthritis: a systematic review. Rheumatology (Oxford, England), 2011. PubMed 21169345 · DOI
  18. badanie toksykologiczne (in vitro i na zwierzętach) Evaluation of genotoxicity and subchronic toxicity of standardized rose hip extract. Human & experimental toxicology, 2018. PubMed 28920463 · DOI
  19. przegląd systematyczny A systematic review on the Rosa canina effect and efficacy profiles. Phytotherapy research : PTR, 2008. PubMed 18384191 · DOI
  20. przegląd systematyczny z oceną GRADE Dietary Ingredients Requiring Further Research Before Evidence-Based Recommendations Can Be Made for Their Use as an Approach to Mitigating Pain. Pain medicine (Malden, Mass.), 2019. PubMed 30986310 · DOI
  21. RCT (preparat złożony) A Rosa canina - Urtica dioica - Harpagophytum procumbens/zeyheri Combination Significantly Reduces Gonarthritis Symptoms in a Randomized, Placebo-Controlled Double-Blind Study. Planta medica, 2017. PubMed 28614869 · DOI
  22. RCT The effect of Rosa (L. Rosa canina) on the incidence of urinary tract infection in the puerperium: A randomized placebo-controlled trial. Phytotherapy research : PTR, 2018. PubMed 29024081 · DOI
  23. RCT Effects of rosehip (Rosa canina) supplementation on orthostatic intolerance symptoms in patients with type 2 diabetes: a randomized double-blind placebo-controlled clinical trial. Daru : journal of Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, 2026. PubMed 42831964 · DOI
  24. badanie składu owoców Species- and Processing-Dependent Variability of Ascorbic Acid in Fruits of 14 Rosa Species and its Redox Behavior toward Iron and Copper Ions. ACS omega, 2026. PubMed 42294170 · DOI
  25. badanie składu owoców Frost decreases content of sugars, ascorbic acid and some quercetin glycosides but stimulates selected carotenes in Rosa canina hips. Journal of plant physiology, 2015. PubMed 25768262 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.