Glutation (doustnie, w tym postać liposomalna): co mówią badania naukowe
Doustny glutation badano głównie pod kątem tego, czy zwiększa stężenie glutationu we krwi, oraz w rozjaśnianiu skóry, markerach stresu oksydacyjnego i małych badaniach u chorych. Badań jest niewiele i są małe: wyniki dotyczące wchłaniania są sprzeczne, a w rozjaśnianiu skóry część RCT wykazała obniżenie indeksu melaniny w porównaniu z placebo, głównie w miejscach eksponowanych na słońce.
Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.
Porównanie suplementów ze składnikiem: Glutation (doustnie, w tym postać liposomalna) w porównywarce.
Podsumowanie wyników
Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska
Podstawowe informacje
Glutation (GSH) to tripeptyd zbudowany z kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny, wytwarzany w organizmie. Jest jednym z głównych wewnątrzkomórkowych przeciwutleniaczy; występuje w postaci zredukowanej (GSH) i utlenionej (disiarczek glutationu, GSSG), a ich stosunek służy w badaniach jako wskaźnik stresu oksydacyjnego.
Glutation przyjęty doustnie jest w dużej części rozkładany w jelicie i wątrobie przez gamma-glutamylotransferazę, dlatego badano też postać liposomalną, podjęzykową i dopoliczkową oraz pochodną S-acetyloglutation. Prekursory glutationu (N-acetylocysteina, glicyna) mają osobne monografie.
Glutation podaje się też dożylnie i wziewnie: autorzy przeglądu systematycznego z 2025 r. uznali podanie dożylne w celu rozjaśnienia skóry za przeciwwskazane (brak skuteczności, działania niepożądane), a w przeglądzie Cochrane wziewny glutation w mukowiscydozie wiązał się z lepszym FEV1 w procentach wartości należnej po 3, ale nie po 6 miesiącach (FEV1 w litrach był lepszy w obu punktach czasowych).
Wyniki badań
Stężenie glutationu we krwi (wskaźnik wchłaniania): zwykłe kapsułki
Po jednorazowej dawce ok. 3 g u 7 zdrowych ochotników stężenie glutationu w osoczu nie wzrosło w ciągu 270 minut. W RCT u 40 zdrowych dorosłych 500 mg dwa razy dziennie przez 4 tygodnie nie zmieniło stężenia GSH ani GSSG w erytrocytach. W 6-miesięcznym RCT u 54 niepalących dorosłych dawki 250 i 1000 mg/d zwiększyły stężenie GSH we krwi względem wartości wyjściowych (przy 1000 mg/d o 30–35% w erytrocytach, osoczu i limfocytach), a po miesiącu przerwy wartości wróciły do wyjściowych.[1–3]
2 RCT (n = 40 i n = 54) + 1 badanie jednorazowej dawki (n = 7)
Markery stresu oksydacyjnego
W RCT u 40 zdrowych dorosłych (1000 mg/d, 4 tygodnie) nie zmieniło się wydalanie F2-izoprostanów ani 8-OHdG z moczem, a w RCT u 20 mężczyzn z otyłością (1000 mg/d, 3 tygodnie) nie zmieniły się markery utleniania DNA i RNA. W krzyżowym RCT u 16 mężczyzn z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego glutation podjęzykowy nie różnił się od placebo pod względem markerów stresu oksydacyjnego. Spadek stosunku GSSG do GSH we krwi opisano po 6 miesiącach w RCT u 54 zdrowych dorosłych i w pilotażowym badaniu postaci liposomalnej, a w RCT z placebo u chorych na cukrzycę typu 2 autorzy opisali po 3 miesiącach liposomalnego glutationu mniejszy stres oksydacyjny we wszystkich składnikach krwi (abstrakt nie podaje wielkości różnicy).[2–4, 8–10]
5 RCT + 1 badanie pilotażowe (n = 12)
Rozjaśnianie skóry
W RCT u 60 studentów medycyny 500 mg/d przez 4 tygodnie obniżyło indeks melaniny bardziej niż placebo w 2 z 6 badanych miejsc (twarz i eksponowane na słońce przedramię), a w 12-tygodniowym RCT u kobiet 250 mg/d dawało tylko tendencję do niższego indeksu. W RCT u 124 Azjatek istotne rozjaśnienie uzyskano po połączeniu 250 mg glutationu z 500 mg L-cystyny, z efektem większym niż po samym glutationie; w RCT preparatu z witaminą C, kwasem alfa-liponowym i cynkiem (83 osoby) różnice względem placebo nie były istotne. W przeglądzie systematycznym z 2019 r. (4 badania) dowody uznano za niejednoznaczne, a w przeglądzie z 2025 r. 5 RCT i 1 badanie otwarte (250–500 mg/d) wykazały istotne obniżenie indeksu melaniny, przy zbliżonej liczbie badań o niskim i wysokim ryzyku błędu systematycznego.[11–16]
2 przeglądy systematyczne (4 badania; 5 RCT i 1 badanie otwarte postaci doustnej) + 4 RCT (w tym n = 60, 83 i 124)
Wrażliwość na insulinę i glikemia
W RCT u 20 mężczyzn z otyłością (10 z cukrzycą typu 2) 1000 mg/d przez 3 tygodnie zwiększyło wrażliwość na insulinę mierzoną klamrą metaboliczną. W 6-miesięcznym badaniu u 250 chorych na cukrzycę typu 2 połowa przyjmowała dodatkowo 500 mg/d glutationu: stężenie GSH we krwi wzrosło, a 8-OHdG spadło, HbA1c w całej grupie pozostało na poziomie wyjściowym, a jego spadek stwierdzono tylko w analizie post hoc u osób powyżej 55 lat.[8, 17]
2 badania randomizowane (n = 20 i 250 chorych na cukrzycę)
Stężenie glutationu we krwi (wskaźnik wchłaniania): postać liposomalna, podjęzykowa i dopoliczkowa
W pilotażowym badaniu u 12 zdrowych dorosłych liposomalny glutation (500 lub 1000 mg/d przez miesiąc) zwiększył stężenie GSH, najbardziej po 2 tygodniach (o 40% we krwi pełnej, o 28% w osoczu), bez różnic między dawkami. W otwartym badaniu (12 osób, po 6 w grupie, jednorazowo 1 g) maksymalne stężenie w osoczu po jednym z preparatów liposomalnych było ok. 6 razy wyższe niż po zwykłym glutationie. W randomizowanym badaniu krzyżowym u 20 osób z zespołem metabolicznym postać podjęzykowa dawała wyższe stężenie GSH w osoczu niż zwykła postać doustna, a u 15 zdrowych ochotników stężenie GSH we krwi rosło 30 i 60 minut po tabletce dopoliczkowej. Ocena „efekt korzystny” dotyczy tu wyłącznie wyższego stężenia glutationu we krwi, czyli wskaźnika wchłaniania: żadne z tych badań nie oceniało punktów końcowych klinicznych (objawów, chorób), a wyższe stężenie samo w sobie nie oznacza korzyści zdrowotnej.[4–7]
1 randomizowane badanie krzyżowe (n = 20) + 3 małe badania pilotażowe i farmakokinetyczne (n = 12–15)
Kontekst medyczny: mukowiscydoza u dzieci
W RCT u 44 dzieci glutation (65 mg/kg/d przez 6 miesięcy) wiązał się z większym przyrostem masy ciała niż placebo (0,67 vs 0,1 SD wskaźnika z) i niższą kalprotektyną w kale. W wieloośrodkowym RCT GROW (58 dzieci z niewydolnością trzustki, 24 tygodnie) nie stwierdzono różnic w zmianie masy ciała (−0,08 SD; 95% CI −0,22 do 0,06), BMI ani markerach zapalnych. Autorzy przeglądu Cochrane z 2019 r., wcześniejszego niż GROW, opisali pewne korzyści doustnego glutationu dla czynności płuc i stanu odżywienia, zaznaczając, że leczenie towarzyszące utrudnia ocenę.[20–22]
2 RCT (n = 44 i 58) + 1 przegląd systematyczny Cochrane (20 badań antyoksydantów)
Kontekst medyczny: stłuszczenie i marskość wątroby
W otwartym, jednoramiennym badaniu pilotażowym 34 osoby z NAFLD po 3 miesiącach zmiany stylu życia przyjmowały 300 mg/d glutationu przez 4 miesiące; u 29, które je ukończyły, obniżyły się ALT, triglicerydy i ferrytyna, a wskaźnik stłuszczenia w elastografii (CAP) zmniejszył się tylko u osób z odpowiedzią ALT. Bez grupy kontrolnej nie da się oddzielić tych zmian od wpływu stylu życia. W RCT u 61 chorych z marskością wątroby (cztery grupy: placebo, witamina B6, glutation, oba składniki) 500 mg/d glutationu przez 12 tygodni nie zmieniło wskaźników stresu oksydacyjnego ani zdolności antyoksydacyjnej.[18, 19]
1 jednoramienne badanie pilotażowe (n = 34) + 1 RCT (n = 61)
Dawki i bezpieczeństwo
Dawki stosowane w badaniach
U zdrowych dorosłych: 250–1000 mg/d przez 4 tygodnie do 6 miesięcy, w badaniu wchłaniania jednorazowo ok. 3 g; postać liposomalna 500–1000 mg/d przez miesiąc lub jednorazowo 1 g. W badaniach skóry 250–500 mg/d przez 4–12 tygodni, w cukrzycy 500 mg/d przez 6 miesięcy lub 1000 mg/d przez 3 tygodnie, w NAFLD 300 mg/d przez 4 miesiące, w marskości 500 mg/d przez 12 tygodni, u dzieci z mukowiscydozą 65 mg/kg/d przez 6 miesięcy.[1–5, 8, 11, 12, 17–20]
Bezpieczeństwo
Glutationu nie ma w wykazie górnych tolerowanych poziomów spożycia (UL) EFSA, z którego korzysta redakcja. W opinii EFSA z 2026 r. S-acetyloglutation jako nową żywność uznano za bezpieczny w dawce 300 mg/d dla dorosłych z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących, a dane kliniczne o doustnym glutationie panel uznał za potwierdzające bezpieczeństwo u dorosłych. W RCT u zdrowych dorosłych (4–12 tygodni) i u dzieci z mukowiscydozą (6 miesięcy) glutation był dobrze tolerowany, bez poważnych działań niepożądanych; w RCT preparatu wieloskładnikowego łagodne, przemijające dolegliwości występowały także po placebo. Autorzy jednego z RCT zaznaczyli, że bezpieczeństwo długotrwałego stosowania nie zostało ustalone. Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży i karmiących.[11, 12, 14, 20, 21, 23]
Ograniczenia dowodów
Badania są nieliczne, w większości małe (od 7 do 124 uczestników, poza jednym badaniem u 250 chorych na cukrzycę) i krótkie (od jednorazowej dawki do 6 miesięcy), a wyniki dotyczące stężenia we krwi są sprzeczne. Badania postaci liposomalnej, podjęzykowej i dopoliczkowej dotyczyły pojedynczych preparatów, w części bez grupy placebo. Część badań skóry testowała mieszanki (z L-cystyną albo z witaminą C, kwasem alfa-liponowym i cynkiem) i dotyczyła głównie populacji azjatyckich, a autorzy przeglądu z 2025 r. ocenili efekty jako nietrwałe. Wzrost stężenia GSH we krwi nie jest równoznaczny z korzyścią kliniczną, a po odstawieniu stężenie wracało do wyjściowego.[1–7, 13, 14, 16, 17]
Źródła
- badanie farmakokinetyczne The systemic availability of oral glutathione. European journal of clinical pharmacology, 1992. PubMed 1362956 · DOI
- RCT Effects of oral glutathione supplementation on systemic oxidative stress biomarkers in human volunteers. Journal of alternative and complementary medicine (New York, N.Y.), 2011. PubMed 21875351 · DOI
- RCT Randomized controlled trial of oral glutathione supplementation on body stores of glutathione. European journal of nutrition, 2015. PubMed 24791752 · DOI
- badanie pilotażowe Oral supplementation with liposomal glutathione elevates body stores of glutathione and markers of immune function. European journal of clinical nutrition, 2018. PubMed 28853742 · DOI
- badanie otwarte (farmakokinetyka) i badania komórkowe Liposomal glutathione outperforms plain glutathione in uptake, cell regeneration and systemic availability: evidence from cellular and human models. The British journal of nutrition, 2026. PubMed 41559937 · DOI
- randomizowane badanie krzyżowe Effects of N-acetylcysteine, oral glutathione (GSH) and a novel sublingual form of GSH on oxidative stress markers: A comparative crossover study. Redox biology, 2015. PubMed 26262996 · DOI
- badanie biodostępności Bioavailability Study of an Innovative Orobuccal Formulation of Glutathione. Oxidative medicine and cellular longevity, 2016. PubMed 26649136 · DOI
- RCT The effects of 3 weeks of oral glutathione supplementation on whole body insulin sensitivity in obese males with and without type 2 diabetes: a randomized trial. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 2021. PubMed 33740389 · DOI
- RCT (krzyżowe) Medium-term effect of sublingual l-glutathione supplementation on flow-mediated dilation in subjects with cardiovascular risk factors. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif.), 2017. PubMed 28526381 · DOI
- RCT Effects of Oral Liposomal Glutathione in Altering the Immune Responses Against Mycobacterium tuberculosis and the Mycobacterium bovis BCG Strain in Individuals With Type 2 Diabetes. Frontiers in cellular and infection microbiology, 2021. PubMed 34150674 · DOI
- RCT Glutathione as an oral whitening agent: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. The Journal of dermatological treatment, 2012. PubMed 20524875 · DOI
- RCT Glutathione and its antiaging and antimelanogenic effects. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 2017. PubMed 28490897 · DOI
- RCT The effects of the oral supplementation of L-Cystine associated with reduced L-Glutathione-GSH on human skin pigmentation: a randomized, double-blinded, benchmark- and placebo-controlled clinical trial. Journal of cosmetic dermatology, 2022. PubMed 33834608 · DOI
- RCT Evaluating Oral Glutathione Plus Ascorbic Acid, Alpha-lipoic Acid, and Zinc Aspartate as a Skin-lightening Agent: An Indonesian Multicenter, Randomized, Controlled Trial. The Journal of clinical and aesthetic dermatology, 2021. PubMed 34840651
- przegląd systematyczny The clinical effect of glutathione on skin color and other related skin conditions: A systematic review. Journal of cosmetic dermatology, 2019. PubMed 30895708 · DOI
- przegląd systematyczny Glutathione as a skin-lightening agent and in melasma: a systematic review. International journal of dermatology, 2025. PubMed 39444151 · DOI
- badanie randomizowane Randomized Clinical Trial of How Long-Term Glutathione Supplementation Offers Protection from Oxidative Damage and Improves HbA1c in Elderly Type 2 Diabetic Patients. Antioxidants (Basel, Switzerland), 2022. PubMed 35624890 · DOI
- badanie pilotażowe jednoramienne Efficacy of glutathione for the treatment of nonalcoholic fatty liver disease: an open-label, single-arm, multicenter, pilot study. BMC gastroenterology, 2017. PubMed 28789631 · DOI
- RCT Impact of Glutathione and Vitamin B-6 in Cirrhosis Patients: A Randomized Controlled Trial and Follow-Up Study. Nutrients, 2020. PubMed 32635181 · DOI
- RCT Oral reduced L-glutathione improves growth in pediatric cystic fibrosis patients. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition, 2015. PubMed 25633497 · DOI
- RCT Oral Glutathione and Growth in Cystic Fibrosis: A Multicenter, Randomized, Placebo-controlled, Double-blind Trial. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition, 2020. PubMed 32960827 · DOI
- przegląd systematyczny z metaanalizą Antioxidant supplementation for lung disease in cystic fibrosis. The Cochrane database of systematic reviews, 2019. PubMed 31580490 · DOI
- opinia naukowa EFSA Safety of S-acetyl glutathione as an novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA journal. European Food Safety Authority, 2026. PubMed 42683004 · DOI
Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.