Co mówią badania

Kwercetyna: co mówią badania naukowe

Kwercetynę badano głównie pod kątem ciśnienia tętniczego, lipidów i glikemii, markerów stanu zapalnego, wysiłku fizycznego i infekcji górnych dróg oddechowych. W metaanalizach RCT stwierdzono niewielkie obniżenie ciśnienia tętniczego (o ok. 2–3 mm Hg), a w jednej metaanalizie mniejszą bolesność mięśni po intensywnym wysiłku, a pozostałe wyniki są niespójne lub ograniczone do podgrup.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
4efekt korzystny
4niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Kwercetyna w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Ciśnienie tętniczedorośli z prawidłowym lub podwyższonym ciśnieniem, w tym osoby z zespołem metabolicznym i chorobami pokrewnymi4 metaanalizy RCT (7–17 badań, do 896 osób)efekt korzystnyumiarkowanaLipidy krwi i glikemiadorośli zdrowi, z nadwagą lub otyłością oraz z zespołem metabolicznym i chorobami pokrewnymi5 metaanaliz RCT (5–17 badań)niejednoznaczneniskaMarkery stanu zapalnego (CRP, IL-6, TNF-α)dorośli zdrowi, z chorobami metabolicznymi i innymi rozpoznanymi chorobami3 metaanalizy RCT (4–16 badań)niejednoznaczneniskaWydolność wytrzymałościowa (VO2max, wynik w próbach wysiłkowych)zdrowi dorośli, trenujący i nietrenujący2 metaanalizy (11 badań, n = 254; 7 prac, n = 288)niejednoznaczneniskaRegeneracja po intensywnym wysiłkumłodzi mężczyźni, od nietrenujących do dobrze wytrenowanych1 metaanaliza RCT (13 badań, n = 249)efekt korzystnyniskaInfekcje górnych dróg oddechowychdorośli w wieku 18–85 lat oraz kolarze i ultramaratończycy w okresie intensywnego wysiłku3 RCT (n = 40, 63 i 1002)niejednoznaczneniskaObjawy pyłkowicy (alergiczny nieżyt nosa i spojówek)osoby z objawami pyłkowicy w Japonii (w jednym RCT dorośli w wieku 22–78 lat)2 małe RCT (n = 20 i 66)efekt korzystnyniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: COVID-19chorzy na COVID-19, leczeni pod nadzorem lekarza2 metaanalizy RCT (6 badań; 5 badań, n = 544)efekt korzystnyniska

Podstawowe informacje

Kwercetyna (ang. quercetin) to flawonol z grupy flawonoidów, występujący w diecie w największych ilościach spośród flawonoli, w małych ilościach m.in. w owocach i warzywach. Występuje jako wolny aglikon lub glikozydy (połączenia z cukrami), np. rutyna i izokwercytryna. Suplementy zawierają najczęściej aglikon, często w dawkach do 1000 mg na dobę, powyżej zwykłego spożycia z dietą.

Kwercetyna słabo się wchłania, dlatego opracowano postaci o większej biodostępności, m.in. fitosom (kompleks z lecytyną) i oligoglukozydy kwercetyny; badano też glikozyd kwercetyny w postaci enzymatycznie modyfikowanej izokwercytryny (EMIQ). Działanie przeciwzapalne i przeciwwirusowe opisywano głównie w badaniach przedklinicznych, a wyników uzyskanych dla jednej postaci nie można wprost przenosić na inne.

Wyniki badań

Ciśnienie tętnicze

efekt korzystnyumiarkowanadorośli z prawidłowym lub podwyższonym ciśnieniem, w tym osoby z zespołem metabolicznym i chorobami pokrewnymi

W metaanalizie 7 RCT (587 osób) ciśnienie skurczowe po kwercetynie było niższe o 3,04 mm Hg, a rozkurczowe o 2,63 mm Hg; różnice były istotne w badaniach z dawkami co najmniej 500 mg/d, a przy mniejszych dawkach nie. W metaanalizie 17 RCT (896 osób) różnice wyniosły −3,09 i −2,86 mm Hg, a w metaanalizie 10 RCT (841 osób) ciśnienie skurczowe było niższe o 2,38 mm Hg. U osób z zespołem metabolicznym (8 RCT) niższe było tylko ciśnienie skurczowe (−1,69 mm Hg).[1–4]

4 metaanalizy RCT (7–17 badań, do 896 osób)

Lipidy krwi i glikemia

niejednoznaczneniskadorośli zdrowi, z nadwagą lub otyłością oraz z zespołem metabolicznym i chorobami pokrewnymi

W metaanalizach 5 RCT (442 osoby), 9 RCT u osób z nadwagą lub otyłością i 17 RCT (896 osób) nie stwierdzono ogólnych różnic w cholesterolu LDL, HDL ani triglicerydach; niższe triglicerydy lub LDL odnotowano tylko w podgrupach badań z wyższą dawką lub dłuższym stosowaniem; w metaanalizie 5 RCT cholesterol całkowity był granicznie wyższy (o 3,13 mg/dl), a w podgrupie badań z dawką co najmniej 500 mg/d i czasem co najmniej 4 tygodni istotnie wyższy. U osób z zespołem metabolicznym (16 RCT) cholesterol całkowity i LDL były niższe, przy bardzo dużej niejednorodności (I² powyżej 90%). Glukoza nie zmieniła się w metaanalizie 17 RCT ani w metaanalizie 9 badań u osób z zespołem metabolicznym (także HOMA-IR i HbA1c), poza podgrupami badań trwających co najmniej 8 tygodni lub z dawką co najmniej 500 mg/d.[3, 5–8]

5 metaanaliz RCT (5–17 badań)

Markery stanu zapalnego (CRP, IL-6, TNF-α)

niejednoznaczneniskadorośli zdrowi, z chorobami metabolicznymi i innymi rozpoznanymi chorobami

W metaanalizie 7 RCT stężenie białka C-reaktywnego (CRP) po kwercetynie było niższe o 0,33 mg/l (95% CI −0,50 do −0,15), a w metaanalizie 16 RCT u osób z zespołem metabolicznym CRP również było niższe, bez różnic w IL-6 i TNF-α. W innej metaanalizie (4–6 RCT dla każdego markera) nie stwierdzono ogólnych różnic w CRP, IL-6 ani TNF-α, a niższe wartości dotyczyły podgrup, m.in. osób z rozpoznanymi chorobami.[7, 9, 10]

3 metaanalizy RCT (4–16 badań)

Wydolność wytrzymałościowa (VO2max, wynik w próbach wysiłkowych)

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli, trenujący i nietrenujący

W metaanalizie 11 badań (254 osoby; mediana dawki 1000 mg/d, mediana czasu 11 dni) łączny wynik dla VO2max i wydolności był statystycznie lepszy po kwercetynie (różnica ok. 2%), ale autorzy ocenili efekt jako trywialny do małego. W metaanalizie 7 prac (288 osób) wydolność była lepsza o 0,74%, a VO2max o 1,94%, przy czym istotną różnicę wydolności stwierdzono tylko u osób nietrenujących; autorzy uznali, że kwercetyna raczej nie poprawia wyników w wysiłkach tlenowych.[12, 13]

2 metaanalizy (11 badań, n = 254; 7 prac, n = 288)

Regeneracja po intensywnym wysiłku

efekt korzystnyniskamłodzi mężczyźni, od nietrenujących do dobrze wytrenowanych

W metaanalizie 13 badań (249 osób; niemal zawsze 1000 mg/d) bolesność mięśni bezpośrednio i 24 godziny po wysiłku była mniejsza (SMD −1,33), aktywność kinazy kreatynowej po 24–48 godzinach niższa (SMD −1,15), a stres oksydacyjny po wysiłku mniejszy (SMD −0,92), bez różnic w stężeniu IL-6. Autorzy mieli pewne zastrzeżenia co do ryzyka błędu systematycznego we wszystkich badaniach.[14]

1 metaanaliza RCT (13 badań, n = 249)

Infekcje górnych dróg oddechowych

niejednoznaczneniskadorośli w wieku 18–85 lat oraz kolarze i ultramaratończycy w okresie intensywnego wysiłku

W RCT u 1002 osób w wieku 18–85 lat (500 lub 1000 mg/d albo placebo przez 12 tygodni) częstość i nasilenie infekcji nie różniły się; mniejsze nasilenie (o 36%) i mniej dni choroby (o 31%) odnotowano tylko w podgrupie osób w wieku co najmniej 40 lat, o wysokiej samoocenie sprawności, przy dawce 1000 mg/d. U 40 kolarzy (1000 mg/d przez 3 tygodnie przed, w trakcie i 2 tygodnie po 3 dniach intensywnej jazdy) infekcja po wysiłku wystąpiła u 1 z 20 osób w grupie kwercetyny i u 9 z 20 w grupie placebo, a u 63 ultramaratończyków przy tym samym schemacie częstość zachorowań się nie różniła.[15–17]

3 RCT (n = 40, 63 i 1002)

Objawy pyłkowicy (alergiczny nieżyt nosa i spojówek)

efekt korzystnyniskaosoby z objawami pyłkowicy w Japonii (w jednym RCT dorośli w wieku 22–78 lat)

W RCT u 66 dorosłych z objawami pyłkowicy 200 mg kwercetyny dziennie (w postaci fitosomu) przez 4 tygodnie wiązało się z lepszymi wynikami kilku skal kwestionariusza JRQLQ, m.in. dla świądu oczu, kichania i wydzieliny z nosa, niż po placebo. W RCT u 20 osób z pyłkowicą wywołaną pyłkiem cedru japońskiego 200 mg EMIQ dziennie przez 8 tygodni wiązało się z niższą punktacją objawów ocznych, bez istotnych różnic w objawach nosowych, cytokinach i IgE.[18, 19]

2 małe RCT (n = 20 i 66)

Kontekst medyczny: COVID-19

efekt korzystnyniskachorzy na COVID-19, leczeni pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 6 RCT kwercetyna wiązała się z rzadszymi hospitalizacjami (OR 0,25; 95% CI 0,10–0,62) i przyjęciami na oddział intensywnej terapii (OIOM; OR 0,31), bez różnic w śmiertelności; autorzy zaznaczają potrzebę dużych RCT. W metaanalizie 5 RCT (544 chorych) niższe było ryzyko hospitalizacji (RR 0,30), przyjęcia na OIOM (RR 0,27) i zgonu (RR 0,18; 95% CI 0,03–0,98), bez różnic w CRP, D-dimerach i ferrytynie.[20, 21]

2 metaanalizy RCT (6 badań; 5 badań, n = 544)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W metaanalizach ciśnienia, lipidów i glikemii istotne różnice stwierdzano głównie przy dawkach co najmniej 500 mg/d (w jednej metaanalizie lipidów od 250 mg/d). W badaniach wysiłkowych i infekcji podawano najczęściej 1000 mg/d przez kilka dni do 12 tygodni, a w badaniach pyłkowicy 200 mg/d przez 4–8 tygodni. W przeglądzie systematycznym 31 badań u ludzi oligoglukozydy kwercetyny i fitosom z lecytyną dawały ok. 20 razy większą biodostępność niż aglikon, a dodatek tłuszczu i błonnika do posiłku ok. 2 razy większą. W badaniu krzyżowym u 12 zdrowych ochotników fitosom dawał do 20 razy wyższe stężenie kwercetyny w osoczu niż zwykła kwercetyna, a w RCT z dawkami 50–150 mg/d stężenie rosło wraz z dawką, z dużą zmiennością międzyosobniczą.[1, 5, 6, 8, 11, 12, 14, 15, 18, 19, 22, 23]

Bezpieczeństwo

Dla kwercetyny nie ma wartości w używanym przez redakcję zestawieniu górnych limitów EFSA (UL). Autorzy przeglądu dotyczącego bezpieczeństwa opisują działania niepożądane w badaniach u ludzi jako rzadkie i łagodne; zaznaczają brak odpowiednich danych o stosowaniu co najmniej 1000 mg/d dłużej niż 12 tygodni, a na podstawie badań na zwierzętach wskazują na możliwe nasilenie nefrotoksyczności przy uszkodzonych nerkach i sprzyjanie nowotworom estrogenozależnym. W RCT u 12 zdrowych osób kwercetyna (500 mg trzy razy dziennie przez 7 dni) zwiększyła pole pod krzywą stężenia feksofenadyny o 55%, prawdopodobnie przez hamowanie glikoproteiny P; przegląd opisuje też inne interakcje z lekami. W badaniu farmakokinetycznym fitosomu nie opisano istotnych działań niepożądanych, a autorzy badania EMIQ i metaanalizy badań regeneracji (1000 mg/d do 12 tygodni) ocenili stosowanie jako bezpieczne.[14, 19, 23–25]

Ograniczenia dowodów

Metaanalizy opierają się na kilku do kilkunastu niewielkich RCT, częściowo tych samych, więc ich zgodność nie jest niezależnym potwierdzeniem. W metaanalizach lipidów i markerów zapalnych niejednorodność była bardzo duża, a efekty dotyczyły głównie podgrup; w metaanalizie ciśnienia pośrednie porównanie nie wykazało istotnej różnicy między dawkami poniżej i od 500 mg/d. Badania regeneracji i infekcji po wysiłku dotyczyły głównie młodych mężczyzn i osób trenujących, a korzystne wyniki w infekcjach ograniczały się do podgrupy lub krótkiego okresu po wysiłku. Postaci kwercetyny różnią się biodostępnością nawet kilkudziesięciokrotnie. Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży i karmiących piersią ani u dzieci.[1, 7, 10, 14–16, 22]

Źródła

  1. metaanaliza Effects of Quercetin on Blood Pressure: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Journal of the American Heart Association, 2016. PubMed 27405810 · DOI
  2. metaanaliza The Effects of Quercetin Supplementation on Blood Pressure - Meta-Analysis. Current problems in cardiology, 2022. PubMed 35948195 · DOI
  3. metaanaliza Effect of quercetin supplementation on plasma lipid profiles, blood pressure, and glucose levels: a systematic review and meta-analysis. Nutrition reviews, 2020. PubMed 31940027 · DOI
  4. metaanaliza The Effects of Quercetin Supplementation on Blood Pressures and Endothelial Function Among Patients with Metabolic Syndrome and Related Disorders: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Current pharmaceutical design, 2019. PubMed 31092175 · DOI
  5. metaanaliza Effects of quercetin supplementation on lipid profile: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Critical reviews in food science and nutrition, 2017. PubMed 25897620 · DOI
  6. metaanaliza Quercetin Actions on Lipid Profiles in Overweight and Obese Individuals: A Systematic Review and Meta-Analysis. Current pharmaceutical design, 2019. PubMed 31465275 · DOI
  7. metaanaliza The effects of quercetin supplementation on lipid profiles and inflammatory markers among patients with metabolic syndrome and related disorders: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Critical reviews in food science and nutrition, 2020. PubMed 31017459 · DOI
  8. metaanaliza Effects of quercetin supplementation on glycemic control among patients with metabolic syndrome and related disorders: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytotherapy research : PTR, 2019. PubMed 30848564 · DOI
  9. metaanaliza Effects of supplementation with quercetin on plasma C-reactive protein concentrations: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. European journal of clinical nutrition, 2017. PubMed 28537580 · DOI
  10. metaanaliza Impact of quercetin on systemic levels of inflammation: a meta-analysis of randomised controlled human trials. International journal of food sciences and nutrition, 2020. PubMed 31213101 · DOI
  11. RCT Daily quercetin supplementation dose-dependently increases plasma quercetin concentrations in healthy humans. The Journal of nutrition, 2008. PubMed 18716159 · DOI
  12. metaanaliza Quercetin and endurance exercise capacity: a systematic review and meta-analysis. Medicine and science in sports and exercise, 2011. PubMed 21606866 · DOI
  13. metaanaliza Effects of quercetin supplementation on endurance performance and maximal oxygen consumption: a meta-analysis. International journal of sport nutrition and exercise metabolism, 2013. PubMed 22805526 · DOI
  14. metaanaliza Quercetin supplementation promotes recovery after exercise-induced muscle damage: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Biology of sport, 2023. PubMed 37398956 · DOI
  15. RCT Quercetin supplementation and upper respiratory tract infection: A randomized community clinical trial. Pharmacological research, 2010. PubMed 20478383 · DOI
  16. RCT Quercetin reduces illness but not immune perturbations after intensive exercise. Medicine and science in sports and exercise, 2007. PubMed 17805089 · DOI
  17. RCT Post-160-km race illness rates and decreases in granulocyte respiratory burst and salivary IgA output are not countered by quercetin ingestion. International journal of sports medicine, 2008. PubMed 18213545 · DOI
  18. RCT Effects of repeated oral intake of a quercetin-containing supplement on allergic reaction: a randomized, placebo-controlled, double-blind parallel-group study. European review for medical and pharmacological sciences, 2022. PubMed 35776034 · DOI
  19. RCT Effect of enzymatically modified isoquercitrin, a flavonoid, on symptoms of Japanese cedar pollinosis: a randomized double-blind placebo-controlled trial. International archives of allergy and immunology, 2009. PubMed 19295240 · DOI
  20. metaanaliza Quercetin for the treatment of COVID-19 patients: A systematic review and meta-analysis. Reviews in medical virology, 2023. PubMed 36779438 · DOI
  21. metaanaliza The effect of quercetin supplementation on clinical outcomes in COVID-19 patients: A systematic review and meta-analysis. Food science & nutrition, 2023. PubMed 38107099 · DOI
  22. przegląd systematyczny z metaanalizą Improving quercetin bioavailability: A systematic review and meta-analysis of human intervention studies. Food chemistry, 2025. PubMed 40037045 · DOI
  23. randomizowane badanie farmakokinetyczne (krzyżowe) Improved Oral Absorption of Quercetin from Quercetin Phytosome®, a New Delivery System Based on Food Grade Lecithin. European journal of drug metabolism and pharmacokinetics, 2019. PubMed 30328058 · DOI
  24. przegląd Safety Aspects of the Use of Quercetin as a Dietary Supplement. Molecular nutrition & food research, 2018. PubMed 29127724 · DOI
  25. RCT (interakcja z lekiem) Short-term effect of quercetin on the pharmacokinetics of fexofenadine, a substrate of P-glycoprotein, in healthy volunteers. European journal of clinical pharmacology, 2009. PubMed 19221726 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.