Co mówią badania

Lactobacillus plantarum (Lactiplantibacillus plantarum): co mówią badania naukowe

Szczepy Lactobacillus plantarum (obecnie Lactiplantibacillus plantarum) badano głównie w zespole jelita drażliwego, we wchłanianiu żelaza (szczep 299v), w profilu metabolicznym i w infekcjach. W metaanalizach stwierdzono wyższe wchłanianie żelaza z posiłku po szczepie 299v oraz nieco niższą masę ciała u osób z nadwagą po preparatach z L. plantarum, także wieloszczepowych; wyniki dotyczące IBS, lipidów i infekcji są niespójne i zależą od szczepu.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
4efekt korzystny
4niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Lactobacillus plantarum (Lactiplantibacillus plantarum) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Wchłanianie żelaza z posiłku (szczep 299v)zdrowe kobiety w wieku rozrodczym (badania z izotopami żelaza)1 metaanaliza (8 badań) + 1 przegląd systematyczny z metaanalizą (pre- i probiotyki) + 1 badanie z placebo (2 serie, n = 14 i n = 28)efekt korzystnyniskaZapasy żelaza przy przyjmowaniu razem z żelazemsportsmenki z niskimi zapasami żelaza bez niedokrwistości, zdrowe kobiety w ciąży oraz pacjenci z niedokrwistością z niedoboru żelaza (pod nadzorem lekarza)3 RCT (n = 53, n = 326, n = 295) + 1 przegląd systematyczny z metaanalizą (pre- i probiotyki)niejednoznaczneniskaProfil lipidowy (cholesterol, triglicerydy)dorośli, w tym z umiarkowanie podwyższonym cholesterolem LDL oraz z nadwagą lub otyłością2 metaanalizy (26 i 17 RCT) + 1 RCT (n = 86)niejednoznaczneniskaMasa ciała i obwód taliidorośli z nadwagą lub otyłością (BMI co najmniej 25) bez cukrzycy2 metaanalizy RCT (18 badań, 1310 osób; 17 badań), łączące preparaty jedno- i wieloszczepoweefekt korzystnyniskaInfekcje dróg oddechowych i posocznica noworodkówdorośli (w jednym RCT zdrowi dorośli z częstymi przeziębieniami) oraz noworodki bez objawów choroby z obszarów wiejskich Indii3 RCT (n = 109, n = 898, n = 4556), w dwóch preparaty łączoneniejednoznaczneniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: zespół jelita drażliwego (IBS)dorośli (w jednej metaanalizie także dzieci) z IBS, w większości RCT rozpoznanym według kryteriów rzymskich, pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (82 i 42 RCT różnych probiotyków) + 4 RCT (3 ze szczepem 299v, 1 ze szczepem Lpla33)efekt korzystnyniskaKontekst medyczny: glikemia w cukrzycy typu 2 i stanie przedcukrzycowymdorośli z cukrzycą typu 2 lub stanem przedcukrzycowym, pod nadzorem lekarza1 metaanaliza RCT (3–5 badań na wynik)efekt korzystnyniskaKontekst medyczny: antybiotykoterapia i intensywna terapiadorośli hospitalizowani z powodu zakażeń, dzieci leczone ambulatoryjnie antybiotykami i dorośli na oddziale intensywnej terapii (OIOM), pod nadzorem lekarza3 RCT ze szczepem 299v (w tym n = 438 i n = 218)niejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Lactiplantibacillus plantarum (dawniej Lactobacillus plantarum) to gatunek bakterii kwasu mlekowego, obecny m.in. w fermentowanej żywności roślinnej i w przewodzie pokarmowym człowieka.

Działanie probiotyków zależy od szczepu, dlatego podajemy jego oznaczenie, gdy podaje je abstrakt (np. 299v, czyli DSM 9843). Część badań dotyczyła mieszanek szczepów, preparatów z innymi gatunkami bakterii albo synbiotyków z prebiotykiem, których wyników nie można przypisać samemu gatunkowi. Dawki wyraża się w jednostkach tworzących kolonie (CFU).

Wyniki badań

Wchłanianie żelaza z posiłku (szczep 299v)

efekt korzystnyniskazdrowe kobiety w wieku rozrodczym (badania z izotopami żelaza)

W metaanalizie 8 badań szczep 299v zwiększał wchłanianie żelaza (SMD 0,55; 95% CI 0,22–0,88). W badaniu izotopowym u miesiączkujących kobiet liofilizowany szczep 299v (10 mld CFU) przyjęty z lekkim śniadaniem zwiększył wchłanianie żelaza niehemowego z 17,4% do 22,4% (n = 14) i z 20,9% do 24,5% (n = 28). W przeglądzie badań pre- i probiotyków u kobiet pewność dowodów dla wyższego wchłaniania żelaza oceniono jako niską.[7–9]

1 metaanaliza (8 badań) + 1 przegląd systematyczny z metaanalizą (pre- i probiotyki) + 1 badanie z placebo (2 serie, n = 14 i n = 28)

Zapasy żelaza przy przyjmowaniu razem z żelazem

niejednoznaczneniskasportsmenki z niskimi zapasami żelaza bez niedokrwistości, zdrowe kobiety w ciąży oraz pacjenci z niedokrwistością z niedoboru żelaza (pod nadzorem lekarza)

U 53 sportsmenek z ferrytyną poniżej 30 µg/l szczep 299v z 20 mg żelaza przez 4 tygodnie zwiększył ferrytynę o 13,6 µg/l wobec 8,2 µg/l po samym żelazie (różnica nieistotna, p = 0,056). W RCT u 326 zdrowych kobiet w ciąży preparat złożony (299v z 4,2 mg żelaza, witaminą C i kwasem foliowym) w porównaniu z placebo wiązał się z rzadszym niedoborem żelaza (59% vs 78%) i niedokrwistością z niedoboru żelaza (7,4% vs 21%) w 35. tygodniu, bez wyodrębnienia efektu samej bakterii. W RCT bez grupy placebo u 295 pacjentów z niedokrwistością dodanie 299v do doustnego żelaza wiązało się z rzadszą nietolerancją żołądkowo-jelitową (13,0% vs 46,5%) i większym przyrostem hemoglobiny. W metaanalizie pre- i probiotyków u kobiet ferrytyna była wyższa o 2,45 ng/ml (umiarkowana pewność dowodów), a hemoglobina praktycznie się nie zmieniła.[9–12]

3 RCT (n = 53, n = 326, n = 295) + 1 przegląd systematyczny z metaanalizą (pre- i probiotyki)

Profil lipidowy (cholesterol, triglicerydy)

niejednoznaczneniskadorośli, w tym z umiarkowanie podwyższonym cholesterolem LDL oraz z nadwagą lub otyłością

W metaanalizie 26 RCT (2104 osoby) L. plantarum wiązał się z niewielkim spadkiem cholesterolu całkowitego, triglicerydów i LDL (SMD od −0,23 do −0,25), bez zmiany HDL. W metaanalizie 17 RCT u dorosłych z nadwagą lub otyłością nie stwierdzono istotnego ogólnego wpływu na lipidy; niewielką poprawę odnotowano tylko przy interwencjach dłuższych niż 12 tygodni. W RCT u 86 osób z LDL co najmniej 160 mg/dl mieszanka trzech szczepów (CECT 7527, 7528 i 7529; 1,2 mld CFU/d przez 12 tygodni) obniżyła LDL średnio o 6,6 mg/dl, bez zmian HDL i triglicerydów.[13–15]

2 metaanalizy (26 i 17 RCT) + 1 RCT (n = 86)

Masa ciała i obwód talii

efekt korzystnyniskadorośli z nadwagą lub otyłością (BMI co najmniej 25) bez cukrzycy

W metaanalizie 18 RCT (1310 osób) preparaty z L. plantarum (jedno- i wieloszczepowe) wiązały się z niższą masą ciała (MD −1,23 kg; 95% CI −1,97 do −0,49; wysoka pewność dowodów według autorów) oraz niższym BMI i obwodem talii (umiarkowana pewność). W metaanalizie 17 RCT masa ciała była niższa o 1,20 kg, a obwód talii o 1,36 cm, bez istotnej zmiany BMI, glukozy na czczo ani insuliny. Większe różnice obserwowano dla preparatów wieloszczepowych, choć w jednej pracy test różnicy między podgrupami nie był istotny. Abstrakty nie podają osobnego wyniku dla preparatów zawierających wyłącznie L. plantarum, więc efektu samego gatunku te metaanalizy nie wyodrębniają.[14, 16]

2 metaanalizy RCT (18 badań, 1310 osób; 17 badań), łączące preparaty jedno- i wieloszczepowe

Infekcje dróg oddechowych i posocznica noworodków

niejednoznaczneniskadorośli (w jednym RCT zdrowi dorośli z częstymi przeziębieniami) oraz noworodki bez objawów choroby z obszarów wiejskich Indii

W RCT u 109 dorosłych szczep DR7 (1 mld CFU/d przez 12 tygodni) wiązał się z krótszym czasem objawów nosowych i rzadszymi infekcjami górnych dróg oddechowych niż placebo. W RCT u 898 dorosłych z częstymi przeziębieniami mieszanka L. plantarum HEAL9 i Lacticaseibacillus paracasei 8700:2 nie zmniejszyła nasilenia objawów (główny punkt końcowy), a wśród osób z co najmniej jednym przeziębieniem średnia liczba przeziębień była nieco niższa (1,24 vs 1,36). W RCT u 4556 noworodków synbiotyk L. plantarum ATCC-202195 z fruktooligosacharydami wiązał się z rzadszym występowaniem posocznicy lub zgonu w ciągu 60 dni (RR 0,60; 95% CI 0,48–0,74); efektu samej bakterii badanie nie wyodrębnia.[18–20]

3 RCT (n = 109, n = 898, n = 4556), w dwóch preparaty łączone

Kontekst medyczny: zespół jelita drażliwego (IBS)

efekt korzystnyniskadorośli (w jednej metaanalizie także dzieci) z IBS, w większości RCT rozpoznanym według kryteriów rzymskich, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 82 RCT probiotyków (10 332 dorosłych) autorzy ocenili pewność dowodów na poprawę ogólnych objawów po szczepie 299v jako niską; w metaanalizie 42 RCT szczep 299v wiązał się z częstszą ulgą w bólu brzucha (RR 4,6; 95% CI 1,9–11,0). Pojedyncze RCT szczepu 299v dały sprzeczne wyniki: u 214 chorych po 4 tygodniach ból i wzdęcia były mniejsze niż po placebo, a w dwóch innych RCT (8 tygodni po 10 mld CFU/d oraz u 120 chorych) nie stwierdzono różnic w bólu brzucha. W RCT u 307 dorosłych z IBS z przewagą biegunki szczep Lpla33 (1 lub 10 mld CFU/d przez 8 tygodni) obniżył wynik IBS-SSS o 128 i 157 punktów wobec 59 po placebo.[1–6]

2 metaanalizy (82 i 42 RCT różnych probiotyków) + 4 RCT (3 ze szczepem 299v, 1 ze szczepem Lpla33)

Kontekst medyczny: glikemia w cukrzycy typu 2 i stanie przedcukrzycowym

efekt korzystnyniskadorośli z cukrzycą typu 2 lub stanem przedcukrzycowym, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie RCT L. plantarum wiązał się z niższą glukozą na czczo (5 badań) i HbA1c (o 0,2 punktu procentowego; 95% CI −0,3 do 0; 4 badania), bez istotnych zmian HOMA-IR i lipidów (po 3 badania). Autorzy ocenili korzyści jako prawdopodobnie niewielkie, o niepewnym znaczeniu klinicznym.[17]

1 metaanaliza RCT (3–5 badań na wynik)

Kontekst medyczny: antybiotykoterapia i intensywna terapia

niejednoznaczneniskadorośli hospitalizowani z powodu zakażeń, dzieci leczone ambulatoryjnie antybiotykami i dorośli na oddziale intensywnej terapii (OIOM), pod nadzorem lekarza

W RCT u dorosłych leczonych antybiotykami napój z 299v (10 mld CFU/d) wiązał się z mniejszym ryzykiem luźnych stolców (OR 0,69) i nudności (OR 0,51), ale nie biegunki definiowanej jako co najmniej 3 luźne stolce na dobę przez 2 dni (OR 1,4; 95% CI 0,33–6,0). W RCT u 438 dzieci w wieku 1–11 lat luźne stolce wystąpiły u 39% w grupie 299v i 44,5% w grupie placebo (różnica nieistotna). W RCT u 218 dorosłych na OIOM szczep 299v (60 dni) nie zmienił liczby dni przeżytych poza szpitalem ani częstości zakażeń szpitalnych (7,3% vs 4,6%).[21–23]

3 RCT ze szczepem 299v (w tym n = 438 i n = 218)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

Dawki wynosiły zwykle 1–10 mld CFU na dobę. W IBS: szczep 299v przez 4–8 tygodni (w jednym RCT 2 kapsułki po 5 mld CFU dziennie), szczep Lpla33 1 lub 10 mld CFU/d przez 8 tygodni. We wchłanianiu żelaza: 10 mld CFU liofilizowanego szczepu 299v z posiłkiem; w ciąży preparat z 10 mld CFU szczepu 299v i 4,2 mg żelaza dwa razy dziennie od 10.–12. tygodnia ciąży. W badaniach lipidów i przeziębień: 1–1,2 mld CFU/d przez 12 tygodni.[3, 4, 6, 8, 11, 15, 18, 19]

Bezpieczeństwo

W metaanalizie 82 RCT probiotyków w IBS ryzyko działań niepożądanych (55 badań, ponad 7000 osób) nie było istotnie wyższe niż po placebo; podobnie w metaanalizie 42 RCT. W RCT w ciąży działania niepożądane, długość ciąży i masa urodzeniowa były porównywalne w obu grupach. W RCT u ciężko chorych na OIOM nie stwierdzono poważnych działań niepożądanych ani działań niepożądanych związanych z probiotykiem (szczep 299v), a w RCT u 161 dzieci i nastolatków poddanych allogenicznemu przeszczepieniu komórek krwiotwórczych częstość poważnych działań niepożądanych nie różniła się od placebo i nie wystąpiła bakteriemia L. plantarum. W przeglądzie dotyczącym bakteriemii wywołanej przez pałeczki Lactobacillus L. plantarum był jednym z trzech probiotyków powiązanych metodami molekularnymi z bakteriami wyizolowanymi z krwi chorych; czynnikami ryzyka bakteriemii były m.in. ciężkie choroby, upośledzenie odporności, pobyt na OIOM i cewniki centralne.[1, 2, 11, 23–25]

Ograniczenia dowodów

Wyniki zależą od szczepu i nie przenoszą się na inne szczepy tego gatunku. Metaanalizy lipidów i masy ciała łączyły różne szczepy oraz preparaty jedno- i wieloszczepowe. Autorzy metaanalizy probiotyków w IBS ocenili pewność dowodów jako niską lub bardzo niską w niemal wszystkich analizach. Badania wchłaniania żelaza obejmowały małe grupy zdrowych kobiet, w RCT w ciąży oceniano preparat złożony, a badanie u pacjentów z niedokrwistością nie miało grupy placebo.[1, 7, 8, 11–14, 16]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą Efficacy of Probiotics in Irritable Bowel Syndrome: Systematic Review and Meta-analysis. Gastroenterology, 2023. PubMed 37541528 · DOI
  2. przegląd systematyczny z metaanalizą Strain-specific and outcome-specific efficacy of probiotics for the treatment of irritable bowel syndrome: A systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine, 2021. PubMed 34712929 · DOI
  3. RCT Clinical trial: Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843) improves symptoms of irritable bowel syndrome. World journal of gastroenterology, 2012. PubMed 22912552 · DOI
  4. RCT Randomized clinical trial: effect of Lactobacillus plantarum 299 v on symptoms of irritable bowel syndrome. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif.), 2014. PubMed 25194614 · DOI
  5. RCT Role of Lactobacillus plantarum 299v versus Placebo in symptomatic improvement of irritable bowel syndrome patients. JPMA. The Journal of the Pakistan Medical Association, 2022. PubMed 35320214 · DOI
  6. RCT Efficacy and dose response of Lactiplantibacillus plantarum in diarrhea-predominant irritable bowel syndrome. World journal of gastroenterology, 2023. PubMed 37576702 · DOI
  7. przegląd systematyczny z metaanalizą A Systematic Review and Meta-Analysis on the Effects of Probiotic Species on Iron Absorption and Iron Status. Nutrients, 2019. PubMed 31816981 · DOI
  8. badanie kontrolowane placebo (pojedynczo zaślepione) Freeze-dried Lactobacillus plantarum 299v increases iron absorption in young females-Double isotope sequential single-blind studies in menstruating women. PloS one, 2017. PubMed 29236734 · DOI
  9. przegląd systematyczny z metaanalizą Effect of probiotic and prebiotics supplementation on hemoglobin levels and iron absorption among women of reproductive age and children: a systematic review and meta-analysis. BMC nutrition, 2025. PubMed 39920867 · DOI
  10. RCT The Effect of Lactobacillus plantarum 299v on Iron Status and Physical Performance in Female Iron-Deficient Athletes: A Randomized Controlled Trial. Nutrients, 2020. PubMed 32365981 · DOI
  11. RCT The effect of Lactiplantibacillus plantarum 299v together with a low dose of iron on iron status in healthy pregnant women: A randomized clinical trial. Acta obstetricia et gynecologica Scandinavica, 2021. PubMed 33880752 · DOI
  12. RCT bez grupy placebo Improved gastrointestinal tolerance and iron status via probiotic use in iron deficiency anaemia patients initiating oral iron replacement: a randomised controlled trial. The British journal of nutrition, 2024. PubMed 39494607 · DOI
  13. przegląd systematyczny z metaanalizą Effect of Probiotics Containing Lactobacillus plantarum on Blood Lipids: Systematic Review, Meta-Analysis, and Network Pharmacological Analysis. Foods (Basel, Switzerland), 2025. PubMed 41097469 · DOI
  14. przegląd systematyczny z metaanalizą Efficacy of Lactobacillus plantarum on Body Composition, Lipid Profile, Liver Enzymes, and Inflammatory Markers in Overweight or Obese Adults: A GRADE Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Trials. Probiotics and antimicrobial proteins, 2026. PubMed 42518167 · DOI
  15. RCT Distinct Microbial Taxa Are Associated with LDL-Cholesterol Reduction after 12 Weeks of Lactobacillus plantarum Intake in Mild Hypercholesterolemia: Results of a Randomized Controlled Study. Probiotics and antimicrobial proteins, 2025. PubMed 38015360 · DOI
  16. przegląd systematyczny z metaanalizą Influence of Lactobacillus plantarum on anthropometric and inflammatory parameters in obesity: a GRADE-assessed systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International journal of obesity (2005), 2026. PubMed 42773221 · DOI
  17. przegląd systematyczny z metaanalizą Effects of Lactobacillus plantarum supplementation on glucose and lipid metabolism in type 2 diabetes mellitus and prediabetes: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical nutrition ESPEN, 2024. PubMed 38777458 · DOI
  18. RCT Lactobacillus plantarum DR7 improved upper respiratory tract infections via enhancing immune and inflammatory parameters: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. Journal of dairy science, 2019. PubMed 30954261 · DOI
  19. RCT (mieszanka dwóch szczepów) Fewer Community-Acquired Colds with Daily Consumption of Lactiplantibacillus plantarum HEAL9 and Lacticaseibacillus paracasei 8700:2. A Randomized, Placebo-Controlled Clinical Trial. The Journal of nutrition, 2021. PubMed 33296464 · DOI
  20. RCT (synbiotyk) A randomized synbiotic trial to prevent sepsis among infants in rural India. Nature, 2017. PubMed 28813414 · DOI
  21. RCT Intake of Lactobacillus plantarum reduces certain gastrointestinal symptoms during treatment with antibiotics. Journal of clinical gastroenterology, 2010. PubMed 19727002 · DOI
  22. RCT Efficacy and Safety of Lactobacillus plantarum DSM 9843 (LP299V) in the Prevention of Antibiotic-Associated Gastrointestinal Symptoms in Children-Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study. The Journal of pediatrics, 2017. PubMed 28438377 · DOI
  23. RCT Early and sustained Lactobacillus plantarum probiotic therapy in critical illness: the randomised, placebo-controlled, restoration of gut microflora in critical illness trial (ROCIT). Intensive care medicine, 2021. PubMed 33566129 · DOI
  24. RCT A Randomized Clinical Trial Evaluating Lactiplantibacillus Plantarum for the Prevention of GI aGvHD: A Report From the Children's Oncology Group (ACCL1633). Transplantation and cellular therapy, 2025. PubMed 40306553 · DOI
  25. przegląd Lactobacillus Bacteremia and Probiotics: A Review. Microorganisms, 2023. PubMed 37110319 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.