Co mówią badania

Lactobacillus rhamnosus (w tym szczep GG): co mówią badania naukowe

Lactobacillus rhamnosus, głównie szczep GG, badano w biegunce poantybiotykowej i ostrej biegunce infekcyjnej, w atopowym zapaleniu skóry, w infekcjach dróg oddechowych u dzieci i w zespole jelita drażliwego. Najspójniejsze wyniki metaanaliz dotyczą rzadszej biegunki poantybiotykowej u dzieci; pozostałe zależą od szczepu i badania.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
1efekt korzystny
7niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Lactobacillus rhamnosus (w tym szczep GG) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Biegunka poantybiotykowa u dziecidzieci przyjmujące antybiotyki z różnych powodów, m.in. typowych infekcji, w szpitalu i ambulatoryjnie1 metaanaliza szczepu GG (5 RCT u dzieci, n = 445) + 1 przegląd Cochrane różnych probiotyków (33 RCT, n = 6352) + 1 RCT innych szczepów (n = 240)efekt korzystnyumiarkowanaBiegunka poantybiotykowa u dorosłychdorośli przyjmujący antybiotyki: pacjenci szpitalni, osoby w trakcie leczenia zakażenia Helicobacter pylori i zdrowi ochotnicy1 metaanaliza szczepu GG (6 RCT u dorosłych, n = 863) + 2 RCT (n = 267 i n = 160)niejednoznaczneniskaAtopowe zapalenie skóry u dzieci: profilaktykakobiety w ciąży i niemowlęta z rodzin obciążonych chorobami alergicznymi2 metaanalizy (5 RCT szczepu GG, n = 889; 11 RCT L. rhamnosus samodzielnie lub z innymi probiotykami) + 2 RCT szczepu HN001 (w tym n = 423)niejednoznaczneniskaInfekcje dróg oddechowych u dziecidzieci, w tym uczęszczające do przedszkoli; w metaanalizie 69 badań także dorośli2 metaanalizy (4 RCT, n = 1805; 69 badań, w tym 18 dotyczących zakażeń dróg oddechowych) + 1 RCT (n = 523)niejednoznaczneniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: ostra biegunka infekcyjna u dziecidzieci z ostrym nieżytem żołądkowo-jelitowym (w dwóch dużych RCT w wieku 3–48 miesięcy, oddziały ratunkowe w USA i Kanadzie), pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (18 i 15 RCT) + 2 duże RCT (n = 971 i n = 886)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: leczenie atopowego zapalenia skóry u dzieciniemowlęta i małe dzieci z rozpoznanym atopowym zapaleniem skóry, pod nadzorem lekarza1 metaanaliza (13 badań różnych probiotyków, z analizą podgrupy LGG) + 2 RCT (n = 102 i n = 100)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: zespół jelita drażliwego i czynnościowe bóle brzuchadzieci z bólami brzucha spełniającymi kryteria rzymskie (IBS, czynnościowy ból brzucha, dyspepsja czynnościowa) oraz dorośli z IBS, pod nadzorem lekarza1 metaanaliza (3 RCT u dzieci, n = 290) + 1 RCT bez zaślepienia u dorosłych (n = 123)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: bakteryjna waginoza (szczep GR-1 z L. reuteri RC-14)kobiety z bakteryjną waginozą leczone metronidazolem, pod nadzorem lekarza2 RCT (n = 125 i n = 126)niejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Lactobacillus rhamnosus (w nowszej nomenklaturze Lacticaseibacillus rhamnosus) to gatunek bakterii kwasu mlekowego stosowany jako probiotyk w suplementach diety i produktach mlecznych. Najczęściej badany jest szczep GG (LGG); inne szczepy badane u ludzi to m.in. HN001, GR-1 (w cytowanych badaniach wyłącznie z Lactobacillus reuteri RC-14), R0011 (z Lactobacillus helveticus R0052) oraz mieszanina szczepów E/N, Oxy i Pen.

Wyniki badań

Biegunka poantybiotykowa u dzieci

efekt korzystnyumiarkowanadzieci przyjmujące antybiotyki z różnych powodów, m.in. typowych infekcji, w szpitalu i ambulatoryjnie

W metaanalizie RCT szczepu GG biegunka poantybiotykowa u dzieci występowała rzadziej niż w grupach kontrolnych (5 RCT, n = 445; RR 0,48; 95% CI 0,26–0,89; umiarkowana jakość dowodów). W przeglądzie Cochrane 33 RCT różnych probiotyków częstość biegunki wyniosła 8% vs 19% (RR 0,45; umiarkowana pewność), z większym efektem dawek co najmniej 5 mld CFU na dobę. W RCT u 240 dzieci mieszanina szczepów E/N, Oxy i Pen wiązała się z rzadszą biegunką o dowolnej przyczynie (7,5% vs 17%), ale nie z istotnie rzadszą biegunką poantybiotykową w ścisłej definicji (RR 0,33; 95% CI 0,1–1,06).[1–3]

1 metaanaliza szczepu GG (5 RCT u dzieci, n = 445) + 1 przegląd Cochrane różnych probiotyków (33 RCT, n = 6352) + 1 RCT innych szczepów (n = 240)

Biegunka poantybiotykowa u dorosłych

niejednoznaczneniskadorośli przyjmujący antybiotyki: pacjenci szpitalni, osoby w trakcie leczenia zakażenia Helicobacter pylori i zdrowi ochotnicy

W metaanalizie RCT szczepu GG różnica w częstości biegunki u dorosłych nie była istotna (6 RCT, n = 863; RR 0,48; 95% CI 0,20–1,15; niska jakość dowodów), z wyjątkiem podgrupy leczonej z powodu zakażenia Helicobacter pylori (4 RCT, n = 280; RR 0,26). W RCT u hospitalizowanych dorosłych (267 osób w analizie) LGG nie zmienił częstości biegunki (29,3% vs 29,9%). U 160 zdrowych dorosłych przyjmujących amoksycylinę z kwasem klawulanowym L. rhamnosus R0011 z L. helveticus R0052 nie zmienił częstości ani konsystencji wypróżnień.[1, 4, 5]

1 metaanaliza szczepu GG (6 RCT u dorosłych, n = 863) + 2 RCT (n = 267 i n = 160)

Atopowe zapalenie skóry u dzieci: profilaktyka

niejednoznaczneniskakobiety w ciąży i niemowlęta z rodzin obciążonych chorobami alergicznymi

W metaanalizie 5 RCT (889 uczestników) LGG podawany w ciąży lub po urodzeniu nie zmniejszył ryzyka wyprysku (pewność dowodów wysoka do umiarkowanej). W RCT szczepu HN001, podawanego matkom od 35. tygodnia ciąży i dzieciom do 2. roku życia, wyprysk do 11. roku życia występował rzadziej (HR 0,58; 95% CI 0,41–0,82), a po Bifidobacterium lactis HN019 nie; HN001 podawany tylko matkom (423 kobiety) nie zmienił częstości wyprysku u niemowląt. W metaanalizie 11 RCT L. rhamnosus samodzielnie lub z innymi probiotykami ryzyko wyprysku było niższe do 2. roku życia (RR 0,60) i w wieku 6–7 lat, ale nie w wieku 4–5 i 10–11 lat.[11–14]

2 metaanalizy (5 RCT szczepu GG, n = 889; 11 RCT L. rhamnosus samodzielnie lub z innymi probiotykami) + 2 RCT szczepu HN001 (w tym n = 423)

Infekcje dróg oddechowych u dzieci

niejednoznaczneniskadzieci, w tym uczęszczające do przedszkoli; w metaanalizie 69 badań także dorośli

W metaanalizie 4 RCT (1805 dzieci) LGG wiązał się z rzadszym ostrym zapaleniem ucha środkowego (RR 0,76) i rzadszym stosowaniem antybiotyków (RR 0,80), bez istotnej różnicy w ogólnym ryzyku zakażeń dróg oddechowych. W metaanalizie 69 badań LGG ryzyko zakażeń dróg oddechowych było niższe (18 badań; RR 0,87; 95% CI 0,79–0,97), efekt był spójniejszy u dzieci, a pewność dowodów oceniono głównie jako niską. W RCT u 523 dzieci w wieku 2–6 lat (mleko z LGG przez 28 tygodni) liczba dni z objawami nie różniła się w całej grupie (IRR 0,97).[10, 18, 19]

2 metaanalizy (4 RCT, n = 1805; 69 badań, w tym 18 dotyczących zakażeń dróg oddechowych) + 1 RCT (n = 523)

Kontekst medyczny: ostra biegunka infekcyjna u dzieci

niejednoznaczneniskadzieci z ostrym nieżytem żołądkowo-jelitowym (w dwóch dużych RCT w wieku 3–48 miesięcy, oddziały ratunkowe w USA i Kanadzie), pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 18 RCT (n = 4208) biegunka po LGG trwała krócej (15 RCT; MD −0,85 dnia; 95% CI −1,15 do −0,56), przy dużej niejednorodności badań i większym efekcie w Europie. W RCT w USA (971 dzieci; LGG 1 × 10¹⁰ CFU dwa razy dziennie przez 5 dni) nie stwierdzono różnic w odsetku postaci umiarkowanej lub ciężkiej (11,8% vs 12,6%) ani w czasie biegunki; podobny wynik dało RCT w Kanadzie (886 dzieci, L. rhamnosus R0011 z L. helveticus R0052). W metaanalizie 15 RCT LGG skracał biegunkę w badaniach sprzed szczepień przeciw rotawirusom (mediana −23,8 godziny), ale nie w populacjach częściowo zaszczepionych (2 RCT, n = 1072).[6–9]

2 metaanalizy (18 i 15 RCT) + 2 duże RCT (n = 971 i n = 886)

Kontekst medyczny: leczenie atopowego zapalenia skóry u dzieci

niejednoznaczneniskaniemowlęta i małe dzieci z rozpoznanym atopowym zapaleniem skóry, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 13 badań probiotyków u dzieci z AZS wskaźnik SCORAD był niższy o 3,07 punktu, ale w podgrupie badań LGG różnica nie była istotna (MD 3,29; 95% CI −0,30 do 6,88). W RCT u 102 niemowląt z łagodnym lub umiarkowanym AZS 12 tygodni przyjmowania LGG nie różniło się od placebo w nasileniu objawów ani w zużyciu hydrokortyzonu. W RCT ProPAD (100 dzieci w wieku 6–36 miesięcy, 12 tygodni) klinicznie istotne zmniejszenie SCORAD osiągało więcej dzieci z grupy LGG.[15–17]

1 metaanaliza (13 badań różnych probiotyków, z analizą podgrupy LGG) + 2 RCT (n = 102 i n = 100)

Kontekst medyczny: zespół jelita drażliwego i czynnościowe bóle brzucha

niejednoznaczneniskadzieci z bólami brzucha spełniającymi kryteria rzymskie (IBS, czynnościowy ból brzucha, dyspepsja czynnościowa) oraz dorośli z IBS, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 3 RCT u dzieci (n = 290) odsetek osób bez bólu lub z jego zmniejszeniem był wyższy po LGG niż po placebo (RR 1,31; 95% CI 1,08–1,59), zwłaszcza w podgrupie z IBS (RR 1,70), ale nie u dzieci z czynnościowym bólem brzucha lub dyspepsją czynnościową. W otwartym RCT u 123 dorosłych z IBS 6 tygodni przyjmowania LGG nie różniło się istotnie od zwykłej diety w nasileniu objawów (skala IBS-SSS) po uwzględnieniu wartości wyjściowych, w przeciwieństwie do diety ubogiej w FODMAP.[20, 21]

1 metaanaliza (3 RCT u dzieci, n = 290) + 1 RCT bez zaślepienia u dorosłych (n = 123)

Kontekst medyczny: bakteryjna waginoza (szczep GR-1 z L. reuteri RC-14)

niejednoznaczneniskakobiety z bakteryjną waginozą leczone metronidazolem, pod nadzorem lekarza

W cytowanych badaniach GR-1 podawano wyłącznie razem z L. reuteri RC-14, więc wyników nie można przypisać samemu L. rhamnosus. W RCT u 125 afrykańskich kobiet (106 w ocenie końcowej) leczonych doustnie metronidazolem dodanie obu szczepów na 30 dni wiązało się z wyższym odsetkiem wyleczeń po 30 dniach (88% vs 40%). W RCT w Chinach (126 kobiet, metronidazol dopochwowo) ten sam dodatek nie zmienił odsetka wyleczeń po 30 dniach (57,7% vs 59,6%) ani po 90 dniach (36,5% vs 48,9%).[22, 23]

2 RCT (n = 125 i n = 126)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W cytowanych badaniach podawano od ok. 2 × 10⁹ do 4 × 10¹⁰ jednostek tworzących kolonie (CFU) na dobę. W ostrej biegunce u dzieci: LGG 1 × 10¹⁰ CFU dwa razy dziennie przez 5 dni; w metaanalizie 18 RCT krótszą biegunkę stwierdzono przy co najmniej 10¹⁰ CFU na dobę, a przy niższych dawkach wynik był na granicy istotności. W biegunce poantybiotykowej: szczepy E/N, Oxy i Pen u dzieci 2 × 10¹⁰ CFU dwa razy dziennie, LGG u dorosłych 20 × 10⁹ CFU/d przez 14 dni. HN001: 6 × 10⁹ CFU/d; LGG w AZS: 5 × 10⁹ CFU dwa razy dziennie lub 1 × 10¹⁰ CFU/d przez 12 tygodni; GR-1 i RC-14: po 1 × 10⁹ CFU dwa razy dziennie przez 30 dni.[3, 4, 6, 7, 12, 16, 17, 22]

Bezpieczeństwo

W przeglądzie Cochrane różnych probiotyków (24 RCT z danymi o zdarzeniach niepożądanych, 4415 dzieci) żadnego poważnego zdarzenia niepożądanego nie przypisano probiotykom, ale autorzy przypominają o poważnych zdarzeniach opisywanych w badaniach obserwacyjnych u dzieci ciężko chorych lub z upośledzoną odpornością, m.in. z cewnikiem centralnym. W metaanalizie RCT u wcześniaków LGG nie zmieniał ryzyka późnej posocznicy (7 RCT, n = 1037; RR 1,08). W przeglądzie z 2023 r. bakteriemia wywołana przez Lactobacillus była rzadka, ale częstsza u osób przyjmujących probiotyki niż u nieprzyjmujących; jej czynnikami ryzyka były m.in. ciężkie choroby podstawowe, immunosupresja, pobyt na oddziale intensywnej terapii i cewnik centralny. Szczep GG (obok L. plantarum i L. paracasei) powiązano metodami molekularnymi z izolatami z krwi.[2, 24, 25]

Ograniczenia dowodów

Działanie probiotyków zależy od szczepu, a część metaanaliz łączy różne szczepy lub L. rhamnosus z innymi probiotykami, więc ich wyników nie można przenosić na konkretne produkty. W ostrej biegunce u dzieci niejednorodność była duża, efekt zależał od regionu i od szczepień przeciw rotawirusom, a dwa duże RCT z 2018 r. (LGG oraz L. rhamnosus R0011 z L. helveticus R0052) nie wykazały korzyści. Dane o IBS pochodzą z 3 RCT u dzieci (n = 290) i jednego badania bez zaślepienia u dorosłych. Oba cytowane RCT szczepu HN001 przeprowadził ten sam zespół badaczy.[6–9, 12–14, 20, 21]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą Systematic review with meta-analysis: Lactobacillus rhamnosus GG in the prevention of antibiotic-associated diarrhoea in children and adults. Alimentary pharmacology & therapeutics, 2015. PubMed 26365389 · DOI
  2. przegląd systematyczny z metaanalizą Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea. The Cochrane database of systematic reviews, 2019. PubMed 31039287 · DOI
  3. RCT Clinical trial: effectiveness of Lactobacillus rhamnosus (strains E/N, Oxy and Pen) in the prevention of antibiotic-associated diarrhoea in children. Alimentary pharmacology & therapeutics, 2008. PubMed 18410562 · DOI
  4. RCT Lack of effect of Lactobacillus GG on antibiotic-associated diarrhea: a randomized, placebo-controlled trial. Mayo Clinic proceedings, 2001. PubMed 11560298 · DOI
  5. RCT Effectiveness of Lactobacillus helveticus and Lactobacillus rhamnosus for the management of antibiotic-associated diarrhoea in healthy adults: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. The British journal of nutrition, 2016. PubMed 27169634 · DOI
  6. przegląd systematyczny z metaanalizą Systematic review with meta-analysis: Lactobacillus rhamnosus GG for treating acute gastroenteritis in children - a 2019 update. Alimentary pharmacology & therapeutics, 2019. PubMed 31025399 · DOI
  7. RCT Lactobacillus rhamnosus GG versus Placebo for Acute Gastroenteritis in Children. The New England journal of medicine, 2018. PubMed 30462938 · DOI
  8. RCT Multicenter Trial of a Combination Probiotic for Children with Gastroenteritis. The New England journal of medicine, 2018. PubMed 30462939 · DOI
  9. metaanaliza Rotavirus immunisation status affects the efficacy of Lacticaseibacillus rhamnosus GG for the treatment of children with acute diarrhoea: a meta-analysis. Beneficial microbes, 2022. PubMed 36004717 · DOI
  10. przegląd systematyczny z metaanalizą The effects of Lacticaseibacillus rhamnosus GG supplementation on gastrointestinal and respiratory outcomes: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Food & function, 2025. PubMed 40702885 · DOI
  11. przegląd systematyczny z metaanalizą Lactobacillus rhamnosus GG in the Primary Prevention of Eczema in Children: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2018. PubMed 30231505 · DOI
  12. RCT (obserwacja do 11 lat) Effects of Lactobacillus rhamnosus HN001 in early life on the cumulative prevalence of allergic disease to 11 years. Pediatric allergy and immunology : official publication of the European Society of Pediatric Allergy and Immunology, 2018. PubMed 30430649 · DOI
  13. RCT Maternal supplementation alone with Lactobacillus rhamnosus HN001 during pregnancy and breastfeeding does not reduce infant eczema. Pediatric allergy and immunology : official publication of the European Society of Pediatric Allergy and Immunology, 2018. PubMed 29415330 · DOI
  14. przegląd systematyczny z metaanalizą Lactobacillus rhamnosus Used in the Perinatal Period for the Prevention of Atopic Dermatitis in Infants: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Trials. American journal of clinical dermatology, 2022. PubMed 36161401 · DOI
  15. przegląd systematyczny z metaanalizą Probiotics for the Treatment of Atopic Dermatitis in Children: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Frontiers in cellular and infection microbiology, 2017. PubMed 28932705 · DOI
  16. RCT Randomized, placebo-controlled trial of Lactobacillus rhamnosus GG as treatment of atopic dermatitis in infancy. Allergy, 2007. PubMed 17919141 · DOI
  17. RCT Therapeutic effects elicited by the probiotic Lacticaseibacillus rhamnosus GG in children with atopic dermatitis. The results of the ProPAD trial. Pediatric allergy and immunology : official publication of the European Society of Pediatric Allergy and Immunology, 2022. PubMed 36003050 · DOI
  18. przegląd systematyczny z metaanalizą Lactobacillus rhamnosus GG supplementation for preventing respiratory infections in children: a meta-analysis of randomized, placebo-controlled trials. Indian pediatrics, 2013. PubMed 23665598 · DOI
  19. RCT Milk containing probiotic Lactobacillus rhamnosus GG and respiratory illness in children: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. European journal of clinical nutrition, 2012. PubMed 22692023 · DOI
  20. metaanaliza Meta-analysis: Lactobacillus rhamnosus GG for abdominal pain-related functional gastrointestinal disorders in childhood. Alimentary pharmacology & therapeutics, 2011. PubMed 21507030 · DOI
  21. RCT bez zaślepienia Ehealth: low FODMAP diet vs Lactobacillus rhamnosus GG in irritable bowel syndrome. World journal of gastroenterology, 2014. PubMed 25473176 · DOI
  22. RCT Augmentation of antimicrobial metronidazole therapy of bacterial vaginosis with oral probiotic Lactobacillus rhamnosus GR-1 and Lactobacillus reuteri RC-14: randomized, double-blind, placebo controlled trial. Microbes and infection, 2006. PubMed 16697231 · DOI
  23. RCT Probiotic Lacticaseibacillus rhamnosus GR-1 and Limosilactobacillus reuteri RC-14 as an Adjunctive Treatment for Bacterial Vaginosis Do Not Increase the Cure Rate in a Chinese Cohort: A Prospective, Parallel-Group, Randomized, Controlled Study. Frontiers in cellular and infection microbiology, 2021. PubMed 34295831 · DOI
  24. przegląd systematyczny z metaanalizą Lactobacillus rhamnosus GG as a probiotic for preterm infants: a strain specific systematic review and meta-analysis. European journal of clinical nutrition, 2024. PubMed 39060543 · DOI
  25. przegląd Lactobacillus Bacteremia and Probiotics: A Review. Microorganisms, 2023. PubMed 37110319 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.