Co mówią badania

Palma sabałowa (Serenoa repens): co mówią badania naukowe

Wyciąg z owoców palmy sabałowej (Serenoa repens) badano głównie u mężczyzn z objawami z dolnych dróg moczowych w łagodnym rozroście prostaty, rzadziej w łysieniu androgenowym. W przeglądzie Cochrane z 2023 r. sam wyciąg dawał niewielką lub żadną różnicę wobec placebo; wyniki ekstraktu heksanowego, połączeń z innymi ziołami i badań włosów są mniej pewne.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
1efekt korzystny
3brak efektu
4niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Palma sabałowa (Serenoa repens) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Działania niepożądane w badaniach klinicznychuczestnicy badań klinicznych, głównie mężczyźni z LUTS w przebiegu BPH1 przegląd Cochrane (12 RCT, n = 2399) + 1 RCT (n = 369) + 1 przegląd systematyczny (40 prac, w tym 26 RCT)brak efektuumiarkowanaŁysienie androgenowe i przerzedzenie włosówdorośli mężczyźni i kobiety z łagodnym lub umiarkowanym łysieniem androgenowym albo odczuwanym przerzedzeniem włosów1 przegląd systematyczny (5 RCT i 2 badania kohortowe) + 2 RCT (n = 80 i n = 60) + 1 badanie otwarte (n = 100) + 1 metaanaliza sieciowa suplementów (19 RCT)niejednoznaczneniskaObjawy z dróg moczowych u osób bez rozpoznanego rozrostu prostaty i u kobietzdrowi dorośli od 50. roku życia z częstym oddawaniem moczu (bez rozpoznania BPH ani pęcherza nadreaktywnego) oraz dorosłe kobiety z objawami z dolnych dróg moczowych2 RCT, po jednym w każdej grupie (n = 68 oraz badanie u kobiet, którego liczebności abstrakt nie podaje)efekt korzystnybardzo niska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: objawy z dolnych dróg moczowych w łagodnym rozroście prostaty (wyciąg w porównaniu z placebo)mężczyźni, głównie po 50. roku życia, z umiarkowanymi objawami z dolnych dróg moczowych (LUTS) w łagodnym rozroście prostaty (BPH), pod nadzorem lekarza2 przeglądy Cochrane (27 RCT, n = 4656; 32 RCT, n = 5666) + 3 RCT (n = 369, 354 i 225)brak efektuwysokaKontekst medyczny: ekstrakt heksanowy w łagodnym rozroście prostatymężczyźni z LUTS w przebiegu BPH, pod nadzorem lekarza2 metaanalizy jednego ekstraktu (12 RCT; 15 RCT i 12 badań obserwacyjnych, n = 5800) + 1 metaanaliza sieciowa (22 RCT, n = 8564)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: połączenia z innymi ziołami w łagodnym rozroście prostatystarsi mężczyźni z LUTS w przebiegu BPH, pod nadzorem lekarza1 przegląd Cochrane (8 RCT połączeń, metaanaliza 4 badań, n = 460) + 1 RCT (n = 257)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: stężenie PSA i funkcje seksualne w badaniach prostatymężczyźni z LUTS w przebiegu BPH, pod nadzorem lekarza2 RCT (n = 369 i n = 225) + 1 metaanaliza (20 prac o funkcjach seksualnych)brak efektuniskaKontekst medyczny: przewlekłe zapalenie prostaty i zespół przewlekłego bólu miednicymężczyźni z przewlekłym zapaleniem prostaty kategorii III (CP/CPPS), pod nadzorem lekarza2 RCT (n = 221 i n = 64)niejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Palma sabałowa (Serenoa repens, znana też jako Sabal serrulatum) to amerykańska palma karłowata; stosuje się wyciąg z jej owoców (jagód). Przypisuje mu się działanie antyandrogenowe, m.in. hamowanie 5-alfa-reduktazy, dlatego badano go w rozroście prostaty i w łysieniu androgenowym.

Preparaty różnią się metodą ekstrakcji: osobne metaanalizy dotyczą ekstraktu heksanowego (badanego jako lek Permixon), a inne badania dotyczyły m.in. ekstraktu etanolowego lub oleju standaryzowanego na beta-sitosterol. Palmę często łączy się z innymi roślinami, np. z korzeniem pokrzywy. Według autorów metaanalizy z 2021 r. wytyczne urologiczne nie zawierają zaleceń dotyczących Serenoa repens, m.in. z powodu niejednorodności produktów.

Wyniki badań

Działania niepożądane w badaniach klinicznych

brak efektuumiarkowanauczestnicy badań klinicznych, głównie mężczyźni z LUTS w przebiegu BPH

W przeglądzie Cochrane z 2023 r. działania niepożądane występowały podobnie często po wyciągu i po placebo (RR 1,01; 95% CI 0,77–1,31; 12 badań, 2399 osób; umiarkowana pewność dowodów), a danych długoterminowych nie było. W RCT CAMUS ekstrakt etanolowy w dawkach 320, 640 i 960 mg/d (łącznie 18 miesięcy) nie różnił się od placebo pod względem zdarzeń niepożądanych i badań laboratoryjnych. W przeglądzie 40 prac najczęściej zgłaszano łagodne i przemijające dolegliwości: ból brzucha, biegunkę, nudności, zmęczenie, ból głowy, obniżenie libido i nieżyt nosa.[1, 21, 22]

1 przegląd Cochrane (12 RCT, n = 2399) + 1 RCT (n = 369) + 1 przegląd systematyczny (40 prac, w tym 26 RCT)

Łysienie androgenowe i przerzedzenie włosów

niejednoznaczneniskadorośli mężczyźni i kobiety z łagodnym lub umiarkowanym łysieniem androgenowym albo odczuwanym przerzedzeniem włosów

W przeglądzie systematycznym (5 RCT i 2 badania kohortowe) preparaty doustne i miejscowe z palmą (100–320 mg), często mieszanki, wiązały się z poprawą owłosienia. W czteroramiennym RCT (80 osób) po oleju z palmy przyjmowanym doustnie (400 mg/d przez 16 tygodni) wypadanie włosów zmniejszyło się nawet o 29% względem stanu wyjściowego, a ich gęstość wzrosła o 5,17%, a w RCT u 60 dorosłych (firmowy ekstrakt, 180 dni) liczba włosów terminalnych zmieniła się o +18,6 vs −10,1 po placebo. W otwartym badaniu u 100 mężczyzn po 24 miesiącach przyrost włosów stwierdzono u 38% przyjmujących 320 mg/d palmy, a poprawę u 68% przyjmujących finasteryd 1 mg/d. W metaanalizie sieciowej 19 RCT suplementów ekstrakt z palmy miał lepsze oceny lekarzy niż placebo lub leczenie standardowe, ale nie był wymieniony wśród preparatów zwiększających gęstość włosów.[14–18]

1 przegląd systematyczny (5 RCT i 2 badania kohortowe) + 2 RCT (n = 80 i n = 60) + 1 badanie otwarte (n = 100) + 1 metaanaliza sieciowa suplementów (19 RCT)

Objawy z dróg moczowych u osób bez rozpoznanego rozrostu prostaty i u kobiet

efekt korzystnybardzo niskazdrowi dorośli od 50. roku życia z częstym oddawaniem moczu (bez rozpoznania BPH ani pęcherza nadreaktywnego) oraz dorosłe kobiety z objawami z dolnych dróg moczowych

W RCT u 68 zdrowych osób w wieku co najmniej 50 lat (320 mg/d ekstraktu lub placebo przez 12 tygodni; analiza zgodna z protokołem: 66 osób) w grupie ekstraktu zmniejszyła się uciążliwość częstego oddawania moczu w ciągu dnia i liczba mikcji w ciągu dnia; abstrakt nie podaje wprost porównania z placebo. W RCT u dorosłych kobiet z objawami z dolnych dróg moczowych po 12 tygodniach wynik częstości dziennych mikcji (kwestionariusz CLSS) był niższy niż po placebo, a mniejszą nykturię stwierdzono tylko w podgrupie.[19, 20]

2 RCT, po jednym w każdej grupie (n = 68 oraz badanie u kobiet, którego liczebności abstrakt nie podaje)

Kontekst medyczny: objawy z dolnych dróg moczowych w łagodnym rozroście prostaty (wyciąg w porównaniu z placebo)

brak efektuwysokamężczyźni, głównie po 50. roku życia, z umiarkowanymi objawami z dolnych dróg moczowych (LUTS) w łagodnym rozroście prostaty (BPH), pod nadzorem lekarza

W przeglądzie Cochrane z 2023 r. (analizy badań o niskim ryzyku błędu) wyciąg dawał niewielką lub żadną różnicę wobec placebo w nasileniu objawów po 3–6 miesiącach (IPSS: MD −0,90 pkt; 95% CI −1,74 do −0,07; I² = 68%; 9 badań, 1681 osób) i po 12–17 miesiącach (MD 0,07 pkt; 3 badania, 898 osób) oraz w jakości życia, przy wysokiej pewności dowodów według autorów. W wersji z 2012 r. nie stwierdzono poprawy przepływu cewkowego (MD 0,40 ml/s) ani zmniejszenia prostaty. W RCT STEP (225 mężczyzn, 160 mg 2 razy dziennie przez rok) i CAMUS (369 mężczyzn, dawki zwiększane od 320 do 960 mg/d przez 72 tygodnie) objawy zmniejszały się podobnie jak po placebo; w chińskim RCT (354 chorych, 320 mg ekstraktu, 24 tygodnie) IPSS i przepływ poprawiły się istotnie bardziej niż po placebo.[1–5]

2 przeglądy Cochrane (27 RCT, n = 4656; 32 RCT, n = 5666) + 3 RCT (n = 369, 354 i 225)

Kontekst medyczny: ekstrakt heksanowy w łagodnym rozroście prostaty

niejednoznaczneniskamężczyźni z LUTS w przebiegu BPH, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 12 RCT ekstraktu heksanowego (Permixon) nocnych mikcji było mniej niż po placebo o 0,31, a maksymalny przepływ cewkowy (Qmax) był większy o 3,37 ml/s; w metaanalizie 27 badań tego preparatu w dawce 320 mg/d (15 RCT i 12 badań obserwacyjnych, 5800 osób) różnice wyniosły −0,64 mikcji na noc i +2,75 ml/s. W obu pracach zmiana IPSS nie różniła się istotnie od uzyskanej po tamsulosynie i innych lekach stosowanych w BPH. W metaanalizie sieciowej 22 RCT różnica IPSS wobec placebo dla ekstraktu heksanowego wyniosła +0,48 pkt po 3 miesiącach i −3,30 pkt po 12 miesiącach, a autorzy nie stwierdzili klinicznie istotnej poprawy objawów ani przepływu dla Serenoa repens.[6–8]

2 metaanalizy jednego ekstraktu (12 RCT; 15 RCT i 12 badań obserwacyjnych, n = 5800) + 1 metaanaliza sieciowa (22 RCT, n = 8564)

Kontekst medyczny: połączenia z innymi ziołami w łagodnym rozroście prostaty

niejednoznaczneniskastarsi mężczyźni z LUTS w przebiegu BPH, pod nadzorem lekarza

W przeglądzie Cochrane z 2023 r. preparaty łączące Serenoa repens z innymi ziołami mogły dawać niewielką lub żadną różnicę w IPSS po 12–24 tygodniach (MD −2,41 pkt; 95% CI −4,54 do −0,29; 4 badania, 460 osób; niska pewność dowodów). W RCT u 257 mężczyzn połączenie 160 mg wyciągu z owoców palmy i 120 mg wyciągu z korzenia pokrzywy (2 kapsułki dziennie przez 24 tygodnie) zmniejszyło IPSS o 6 pkt, a placebo o 4 pkt. Badania połączeń nie izolują udziału samej palmy.[1, 9]

1 przegląd Cochrane (8 RCT połączeń, metaanaliza 4 badań, n = 460) + 1 RCT (n = 257)

Kontekst medyczny: stężenie PSA i funkcje seksualne w badaniach prostaty

brak efektuniskamężczyźni z LUTS w przebiegu BPH, pod nadzorem lekarza

W analizie RCT CAMUS (do 960 mg/d przez 72 tygodnie) stężenie PSA zmieniło się podobnie jak po placebo (+0,23 vs +0,16 ng/ml; p = 0,50), a w RCT STEP nie stwierdzono różnic w PSA po roku. W metaanalizie obejmującej 20 prac (8 z porównaniem z placebo) zmiany funkcji seksualnych nie różniły się istotnie po Serenoa repens i po placebo, przy bardzo dużej niejednorodności (I² = 95%).[3, 10, 11]

2 RCT (n = 369 i n = 225) + 1 metaanaliza (20 prac o funkcjach seksualnych)

Kontekst medyczny: przewlekłe zapalenie prostaty i zespół przewlekłego bólu miednicy

niejednoznaczneniskamężczyźni z przewlekłym zapaleniem prostaty kategorii III (CP/CPPS), pod nadzorem lekarza

W wieloośrodkowym RCT (221 chorych, 12 tygodni; abstrakt nie podaje dawki) wynik kwestionariusza NIH-CPSI poprawił się bardziej po ekstrakcie niż po placebo, a odpowiedź kliniczną uzyskało 73,0% vs 32,9% chorych. W otwartym RCT u 64 mężczyzn wynik NIH-CPSI po roku przyjmowania 325 mg/d palmy sabałowej praktycznie się nie zmienił (24,7 i 24,6 pkt), a w grupie finasterydu się poprawił.[12, 13]

2 RCT (n = 221 i n = 64)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W badaniach prostaty najczęściej stosowano 320 mg ekstraktu na dobę (w CAMUS dawkę zwiększano do 640 i 960 mg/d); badania z przeglądu Cochrane z 2012 r. trwały 4–72 tygodnie. Połączenie z pokrzywą: 2 kapsułki dziennie (160 mg wyciągu z palmy i 120 mg z korzenia pokrzywy). W przewlekłym zapaleniu prostaty: 325 mg/d przez rok. W badaniach włosów: 100–320 mg w pracach z przeglądu systematycznego, 320 mg/d przez 24 miesiące i 400 mg oleju dziennie przez 16 tygodni. U osób bez rozpoznanego BPH: 320 mg/d przez 12 tygodni.[2–5, 9, 13–15, 17, 19]

Bezpieczeństwo

Górnego limitu spożycia (UL) nie podajemy, bo palmy sabałowej nie ma w zestawieniu wartości EFSA, z którego korzysta redakcja. W badaniach klinicznych działania niepożądane były zwykle łagodne i podobnie częste jak po placebo. Poważne zdarzenia, np. krwotok mózgowy, opisywano w pojedynczych przypadkach i zgłoszeniach spontanicznych, przy wątpliwym związku przyczynowym; w opisie ciężkiego krwawienia śródoperacyjnego wydłużony czas krwawienia wrócił do normy po odstawieniu preparatu. W amerykańskiej bazie zgłoszeń FAERS (634 zgłoszenia) wykryto sygnały zaburzeń wątroby i dróg żółciowych oraz krwi, a krwotoki zgłaszano częściej u osób w wieku co najmniej 75 lat i przyjmujących kwas acetylosalicylowy. We włoskiej serii przypadków zgłoszonych na forum internetowym osób z zespołem po finasterydzie (dawki 120–900 mg/d) opisano utrzymujące się objawy seksualne i psychiczne; związek przyczynowy oceniono jako prawdopodobny w 54% zgłoszeń. Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży ani karmiących piersią.[1, 22–25]

Ograniczenia dowodów

Korzystne wyniki ekstraktu heksanowego pochodzą z metaanaliz jednego produktu, w których część danych stanowiły badania obserwacyjne lub porównania z lekami bez grupy placebo; w przeglądzie Cochrane z 2023 r. 10 z 27 badań finansował przemysł farmaceutyczny, a wyniki krótkoterminowe dla objawów były niejednorodne (I² = 68%), choć autorzy ocenili pewność tych dowodów jako wysoką. Badania włosów są małe, często dotyczą mieszanek lub firmowych ekstraktów, a jedyne porównanie z finasterydem było otwarte. Objawy z dróg moczowych u osób bez rozpoznanego BPH i u kobiet oceniano tylko w dwóch RCT, po jednym w każdej z tych grup. Opisy przypadków i bazy zgłoszeń nie pozwalają oszacować częstości działań niepożądanych ani potwierdzić związku przyczynowego.[1, 6, 7, 14–17, 19, 20, 23–25]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą Serenoa repens for the treatment of lower urinary tract symptoms due to benign prostatic enlargement. The Cochrane database of systematic reviews, 2023. PubMed 37345871 · DOI
  2. przegląd systematyczny z metaanalizą Serenoa repens for benign prostatic hyperplasia. The Cochrane database of systematic reviews, 2012. PubMed 23235581 · DOI
  3. RCT Saw palmetto for benign prostatic hyperplasia. The New England journal of medicine, 2006. PubMed 16467543 · DOI
  4. RCT Effect of increasing doses of saw palmetto extract on lower urinary tract symptoms: a randomized trial. JAMA, 2011. PubMed 21954478 · DOI
  5. RCT Efficacy and Safety of Serenoa repens Extract Among Patients with Benign Prostatic Hyperplasia in China: A Multicenter, Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Trial. Urology, 2019. PubMed 30880074 · DOI
  6. metaanaliza Efficacy and Safety of Hexanic Lipidosterolic Extract of Serenoa repens (Permixon) in the Treatment of Lower Urinary Tract Symptoms Due to Benign Prostatic Hyperplasia: Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. European urology focus, 2016. PubMed 28723522 · DOI
  7. metaanaliza RCT i badań obserwacyjnych Efficacy and safety of a hexanic extract of Serenoa repens (Permixon® ) for the treatment of lower urinary tract symptoms associated with benign prostatic hyperplasia (LUTS/BPH): systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials and observational studies. BJU international, 2018. PubMed 29694707 · DOI
  8. metaanaliza sieciowa Clinical Efficacy of Serenoa repens Versus Placebo Versus Alpha-blockers for the Treatment of Lower Urinary Tract Symptoms/Benign Prostatic Enlargement: A Systematic Review and Network Meta-analysis of Randomized Placebo-controlled Clinical Trials. European urology focus, 2021. PubMed 31952967 · DOI
  9. RCT Long-term efficacy and safety of a combination of sabal and urtica extract for lower urinary tract symptoms--a placebo-controlled, double-blind, multicenter trial. World journal of urology, 2005. PubMed 15928959 · DOI
  10. dodatkowa analiza RCT The effect of increasing doses of saw palmetto fruit extract on serum prostate specific antigen: analysis of the CAMUS randomized trial. The Journal of urology, 2013. PubMed 23253958 · DOI
  11. metaanaliza Serenoa repens and its effects on male sexual function. A systematic review and meta-analysis of clinical trials. Archivio italiano di urologia, andrologia : organo ufficiale [di] Societa italiana di ecografia urologica e nefrologica, 2021. PubMed 34933534 · DOI
  12. RCT The efficacy and safety of Serenoa repens extract for the treatment of patients with chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome: a multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled trial. World journal of urology, 2021. PubMed 33452912 · DOI
  13. RCT otwarte A prospective, 1-year trial using saw palmetto versus finasteride in the treatment of category III prostatitis/chronic pelvic pain syndrome. The Journal of urology, 2004. PubMed 14665895 · DOI
  14. przegląd systematyczny Natural Hair Supplement: Friend or Foe? Saw Palmetto, a Systematic Review in Alopecia. Skin appendage disorders, 2020. PubMed 33313047 · DOI
  15. RCT Oral and Topical Administration of a Standardized Saw Palmetto Oil Reduces Hair Fall and Improves the Hair Growth in Androgenetic Alopecia Subjects - A 16-Week Randomized, Placebo-Controlled Study. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 2023. PubMed 38021422 · DOI
  16. RCT The Safety and Efficacy of a Novel Saw Palmetto (Serenoa repens) Extract for Promoting Hair Growth in Adults With Self-Perceived Thinning Hair: 180-Day Results. Journal of cosmetic dermatology, 2026. PubMed 41652806 · DOI
  17. badanie otwarte porównawcze Comparitive effectiveness of finasteride vs Serenoa repens in male androgenetic alopecia: a two-year study. International journal of immunopathology and pharmacology, 2012. PubMed 23298508 · DOI
  18. przegląd systematyczny z metaanalizą sieciową Effects of dietary supplements on androgenetic alopecia: a systematic review and network meta-analysis. Frontiers in nutrition, 2025. PubMed 41561175 · DOI
  19. RCT Beneficial effects of saw palmetto (Serenoa repens) fruit extract on the urinary symptoms of healthy Japanese adults with possible lower urinary tract symptoms: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. Nutrition and health, 2025. PubMed 39042923 · DOI
  20. RCT Beneficial Effects of Saw Palmetto Fruit Extract on Urinary Symptoms in Japanese Female Subjects by a Multicenter, Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study. Nutrients, 2022. PubMed 35334848 · DOI
  21. analiza bezpieczeństwa RCT Safety and toxicity of saw palmetto in the CAMUS trial. The Journal of urology, 2013. PubMed 23063633 · DOI
  22. przegląd systematyczny Serenoa repens (saw palmetto): a systematic review of adverse events. Drug safety, 2009. PubMed 19591529 · DOI
  23. opis przypadku z przeglądem Intraoperative haemorrhage associated with the use of extract of Saw Palmetto herb: a case report and review of literature. Journal of internal medicine, 2001. PubMed 11489067 · DOI
  24. analiza bazy zgłoszeń działań niepożądanych Post-marketing safety profile and potential aspirin interaction of Serenoa repens extract: A real-world study using FAERS and network toxicology. Journal of ethnopharmacology, 2027. PubMed 42480876 · DOI
  25. seria przypadków Can we identify a post-Serenoa syndrome (PSS)? A case series on sexual and psychiatric side effects of Serenoa repens. British journal of clinical pharmacology, 2026. PubMed 41507085 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.