Piperyna (ekstrakt z pieprzu czarnego): co mówią badania naukowe
Piperynę, alkaloid odpowiadający za ostry smak pieprzu czarnego, badano u ludzi głównie jako dodatek zwiększający wchłanianie innych substancji i pod kątem interakcji z lekami. W małych badaniach farmakokinetycznych zwiększała stężenia kilku leków we krwi, wyniki dla kurkuminy, koenzymu Q10 i resweratrolu są niespójne, a metaanalizy glikemii i lipidów dotyczą połączeń z kurkuminą, w których efektu samej piperyny nie wyodrębniono.
Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.
Porównanie suplementów ze składnikiem: Piperyna (ekstrakt z pieprzu czarnego) w porównywarce.
Podsumowanie wyników
Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska
Podstawowe informacje
Piperyna (1-piperoilopiperydyna) to alkaloid nadający ostrość pieprzowi czarnemu (Piper nigrum) i długiemu (Piper longum). W suplementach diety występuje jako izolowany, skoncentrowany ekstrakt, najczęściej dodawany do kurkuminy lub innych składników.
Zwiększanie wchłaniania innych substancji autorzy badań wiążą z hamowaniem enzymów metabolizujących (m.in. CYP3A4 i glukuronidacji) i transportera P-glikoproteiny. Ta sama właściwość jest źródłem możliwych interakcji z lekami.
Wyniki badań
Biodostępność kurkuminy
W badaniu z 1998 r. po 2 g samej kurkuminy jej stężenie w surowicy było niewykrywalne lub bardzo niskie, a z 20 mg piperyny biodostępność wzrosła według autorów o 2000%. W RCT u 12 zdrowych dorosłych (207 mg kurkuminy) wykrywano wyłącznie sprzężoną kurkuminę, a istotnie większe pole pod krzywą niż kurkumina natywna dały tylko postać micelarna (57 razy) i kompleks z γ-cyklodekstryną (30 razy); preparat z dodatkami (w tym piperyną) nie różnił się istotnie. W badaniu 9 zdrowych mężczyzn stężenie niesprzężonej kurkuminy pozostawało w większości przypadków poniżej 2 nM także z piperyną, a dodatek piperyny nie dał korzyści.[1–3]
1 badanie farmakokinetyczne u ludzi i zwierząt + 1 RCT naprzemienne (n = 12) + 1 badanie naprzemienne (n = 9)
Biodostępność koenzymu Q10, resweratrolu i karotenoidów
Dodatek 5 mg piperyny do 90 lub 120 mg koenzymu Q10 nie zmienił istotnie jego stężenia w osoczu po pojedynczej dawce ani po 14 dniach, a po 21 dniach przyjmowania 120 mg pole pod krzywą było o ok. 30% większe niż z placebo. W RCT u 24 osób piperyna (5 lub 25 mg) nie zmieniła istotnie farmakokinetyki pojedynczej dawki 2,5 g resweratrolu; w RCT u 23 dorosłych 20 mg piperyny z 250 mg resweratrolu nie zmieniło jego stężeń w osoczu (oznaczenia w osobnej grupie 6 osób), choć przepływ krwi w korze czołowej podczas zadań był większy, bez zmian funkcji poznawczych, nastroju i ciśnienia. W RCT z sałatką pieprz czarny z emulsją oleju rzepakowego dał 6,1 raza większe pole pod krzywą karotenoidów niż kontrola, 3,0 raza większe niż sama emulsja i 2,1 raza większe niż sam pieprz. Cytowane prace nie obejmują badań u ludzi z selenem ani z beta-karotenem w postaci suplementu.[4–7]
3 RCT (n = 24, n = 23 i badanie naprzemienne z warzywami) + 1 badanie z podwójnie ślepą próbą (koenzym Q10)
Interakcje z lekami: farmakokinetyka u zdrowych ochotników
Piperyna (15–20 mg na dobę przez 3–10 dni) zwiększała stężenia leków we krwi: u 12 osób Cmax karbamazepiny o 68,7% i AUC o 47,9%, u 12 osób Cmax feksofenadyny z 406,9 do 767 ng/ml; wyższe Cmax i AUC opisano też dla propranololu i teofiliny (po 6 osób). W RCT u 8 mężczyzn AUC newirapiny było większe o ok. 167%. U 20 ochotników po 15 mg piperyny przez 3 dni okres półtrwania midazolamu był dłuższy niż po placebo (1,88 vs 1,71 godz.), a sedacja trwała 188 vs 102 min. W RCT preparatu z 4 g kurkuminoidów i 24 mg piperyny (4 dawki w ciągu 2 dni) nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki midazolamu, flurbiprofenu i paracetamolu.[8–13]
1 RCT piperyny (n = 8) + 4 badania farmakokinetyczne (n = 6–20) + 1 RCT preparatu z kurkuminoidami (n = 8)
Glikemia: połączenia kurkuminy z piperyną
W metaanalizie 15 RCT (1020 osób) połączenie kurkuminy z piperyną wiązało się z niższą glukozą na czczo (WMD −5,89 mg/dl; 95% CI −9,52 do −2,26), bez istotnych różnic w HbA1c, insulinie na czczo i HOMA-IR; pewność dowodów autorzy ocenili jako niską (dla HOMA-IR umiarkowaną). W metaanalizie 3 RCT u osób ze stanem przedcukrzycowym i cukrzycą typu 2 różnice w glukozie na czczo (MD −7,61; 95% CI −15,26 do 0,03), HOMA-IR i BMI nie były istotne. Obie metaanalizy porównywały połączenie kurkuminy z piperyną z kontrolą, więc nie wyodrębniają efektu samej piperyny.[17, 18]
2 metaanalizy (15 RCT, n = 1020; 3 RCT)
Lipidy: połączenia kurkuminy z piperyną
W metaanalizie 16 RCT (1038 osób) połączenie wiązało się z niższymi triglicerydami (WMD −18,64; 95% CI −29,94 do −7,34) i cholesterolem całkowitym (WMD −6,58) oraz wyższym HDL (WMD 1,51), bez istotnej różnicy w LDL (WMD −2,20; 95% CI −7,22 do 2,80). W metaanalizie badań w zespole metabolicznym niższy był cholesterol całkowity i LDL, ale nie triglicerydy. W metaanalizie 3 RCT (ok. 250 osób) kurkumy z piperyną lub bez niej spadek LDL w podgrupie z piperyną wyniósł −29,6 mg/dl wobec −16,2 mg/dl dla samej kurkumy; pewność dowodów dla łącznych wyników (kurkuma z piperyną lub bez) autorzy ocenili jako umiarkowaną dla triglicerydów, cholesterolu całkowitego i LDL, a niską dla HDL.[19–21]
3 metaanalizy (16 RCT, n = 1038; RCT w zespole metabolicznym; 3 RCT, n ≈ 250)
Kontekst medyczny: leki przeciwpadaczkowe
U 20 chorych przyjmujących fenytoinę (150 lub 200 mg dwa razy na dobę) pojedyncza dawka 20 mg piperyny zwiększyła AUC, Cmax i stałą wchłaniania fenytoiny. U 20 chorych przyjmujących karbamazepinę (300 lub 500 mg dwa razy na dobę) 20 mg piperyny zwiększyło AUC, średnie stężenie w stanie stacjonarnym i okres półtrwania leku, a Cmax wzrosło istotnie tylko w grupie 500 mg. Autorzy przeglądu systematycznego interakcji fenytoiny z żywnością i ziołami (12 prac, dowody umiarkowanej jakości) uznali jednoczesne stosowanie fenytoiny i piperyny za wymagające monitorowania.[14–16]
2 badania farmakokinetyczne (po 20 chorych) + 1 przegląd systematyczny (12 prac o interakcjach fenytoiny)
Kontekst medyczny: niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (sama piperyna)
W RCT z podwójnie ślepą próbą chorzy przyjmowali 5 mg piperyny lub placebo dziennie przez 12 tygodni. W grupie piperyny stwierdzono niższe aktywności enzymów wątrobowych, niższą glukozę, mniejsze zaburzenia lipidowe oraz niższe HOMA i insulinooporność niż w grupie placebo. Abstrakt nie podaje liczby uczestników ani wielkości różnic.[22]
1 RCT
Dawki i bezpieczeństwo
Dawki stosowane w badaniach
Piperynę stosowano w dawkach 5–25 mg: 5 mg na dobę z koenzymem Q10 (do 21 dni) i jako jedyny składnik u chorych na NAFLD (12 tygodni), 5 lub 25 mg jednorazowo z 2,5 g resweratrolu, 20 mg jednorazowo z 2 g kurkuminy lub 250 mg resweratrolu. W badaniach interakcji podawano 20 mg na dobę przez 7–10 dni lub 15 mg na dobę przez 3 dni, a u chorych na padaczkę pojedyncze 20 mg. W badaniach połączeń z kurkuminą piperyna stanowiła 5–15 mg na dobę przy 500–1500 mg kurkuminy, przez 1–12 tygodni.[1, 4–6, 8, 10–12, 14, 15, 22, 23]
Bezpieczeństwo
Dla piperyny nie ma wartości w używanym przez redakcję zestawieniu górnych limitów EFSA (UL). W RCT z resweratrolem (5–25 mg piperyny) toksyczność była minimalna lub żadna, a w przeglądzie 20 RCT połączeń z kurkuminą (5–15 mg piperyny na dobę) nie odnotowano istotnych działań niepożądanych. Autorzy przeglądu dotyczącego izolowanej piperyny przyjmowanej w skoncentrowanej postaci, w jednej porcji (bolus), zwracają uwagę na interakcje z lekami, zwykle zwiększające ich biodostępność, i na to, że badania u ludzi rzadko oceniały inne parametry bezpieczeństwa; w badaniach na zwierzętach przy wyższych dawkach opisano zaburzenia spermatogenezy oraz działanie toksyczne na rozród i zarodek. W amerykańskiej serii 10 przypadków uszkodzenia wątroby związanego z kurkumą 3 z 7 zbadanych produktów zawierały też piperynę; autorzy łączą wzrost liczby przypadków m.in. z częstszym łączeniem kurkumy z pieprzem (hipoteza). Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży.[5, 23–25]
Ograniczenia dowodów
Badania interakcji z lekami były małe (6–20 osób), część bez randomizacji i zaślepienia, zwykle z pojedynczą dawką leku i krótkim przyjmowaniem piperyny (do 10 dni), więc nie pozwalają ocenić skutków długotrwałego stosowania. Wyniki dotyczące biodostępności kurkuminy zależą od tego, czy mierzono postać wolną, czy sprzężoną. Metaanalizy glikemii i lipidów obejmują wyłącznie połączenia z kurkuminą, a jedyne porównanie z samą kurkumą to analiza podgrup z 3 RCT. Dane o wpływie na rozród pochodzą tylko z badań na zwierzętach.[3, 8, 10–12, 17, 19, 21, 24]
Źródła
- badanie farmakokinetyczne Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. Planta medica, 1998. PubMed 9619120 · DOI
- RCT Increasing Post-Digestive Solubility of Curcumin Is the Most Successful Strategy to Improve its Oral Bioavailability: A Randomized Cross-Over Trial in Healthy Adults and In Vitro Bioaccessibility Experiments. Molecular nutrition & food research, 2021. PubMed 34665507 · DOI
- badanie farmakokinetyczne A pharmacokinetic study and critical reappraisal of curcumin formulations enhancing bioavailability. iScience, 2025. PubMed 40487425 · DOI
- badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą Piperine derived from black pepper increases the plasma levels of coenzyme Q10 following oral supplementation. The Journal of nutritional biochemistry, 2000. PubMed 10715596 · DOI
- RCT A randomized, double-blind, dose-ranging, pilot trial of piperine with resveratrol on the effects on serum levels of resveratrol. European journal of cancer prevention : the official journal of the European Cancer Prevention Organisation (ECP), 2021. PubMed 32868637 · DOI
- RCT Effects of resveratrol alone or in combination with piperine on cerebral blood flow parameters and cognitive performance in human subjects: a randomised, double-blind, placebo-controlled, cross-over investigation. The British journal of nutrition, 2014. PubMed 24804871 · DOI
- RCT Black pepper and vegetable oil-based emulsion synergistically enhance carotenoid bioavailability of raw vegetables in humans. Food chemistry, 2022. PubMed 34799132 · DOI
- badanie farmakokinetyczne Effect of Piperine on the Metabolism and Pharmacokinetics of Carbamazepine in Healthy Volunteers. Drug research, 2017. PubMed 27776366 · DOI
- badanie farmakokinetyczne The influence of piperine on the pharmacokinetics of fexofenadine, a P-glycoprotein substrate, in healthy volunteers. European journal of clinical pharmacology, 2017. PubMed 27981349 · DOI
- badanie farmakokinetyczne Effect of piperine on bioavailability and pharmacokinetics of propranolol and theophylline in healthy volunteers. European journal of clinical pharmacology, 1991. PubMed 1815977 · DOI
- RCT Influence of piperine on the pharmacokinetics of nevirapine under fasting conditions: a randomised, crossover, placebo-controlled study. Drugs in R&D, 2007. PubMed 17963429 · DOI
- badanie farmakokinetyczne The effect of piperine on midazolam plasma concentration in healthy volunteers, a research on the CYP3A-involving metabolism. Daru : journal of Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, 2014. PubMed 24398010 · DOI
- RCT Effect of a herbal extract containing curcumin and piperine on midazolam, flurbiprofen and paracetamol (acetaminophen) pharmacokinetics in healthy volunteers. British journal of clinical pharmacology, 2013. PubMed 22725836 · DOI
- badanie farmakokinetyczne Effect of piperine on the steady-state pharmacokinetics of phenytoin in patients with epilepsy. Phytotherapy research : PTR, 2006. PubMed 16767797 · DOI
- badanie farmakokinetyczne Pharmacokinetic interaction of single dose of piperine with steady-state carbamazepine in epilepsy patients. Phytotherapy research : PTR, 2009. PubMed 19283724 · DOI
- przegląd systematyczny Optimizing phenytoin therapy: a systematic review of clinically relevant food and herb interactions. Frontiers in pharmacology, 2025. PubMed 41560756 · DOI
- metaanaliza Effect of curcumin plus piperine co-supplementation on glycemic control in adults: A meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of diabetes and metabolic disorders, 2025. PubMed 41393198 · DOI
- metaanaliza Effects of Combination of Curcumin and Piperine Supplementation on Glycemic Profile in Patients with Prediabetes and Type 2 Diabetes Mellitus: A Systematic Review and Meta-analysis. Journal of the ASEAN Federation of Endocrine Societies, 2024. PubMed 38863920 · DOI
- metaanaliza Effects of Curcuminoids Plus Piperine Co-Supplementation on Serum Lipid Profile in Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis of RCTs. Lipids, 2026. PubMed 41057035 · DOI
- metaanaliza A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials investigating the effect of the curcumin and piperine combination on lipid profile in patients with metabolic syndrome and related disorders. Phytotherapy research : PTR, 2023. PubMed 36649934 · DOI
- metaanaliza Effects of Turmeric and Turmeric Plus Piperine Supplementation on Lipid Profiles in Adults with Cardiometabolic Risk Conditions: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials Following PRISMA Guidelines. Pharmaceutics, 2025. PubMed 41471123 · DOI
- RCT The impact of piperine on the metabolic conditions of patients with NAFLD and early cirrhosis: a randomized double-blind controlled trial. Scientific reports, 2024. PubMed 38200253 · DOI
- przegląd systematyczny Curcumin-piperine supplementation modulates inflammation, oxidative stress, and cardiometabolic risk: a systematic review of randomized controlled trials. Frontiers in nutrition, 2026. PubMed 42232574 · DOI
- przegląd Safety Aspects of the Use of Isolated Piperine Ingested as a Bolus. Foods (Basel, Switzerland), 2021. PubMed 34574230 · DOI
- seria przypadków Liver Injury Associated with Turmeric-A Growing Problem: Ten Cases from the Drug-Induced Liver Injury Network [DILIN]. The American journal of medicine, 2023. PubMed 36252717 · DOI
Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.