Co mówią badania

Pomarańcza gorzka i p-synefryna (Citrus aurantium): co mówią badania naukowe

Pomarańczę gorzką i jej główny składnik, p-synefrynę, badano głównie pod kątem masy ciała, wydatku energetycznego, utleniania tłuszczów podczas wysiłku oraz ciśnienia tętniczego i tętna. W metaanalizie z 2022 r. utrata masy ciała nie różniła się istotnie od placebo, wyższe utlenianie tłuszczów podczas wysiłku obserwowano w małych badaniach u mężczyzn i w grupach mieszanych, ale nie u kobiet, a wyniki dotyczące ciśnienia i tętna są sprzeczne.

25prac w źródłach
7badanych obszarów
1brak efektu
5niejednoznaczne
1efekt niekorzystny

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Pomarańcza gorzka i p-synefryna (Citrus aurantium) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Masa ciała i skład ciaładorośli, w tym z nadwagą i otyłością; badania trwające do 12 tygodni1 metaanaliza (18 prac) + 1 przegląd (ponad 20 badań, ok. 360 osób)brak efektuniskaUtlenianie tłuszczów podczas wysiłkuzdrowi, aktywni fizycznie dorośli i kolarze wyczynowi (głównie mężczyźni; 2 badania tylko u kobiet); pojedyncza dawka przed wysiłkiem7 małych RCT (n = 13–18)niejednoznaczneniskaCiśnienie tętnicze i tętnozdrowi dorośli z prawidłowym ciśnieniem; głównie pojedyncze dawki, najdłużej 60 dni1 metaanaliza (18 prac) + 6 małych badań kontrolowanych placebo (10–18 osób; w badaniu 60-dniowym 25 osób na grupę)niejednoznaczneniskaCiśnienie i tętno: połączenie z kofeiną i preparaty wieloskładnikowezdrowi dorośli, w tym aktywni fizycznie mężczyźni regularnie spożywający kofeinę; pojedyncze dawki4 małe badania kontrolowane placebo (n = 10–16)niejednoznaczneniskaSpoczynkowy wydatek energetyczny i termogenezazdrowi dorośli, w tym osoby z nadwagą; pojedyncze dawki2 małe RCT (grupy po 10 osób; n = 18) + 1 badanie kliniczne (n = 22)niejednoznacznebardzo niskaWydolność: sprint, skoki i trening siłowyzdrowi, wytrenowani młodzi dorośli (sprinterzy, mężczyźni wykonujący ćwiczenia siłowe)2 małe RCT (n = 13 i n = 12)niejednoznacznebardzo niskaZdarzenia niepożądane w opisach przypadkówosoby przyjmujące suplementy z gorzką pomarańczą lub synefryną, zwykle wieloskładnikowe, często z kofeiną (opisy przypadków)2 przeglądy opisów przypadków (w jednym 30 prac, 35 pacjentów) + 2 opisy przypadkówefekt niekorzystnybardzo niska

Podstawowe informacje

Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium, ang. bitter orange) to cytrus, którego ekstrakty zawierają jako główny protoalkaloid p-synefrynę. p-Synefryna występuje też w sokach i żywności z innych gatunków cytrusów. To pochodna fenyloetyloaminy o działaniu sympatykomimetycznym, o budowie częściowo podobnej do efedryny; dodaje się ją do suplementów na odchudzanie i przedtreningowych, często razem z kofeiną.

Większość badań u ludzi to pojedyncze dawki podawane kilkunastu zdrowym osobom, a wiele prac dotyczy preparatów wieloskładnikowych (np. z kofeiną lub ekstraktem z zielonej herbaty), których wyników nie można przypisać samej synefrynie.

Wyniki badań

Masa ciała i skład ciała

brak efektuniskadorośli, w tym z nadwagą i otyłością; badania trwające do 12 tygodni

W metaanalizie badań kontrolowanych placebo z 2022 r. (18 prac) utrata masy ciała po dłuższym przyjmowaniu synefryny nie różniła się istotnie od placebo i nie zmienił się skład ciała. W przeglądzie z 2012 r. (ponad 20 badań, ok. 360 osób, także prace nieopublikowane) opisano umiarkowanie większy spadek masy ciała po 6–12 tygodniach, ale tylko ok. 44% uczestników przyjmowało preparat z samą gorzką pomarańczą lub synefryną, a około dwóch trzecich osób z nadwagą lub otyłością przyjmowało też kofeinę.[1, 2]

1 metaanaliza (18 prac) + 1 przegląd (ponad 20 badań, ok. 360 osób)

Utlenianie tłuszczów podczas wysiłku

niejednoznaczneniskazdrowi, aktywni fizycznie dorośli i kolarze wyczynowi (głównie mężczyźni; 2 badania tylko u kobiet); pojedyncza dawka przed wysiłkiem

W pięciu RCT u mężczyzn lub grup mieszanych (13–18 osób) jednorazowa dawka 1–3 mg/kg p-synefryny zwiększała tempo utleniania tłuszczów podczas jazdy na cykloergometrze, np. maksymalne tempo z 0,29 do 0,40 g/min, bez zmiany wydatku energetycznego; u kolarzy wyczynowych maksymalne tempo nie różniło się jednak istotnie od placebo. W dwóch RCT u aktywnych kobiet (18 i 16 osób) 3 mg/kg nie zmieniło utleniania tłuszczów (maksymalne tempo 0,28 vs 0,26 g/min po placebo), niezależnie od pory dnia.[5–11]

7 małych RCT (n = 13–18)

Ciśnienie tętnicze i tętno

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli z prawidłowym ciśnieniem; głównie pojedyncze dawki, najdłużej 60 dni

W metaanalizie z 2022 r. dłuższe przyjmowanie synefryny wiązało się z wyższym ciśnieniem skurczowym (o 6,37 mmHg; 95% CI 1,02–11,72) i rozkurczowym (o 4,33 mmHg). W RCT u 15 młodych osób po 900 mg ekstraktu standaryzowanego na 6% synefryny ciśnienie skurczowe było wyższe niż po placebo przez 5 godzin (maksymalnie o 7,3 mmHg), a tętno maksymalnie o 4,2 uderzenia/min. W innych małych badaniach po 46,9–49 mg p-synefryny ciśnienie nie wzrosło (w jednym tętno po 6 godzinach było wyższe o 11,4 uderzenia/min), po 103 mg ciśnienie rozkurczowe było niższe niż w innych próbach, a przy ok. 98 mg/d przez 60 dni nie stwierdzono zmian ciśnienia ani działań niepożądanych; u 12 mężczyzn 180 mg p-synefryny przed wysiłkiem nie wywołało niekorzystnych zmian tętna ani ciśnienia.[1, 14–19]

1 metaanaliza (18 prac) + 6 małych badań kontrolowanych placebo (10–18 osób; w badaniu 60-dniowym 25 osób na grupę)

Ciśnienie i tętno: połączenie z kofeiną i preparaty wieloskładnikowe

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli, w tym aktywni fizycznie mężczyźni regularnie spożywający kofeinę; pojedyncze dawki

W RCT u 10 osób preparat wieloskładnikowy z 5,5 mg synefryny podniósł ciśnienie skurczowe o 9,6 mmHg i rozkurczowe o 9,1 mmHg, a preparat z 46,9 mg synefryny nie zmienił ciśnienia; autorzy przypisali efekt raczej kofeinie i innym stymulantom. U 16 osób ciśnienie skurczowe wzrosło tylko po dawkach z 325–337 mg kofeiny, a dodanie p-synefryny do kofeiny nie zwiększyło ciśnienia skurczowego ani tętna. U 10 mężczyzn 100 mg Citrus aurantium ze 100 mg kofeiny zwiększyło w spoczynku tętno oraz stężenie adrenaliny i noradrenaliny, ale badanie nie miało ramion z każdym składnikiem osobno; podczas wysiłku połączenie p-synefryny z kofeiną (po 3 mg/kg) nie zmieniło tętna.[9, 15, 17, 20]

4 małe badania kontrolowane placebo (n = 10–16)

Spoczynkowy wydatek energetyczny i termogeneza

niejednoznacznebardzo niskazdrowi dorośli, w tym osoby z nadwagą; pojedyncze dawki

W RCT z grupami po 10 osób spoczynkowa przemiana materii (RMR) po 50 mg p-synefryny była o 65 kcal wyższa niż po placebo, ale różnica istotna statystycznie (183 kcal) dotyczyła tylko połączenia z narynginą i hesperydyną. W badaniu u 22 osób aminy adrenergiczne z gorzkiej pomarańczy dodane do posiłku zwiększyły termiczny efekt pożywienia o 29% tylko u kobiet. W RCT u 18 zdrowych osób 3 mg/kg p-synefryny nie zmieniło wydatku energetycznego w spoczynku.[3–5]

2 małe RCT (grupy po 10 osób; n = 18) + 1 badanie kliniczne (n = 22)

Wydolność: sprint, skoki i trening siłowy

niejednoznacznebardzo niskazdrowi, wytrenowani młodzi dorośli (sprinterzy, mężczyźni wykonujący ćwiczenia siłowe)

W RCT u 13 sprinterów 3 mg/kg p-synefryny nie zmieniło wysokości skoków ani prędkości w biegu na 60 i 100 m i nie zwiększyło częstości działań niepożądanych. W RCT u 12 mężczyzn 100 mg p-synefryny, samej lub ze 100 mg kofeiny, wiązało się z większą liczbą powtórzeń w przysiadach niż placebo (o 6,0%); średnią moc i prędkość ruchu zwiększało tylko połączenie z kofeiną.[12, 13]

2 małe RCT (n = 13 i n = 12)

Zdarzenia niepożądane w opisach przypadków

efekt niekorzystnybardzo niskaosoby przyjmujące suplementy z gorzką pomarańczą lub synefryną, zwykle wieloskładnikowe, często z kofeiną (opisy przypadków)

W przeglądzie 30 opisów przypadków (35 pacjentów) po suplementach przedtreningowych z synefryną najczęściej występowały ból w klatce piersiowej, kołatanie serca i omdlenia, a rozpoznania obejmowały chorobę niedokrwienną serca, zaburzenia rytmu i choroby naczyń mózgowych; autorzy nie wykluczyli udziału czynników zakłócających, np. kofeiny. W innym przeglądzie zwrócono uwagę, że w żadnym opisie nie oznaczono synefryny w przyjętym produkcie. Przykłady to udar niedokrwienny u 38-letniego mężczyzny po tygodniu przyjmowania preparatu z synefryną i kofeiną oraz częstoskurcz nadkomorowy z uszkodzeniem mięśnia sercowego u 38-letniej kobiety po tygodniu stosowania suplementu z gorzką pomarańczą.[21–24]

2 przeglądy opisów przypadków (w jednym 30 prac, 35 pacjentów) + 2 opisy przypadków

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W przeglądzie ponad 20 badań stosowano 10–53 mg p-synefryny na dobę (część ze 132–528 mg kofeiny) przez okres do 12 tygodni. W badaniach krótkotrwałych podawano 46,9–180 mg p-synefryny lub 900 mg ekstraktu standaryzowanego na 6% synefryny, a w badaniach wysiłkowych 1–3 mg/kg masy ciała 45–60 minut przed testem. Najdłuższe z osobno cytowanych badań kontrolowanych trwało 60 dni (ok. 49 mg p-synefryny dwa razy dziennie).[2, 6, 12, 14, 15, 18, 19]

Bezpieczeństwo

Synefryny nie ma w wykazie górnych poziomów spożycia (UL) EFSA, z którego korzysta serwis, więc nie podajemy UL. Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) ocenił, że duże ilości synefryny, zwłaszcza z kofeiną i wysiłkiem fizycznym, wiążą się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych w układzie sercowo-naczyniowym, i uznał, że dzienne spożycie synefryny z suplementów nie powinno przekraczać mediany jej spożycia ze zwykłą żywnością. W badaniach kontrolowanych u zdrowych osób nie zgłoszono działań niepożądanych po 49 mg jednorazowo ani przy ok. 98 mg/d przez 60 dni, natomiast w metaanalizie z 2022 r. dłuższe przyjmowanie synefryny wiązało się z wyższym ciśnieniem tętniczym.[1, 16, 18, 25]

Ograniczenia dowodów

Cytowane badania kontrolowane są małe (10–25 osób na grupę), dotyczą głównie zdrowych młodych dorosłych i pojedynczej dawki, a najdłuższe z osobno cytowanych trwało 60 dni, więc nie pozwalają ocenić skutków długotrwałego stosowania ani bezpieczeństwa u osób z chorobami serca. Badania utleniania tłuszczów pochodzą od jednego zespołu badawczego i dotyczą doraźnej zmiany zużycia substratów, nie masy ciała. Wnioski przeglądu z 2012 r. (obejmującego też prace nieopublikowane) o braku wpływu na ciśnienie i tętno różnią się od wniosków metaanalizy z 2022 r. Opisy przypadków dotyczą głównie preparatów wieloskładnikowych o niezbadanym składzie, więc nie pozwalają oddzielić działania synefryny od innych składników ani oszacować częstości powikłań.[1, 2, 5–11, 21, 22]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą The Safety and Efficacy of Citrus aurantium (Bitter Orange) Extracts and p-Synephrine: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2022. PubMed 36235672 · DOI
  2. przegląd A review of the human clinical studies involving Citrus aurantium (bitter orange) extract and its primary protoalkaloid p-synephrine. International journal of medical sciences, 2012. PubMed 22991491 · DOI
  3. RCT Effects of p-synephrine alone and in combination with selected bioflavonoids on resting metabolism, blood pressure, heart rate and self-reported mood changes. International journal of medical sciences, 2011. PubMed 21537493 · DOI
  4. badanie kliniczne Increase in the thermic effect of food in women by adrenergic amines extracted from citrus aurantium. Obesity research, 2005. PubMed 16076988 · DOI
  5. RCT Acute p-synephrine ingestion increases fat oxidation rate during exercise. British journal of clinical pharmacology, 2016. PubMed 27038225 · DOI
  6. RCT Dose-Response Effects of p-Synephrine on Fat Oxidation Rate During Exercise of Increasing Intensity. Phytotherapy research : PTR, 2018. PubMed 29024325 · DOI
  7. RCT Acute p-synephrine ingestion increases whole-body fat oxidation during 1-h of cycling at Fatmax. European journal of nutrition, 2020. PubMed 31691018 · DOI
  8. RCT p-Synephrine, the main protoalkaloid of Citrus aurantium, raises fat oxidation during exercise in elite cyclists. European journal of sport science, 2021. PubMed 32859142 · DOI
  9. RCT Effects of p-Synephrine and Caffeine Ingestion on Substrate Oxidation during Exercise. Medicine and science in sports and exercise, 2018. PubMed 29727404 · DOI
  10. RCT Effect of p-Synephrine on Fat Oxidation Rate during Exercise of Increasing Intensity in Healthy Active Women. Nutrients, 2022. PubMed 36297036 · DOI
  11. RCT Does the Time of Day Play a Role in the Acute Effect of p-Synephrine on Fat Oxidation Rate during Exercise in Women? A Randomized, Crossover and Double-Blind Study. Nutrients, 2022. PubMed 36501060 · DOI
  12. RCT Acute consumption of p-synephrine does not enhance performance in sprint athletes. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 2016. PubMed 26673246 · DOI
  13. RCT The effects of supplementation with P-Synephrine alone and in combination with caffeine on resistance exercise performance. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2015. PubMed 26388707 · DOI
  14. RCT Blood pressure and heart rate effects following a single dose of bitter orange. The Annals of pharmacotherapy, 2006. PubMed 16317106 · DOI
  15. RCT Hemodynamic effects of ephedra-free weight-loss supplements in humans. The American journal of medicine, 2005. PubMed 16164886 · DOI
  16. RCT Cardiovascular Safety of Oral p-Synephrine (Bitter Orange) in Healthy Subjects: A Randomized Placebo-Controlled Cross-over Clinical Trial. Phytotherapy research : PTR, 2016. PubMed 26948284 · DOI
  17. badanie kontrolowane placebo Acute cardiovascular effects of bitter orange extract (p-synephrine) consumed alone and in combination with caffeine in human subjects: A placebo-controlled, double-blind study. Phytotherapy research : PTR, 2018. PubMed 29047215 · DOI
  18. badanie kontrolowane placebo A 60day double-blind, placebo-controlled safety study involving Citrus aurantium (bitter orange) extract. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association, 2013. PubMed 23354394 · DOI
  19. RCT Bitter Orange (Citrus aurantium L.) Intake Before Submaximal Aerobic Exercise Is Safe for Cardiovascular and Autonomic Systems in Healthy Males: A Randomized Trial. Frontiers in nutrition, 2022. PubMed 35694173 · DOI
  20. RCT The influence of citrus aurantium and caffeine complex versus placebo on the cardiac autonomic response: a double blind crossover design. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2018. PubMed 30041682 · DOI
  21. przegląd opisów przypadków Review of Case Reports on Adverse Events Related to Pre-workout Supplements Containing Synephrine. Cardiovascular toxicology, 2023. PubMed 36639595 · DOI
  22. przegląd opisów przypadków Review of Published Bitter Orange Extract and p-Synephrine Adverse Event Clinical Study Case Reports. Journal of dietary supplements, 2020. PubMed 30835576 · DOI
  23. opis przypadku Ischemic stroke associated with use of an ephedra-free dietary supplement containing synephrine. Mayo Clinic proceedings, 2005. PubMed 15819293 · DOI
  24. opis przypadku Unexplained Supraventricular Tachycardia and Myocardial Injury After Bitter Orange Supplement Use in a Young Woman. JACC. Case reports, 2026. PubMed 42132724 · DOI
  25. ocena ryzyka (przegląd) [Risk assessment of synephrine in dietary supplements]. Bundesgesundheitsblatt, Gesundheitsforschung, Gesundheitsschutz, 2017. PubMed 28058460 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.