Co mówią badania

Soplówka jeżowata (lion's mane): co mówią badania naukowe

Soplówkę jeżowatą (Hericium erinaceus, ang. lion's mane) badano u ludzi głównie pod kątem funkcji poznawczych, nastroju i snu, ale badań jest bardzo mało i są małe. W dwóch małych RCT z owocnikiem odnotowano wyższe wyniki części testów poznawczych, u zdrowych młodych dorosłych wyniki są niespójne, a dane o nastroju i śnie pochodzą z pojedynczych, słabo kontrolowanych badań.

17prac w źródłach
6badanych obszarów
2efekt korzystny
4niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 22.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Soplówka jeżowata (lion's mane) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Funkcje poznawcze: łagodne zaburzenia poznawcze i badania z owocnikiem u dorosłychosoby w wieku 50–80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI); dorośli w drugim japońskim RCT (wiek i liczebność niepodane w abstrakcie)2 małe RCT (owocnik) + 1 przegląd systematyczny + 2 przeglądyefekt korzystnyniskaFunkcje poznawcze u zdrowych dorosłychzdrowi dorośli, głównie w wieku 18–45 lat3 RCT z podwójnie ślepą próbą + 1 badanie z pojedynczo ślepą próbą + 1 badanie bez grupy kontrolnej + 1 przegląd zakresu (scoping review) RCTniejednoznaczneniskaNastrój, lęk i streskobiety w badaniu japońskim; osoby z nadwagą lub otyłością na diecie niskokalorycznej; zdrowi młodzi dorośli3 małe RCT (w tym 1 z jednorazową dawką) + 1 badanie bez opisu grupy kontrolnej w abstrakcieniejednoznacznebardzo niskaSenosoby z nadwagą lub otyłością; kobiety w badaniu japońskim1 badanie bez opisu grupy kontrolnej w abstrakcie + 1 małe RCTniejednoznacznebardzo niskaMikrobiota jelitowazdrowi dorośli1 badanie pilotażowe bez grupy kontrolnej (n = 13) + 1 przegląd systematycznyniejednoznacznebardzo niska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: łagodna choroba Alzheimerapacjenci z łagodną chorobą Alzheimera, pod nadzorem lekarza1 pilotażowe RCT (grzybnia z erinacyną A) + 1 przegląd systematycznyefekt korzystnybardzo niska

Podstawowe informacje

Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus), ang. lion's mane, jap. yamabushitake, to jadalny grzyb. Do związków badanych pod kątem działania na układ nerwowy należą hericenony i erinacyny. Ich wpływ na czynniki neurotroficzne, np. czynnik wzrostu nerwów (NGF), opisano w modelach komórkowych i zwierzęcych; nie jest to dowód działania u ludzi.

W badaniach u ludzi stosowano różne surowce: sproszkowany owocnik (część spożywana kulinarnie), ekstrakt z owocnika (np. 10:1), grzybnię standaryzowaną na erinacynę A, mieszankę grzybni z owocnikiem oraz wypieki z dodatkiem soplówki. Mają one odmienny skład, dlatego wyników jednej postaci nie można wprost przenosić na pozostałe.

Monografia opisuje 11 badań interwencyjnych u ludzi, w większości z udziałem 10–41 osób. Nie znaleziono metaanalizy RCT poświęconej soplówce.

Wyniki badań

Funkcje poznawcze: łagodne zaburzenia poznawcze i badania z owocnikiem u dorosłych

efekt korzystnyniskaosoby w wieku 50–80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI); dorośli w drugim japońskim RCT (wiek i liczebność niepodane w abstrakcie)

W RCT z podwójnie ślepą próbą 30 osób w wieku 50–80 lat z MCI przyjmowało przez 16 tygodni sproszkowany owocnik (12 tabletek po 250 mg dziennie) lub placebo; w 8., 12. i 16. tygodniu wyniki skali poznawczej opartej na HDS-R były istotnie wyższe niż w grupie placebo, a 4 tygodnie po odstawieniu istotnie spadły. W 12-tygodniowym RCT z suplementem zawierającym owocnik istotny wynik uzyskano tylko w MMSE, bez różnic w teście Bentona i teście par słów (S-PA). W przeglądzie systematycznym z 2025 r. połączone wyniki MMSE z jednego RCT i jednego badania pilotażowego (osoby z otępieniem i bez niego) dały średni wzrost o 1,17 punktu. Przegląd ALSUntangled zaznacza, że wyniku w MCI dotąd nie powtórzono, a przegląd z 2024 r. ocenia wyniki 10 badań interwencyjnych z grzybami jako niejednorodne.[1–5]

2 małe RCT (owocnik) + 1 przegląd systematyczny + 2 przeglądy

Funkcje poznawcze u zdrowych dorosłych

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli, głównie w wieku 18–45 lat

W RCT u 41 osób w wieku 18–45 lat pojedyncza dawka 1,8 g soplówki skróciła czas wykonania testu Stroopa po 60 minutach (p = 0,005); po 28 dniach abstrakt nie opisuje istotnej poprawy, a autorzy odnotowali wyniki zerowe i nieliczne niekorzystne. W badaniu krzyżowym u 18 osób jednorazowe 3 g ekstraktu 10:1 z owocnika nie zmieniły łącznych wskaźników funkcji poznawczych (poprawa tylko w teście z tablicą kołkową), a po jednorazowym 1 g preparatu soplówki w innym RCT odnotowano krótszy czas reakcji w zadaniach N-Back i Go/No-go. 10 g soplówki dziennie przez 4 tygodnie (24 osoby w wieku studenckim, pojedynczo ślepa próba) nie zmieniło wyników zadań poznawczych, a w badaniu bez grupy kontrolnej (10 osób, 2 g grzybni z owocnikiem przez 28 dni) zmiany funkcji wykonawczych i BDNF były nieistotne. Przegląd zakresu RCT zaliczył soplówkę do składników wymagających dalszej oceny w obszarze funkcji poznawczych.[8–13]

3 RCT z podwójnie ślepą próbą + 1 badanie z pojedynczo ślepą próbą + 1 badanie bez grupy kontrolnej + 1 przegląd zakresu (scoping review) RCT

Nastrój, lęk i stres

niejednoznacznebardzo niskakobiety w badaniu japońskim; osoby z nadwagą lub otyłością na diecie niskokalorycznej; zdrowi młodzi dorośli

W RCT u 30 kobiet przyjmujących przez 4 tygodnie ciasteczka z soplówką lub placebo wyniki skali depresji CES-D i wskaźnika dolegliwości ICI obniżyły się względem wartości wyjściowych w grupie soplówki; różnice wobec placebo dotyczyły dwóch pozycji ICI, a dla koncentracji, drażliwości i niepokoju odnotowano jedynie tendencję. W badaniu u 77 osób z nadwagą lub otyłością oraz zaburzeniami nastroju, snu lub napadami objadania się po 8 tygodniach suplementacji odnotowano spadek nasilenia objawów depresji i lęku; abstrakt nie opisuje grupy kontrolnej. U zdrowych młodych dorosłych po 28 dniach (1,8 g dziennie) odnotowano jedynie tendencję do niższego stresu subiektywnego (p = 0,051), a jednorazowa dawka 3 g ekstraktu z owocnika nie zmieniła nastroju.[8, 9, 14, 15]

3 małe RCT (w tym 1 z jednorazową dawką) + 1 badanie bez opisu grupy kontrolnej w abstrakcie

Sen

niejednoznacznebardzo niskaosoby z nadwagą lub otyłością; kobiety w badaniu japońskim

W badaniu u 77 osób z nadwagą lub otyłością po 8 tygodniach suplementacji odnotowano mniejsze nasilenie zaburzeń snu i lepszą jakość nocnego wypoczynku; do badania kwalifikowano na podstawie kwestionariuszy samooceny. W RCT u 30 kobiet mierzono jakość snu skalą PSQI, ale abstrakt nie podaje dla niej istotnego wyniku. W przeszukanych rekordach PubMed nie znaleziono badań soplówki z obiektywnym pomiarem snu.[14, 15]

1 badanie bez opisu grupy kontrolnej w abstrakcie + 1 małe RCT

Mikrobiota jelitowa

niejednoznacznebardzo niskazdrowi dorośli

W badaniu pilotażowym 13 zdrowych dorosłych przyjmowało sproszkowaną soplówkę przez 7 dni (dawki abstrakt nie podaje). Odnotowano wzrost różnorodności alfa mikrobioty, większy udział niektórych bakterii wytwarzających krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (np. Faecalibacterium prausnitzii) i mniejszy części patobiontów; zmiany korelowały m.in. z LDL, kwasem moczowym i kreatyniną. Abstrakt nie opisuje grupy kontrolnej, a znaczenie tych zmian dla zdrowia nie jest znane. Przegląd systematyczny z 2025 r. również wymienia wzrost różnorodności mikrobioty.[3, 16]

1 badanie pilotażowe bez grupy kontrolnej (n = 13) + 1 przegląd systematyczny

Kontekst medyczny: łagodna choroba Alzheimera

efekt korzystnybardzo niskapacjenci z łagodną chorobą Alzheimera, pod nadzorem lekarza

W pilotażowym badaniu z podwójnie ślepą próbą pacjenci z łagodną chorobą Alzheimera przyjmowali przez 49 tygodni 3 kapsułki dziennie po 350 mg grzybni zawierającej 5 mg/g erinacyny A albo placebo. W grupie placebo wynik CASI istotnie się obniżył, w grupie soplówki poprawił się wynik MMSE, a różnica między grupami była istotna dla skali złożonych czynności dnia codziennego (IADL) i wrażliwości na kontrast; liczby uczestników abstrakt nie podaje. Przegląd systematyczny 48 badań żywieniowych w chorobie Alzheimera (7009 chorych) wymienia grzybnię soplówki wśród interwencji z poprawą wyników poznawczych i funkcjonalnych. Wynik dotyczy grzybni, nie owocnika.[6, 7]

1 pilotażowe RCT (grzybnia z erinacyną A) + 1 przegląd systematyczny

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

Owocnik: 12 tabletek po 250 mg dziennie (16 tygodni, MCI) oraz jednorazowo 3 g ekstraktu 10:1. Grzybnia: 3 kapsułki po 350 mg dziennie z erinacyną A 5 mg/g (49 tygodni). Mieszanka grzybni z owocnikiem: 2 g dziennie (28 dni). Postać niepodana w abstrakcie: 1,8 g dziennie (28 dni), 10 g dziennie w wypiekach (4 tygodnie), jednorazowo 1 g. W części badań abstrakty nie podają dawki. Kulinarnie spożywa się do 300 g świeżego owocnika (według autorów jednej z prac).[1, 6, 8–12]

Bezpieczeństwo

W 16-tygodniowym RCT w MCI badania laboratoryjne nie wykazały działań niepożądanych, a w pilotażu u 10 zdrowych dorosłych autorzy opisują dobrą tolerancję. W 49-tygodniowym badaniu z grzybnią 4 osoby wycofały się z powodu dyskomfortu w jamie brzusznej, nudności i wysypki. Przegląd systematyczny z 2025 r. wymienia możliwe dolegliwości żołądkowe, ból głowy i reakcje alergiczne, zwykle nieraportowane. Opisano przypadek anafilaksji po zjedzeniu świeżej soplówki oraz przypadek 63-letniego mężczyzny z ostrą niewydolnością oddechową (ARDS) i silną reakcją limfocytów na ekstrakt soplówki przyjmowany cztery miesiące przed zachorowaniem; wymagał wentylacji mechanicznej i pulsów sterydowych. W przeczytanych abstraktach brak danych o ciąży, karmieniu piersią i interakcjach z lekami. Soplówki nie ma w zestawieniu górnych limitów EFSA (UL) używanym w serwisie, dlatego UL nie podajemy.[1, 3, 4, 6, 12, 17]

Ograniczenia dowodów

Badania obejmowały zwykle 10–41 osób (jedno 77) i trwały od jednej dawki do 16 tygodni (jedno 49 tygodni). Jedyna synteza liczbowa łączy wynik MMSE z dwóch badań w różnych populacjach. Stosowano różne surowce (owocnik, ekstrakt 10:1, grzybnię z erinacyną A, mieszankę, wypieki), więc wyników nie można przenosić między postaciami. Część abstraktów nie podaje liczby uczestników ani dawki, a część wyników to porównania z wartościami wyjściowymi, nie z placebo. Nastrój i sen oceniano wyłącznie kwestionariuszami. Większość doniesień o działaniu na układ nerwowy pochodzi z badań na komórkach i zwierzętach, których monografia nie traktuje jako dowodu.[2–4, 6, 8, 12, 14–16]

Źródła

  1. RCT Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial. Phytotherapy research : PTR, 2009. PubMed 18844328 · DOI
  2. RCT Improvement of cognitive functions by oral intake of Hericium erinaceus. Biomedical research (Tokyo, Japan), 2019. PubMed 31413233 · DOI
  3. przegląd systematyczny Benefits, side effects, and uses of Hericium erinaceus as a supplement: a systematic review. Frontiers in nutrition, 2025. PubMed 40959699 · DOI
  4. przegląd ALSUntangled #73: Lion's Mane. Amyotrophic lateral sclerosis & frontotemporal degeneration, 2024. PubMed 38141002 · DOI
  5. przegląd A review of the effects of mushrooms on mood and neurocognitive health across the lifespan. Neuroscience and biobehavioral reviews, 2024. PubMed 38246232 · DOI
  6. RCT (pilotażowe) Prevention of Early Alzheimer's Disease by Erinacine A-Enriched Hericium erinaceus Mycelia Pilot Double-Blind Placebo-Controlled Study. Frontiers in aging neuroscience, 2020. PubMed 32581767 · DOI
  7. przegląd systematyczny Effect of nutritional supports on malnutrition, cognition, function and biomarkers of Alzheimer's disease: a systematic review. The International journal of neuroscience, 2023. PubMed 35686376 · DOI
  8. RCT The Acute and Chronic Effects of Lion's Mane Mushroom Supplementation on Cognitive Function, Stress and Mood in Young Adults: A Double-Blind, Parallel Groups, Pilot Study. Nutrients, 2023. PubMed 38004235 · DOI
  9. RCT (krzyżowe) Acute effects of a standardised extract of Hericium erinaceus (Lion's Mane mushroom) on cognition and mood in healthy younger adults: a double-blind randomised placebo-controlled study. Frontiers in nutrition, 2025. PubMed 40276537 · DOI
  10. RCT (krzyżowe) Acute Effects of Naturally Occurring Guayusa Tea and Nordic Lion's Mane Extracts on Cognitive Performance. Nutrients, 2023. PubMed 38140277 · DOI
  11. badanie kontrolowane placebo (pojedynczo ślepa próba) Four Weeks of Hericium erinaceus Supplementation Does Not Impact Markers of Metabolic Flexibility or Cognition. International journal of exercise science, 2022. PubMed 36582308 · DOI
  12. badanie pilotażowe bez grupy kontrolnej A Pilot Proof-of-Concept Study to Evaluate the Physiological and Cognitive Impacts of Hericium erinaceus on Healthy Adults. Nutrients, 2026. PubMed 42884628 · DOI
  13. przegląd zakresu (scoping review) The Role of Dietary Ingredients in Mental Energy - A Scoping Review of Randomized Controlled Trials. Journal of the American Nutrition Association, 2024. PubMed 37561965 · DOI
  14. RCT Reduction of depression and anxiety by 4 weeks Hericium erinaceus intake. Biomedical research (Tokyo, Japan), 2010. PubMed 20834180 · DOI
  15. badanie kliniczne Hericium erinaceus Improves Mood and Sleep Disorders in Patients Affected by Overweight or Obesity: Could Circulating Pro-BDNF and BDNF Be Potential Biomarkers? Evidence-based complementary and alternative medicine : eCAM, 2019. PubMed 31118969 · DOI
  16. badanie pilotażowe Influence of Short-Term Consumption of Hericium erinaceus on Serum Biochemical Markers and the Changes of the Gut Microbiota: A Pilot Study. Nutrients, 2021. PubMed 33800983 · DOI
  17. opis przypadku Hericium erinaceum (yamabushitake) extract-induced acute respiratory distress syndrome monitored by serum surfactant proteins. Internal medicine (Tokyo, Japan), 2003. PubMed 14714963 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 22.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.