Co mówią badania

Szafran (Crocus sativus): co mówią badania naukowe

Szafran (Crocus sativus) badano głównie w objawach depresji i lęku, a także w zespole napięcia przedmiesiączkowego, zaburzeniach seksualnych, śnie i zwyrodnieniu plamki żółtej, zwykle w dawkach 20–30 mg na dobę. W metaanalizach u osób z depresją objawy zmniejszały się bardziej niż po placebo i podobnie jak po lekach SSRI, ale w najnowszej metaanalizie różnice stwierdzono tylko w skalach samooceny, nie w skalach ocenianych przez badacza; pozostałe obszary opierają się na nielicznych, małych badaniach.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
4efekt korzystny
4niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 26.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Szafran (Crocus sativus) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Obniżony nastrój bez rozpoznania depresjidorośli z obniżonym nastrojem lub subklinicznymi objawami depresji; młodzież w wieku 12–16 lat z łagodnymi lub umiarkowanymi objawami lęku albo depresji4 RCT (n = 202, 128, 80 i 51)niejednoznaczneniskaObjawy lękudorośli uczestnicy RCT z różnych populacji, w tym osoby z depresją lub lękiem (pod nadzorem lekarza)3 metaanalizy (34 i 21 RCT; w metaanalizie porównań z SSRI 4 RCT z oceną lęku)niejednoznaczneniskaZespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) i bolesne miesiączkowaniekobiety z PMS lub bolesnym miesiączkowaniem (w cytowanym RCT kobiety z PMS w wieku 20–45 lat, z objawami od co najmniej 6 miesięcy)1 metaanaliza RCT (liczba badań niepodana w abstrakcie) + 1 RCTefekt korzystnyniskaSendorośli z niezadowalającą jakością snu lub bezsennością2 metaanalizy (8 badań, n = 431; 3 badania w analizie PSQI) + 1 RCT (n = 120)efekt korzystnyniska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: objawy depresji w porównaniu z placebodorośli z łagodną lub umiarkowaną depresją (duże zaburzenie depresyjne), pod nadzorem lekarza; metaanaliza z 2026 r. obejmowała dorosłych uczestników 34 RCT2 metaanalizy (9 RCT w analizie ilościowej, w tym porównania z lekami; 34 RCT, n = 1769) + 2 RCT (po 40 osób)efekt korzystnyniskaKontekst medyczny: depresja, porównanie z lekami przeciwdepresyjnymi i dodanie do nichdorośli z depresją lub lękiem, w tym osoby z utrzymującymi się objawami mimo przyjmowania leku przeciwdepresyjnego, pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (8 RCT z lekami SSRI; 9 RCT łącznie z porównaniami z placebo) + 1 RCT (n = 160)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: zaburzenia funkcji seksualnych, w tym związane z fluoksetynąosoby z depresją ustabilizowaną na fluoksetynie i zaburzeniami seksualnymi, mężczyźni z zaburzeniami erekcji oraz kobiety i mężczyźni z zaburzeniami seksualnymi, pod nadzorem lekarza1 metaanaliza (5 badań, n = 173) + 3 badania z randomizacją (n = 38, 36 i 346, w tym 1 otwarte)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD)osoby po 50. roku życia z łagodnym lub umiarkowanym AMD, pod nadzorem lekarza okulisty1 RCT krzyżowe (n = 100) + 1 otwarte przedłużenie (n = 93)efekt korzystnybardzo niska

Podstawowe informacje

Szafran to przyprawa z wysuszonych znamion słupka (stigma) kwiatu krokusa uprawnego (Crocus sativus L.). Za jego główne składniki biologicznie czynne uznaje się krocyny (crocins) i safranal.

W badaniach klinicznych stosowano sproszkowane znamiona lub ich wyciągi, w części badań płatki kwiatu, a w nowszych standaryzowane ekstrakty ze znamion, np. affron. Monografia rozróżnia te preparaty tam, gdzie podają to abstrakty; wyników jednego preparatu nie można wprost przenosić na inne. Nie obejmuje badań samej krocyny ani preparatów wieloskładnikowych.

Wyniki badań

Obniżony nastrój bez rozpoznania depresji

niejednoznaczneniskadorośli z obniżonym nastrojem lub subklinicznymi objawami depresji; młodzież w wieku 12–16 lat z łagodnymi lub umiarkowanymi objawami lęku albo depresji

W 12-tygodniowym RCT u 202 dorosłych ekstrakt affron (28 mg/d) wiązał się z większym niż po placebo spadkiem wyniku depresji w skali DASS-21 (β −2,92 pkt; d = 0,39), bez różnic w wynikach drugorzędowych i przy dużej odpowiedzi na placebo. W 4-tygodniowym RCT (128 osób) nastrój poprawił się bardziej niż po placebo przy dawce 28 mg/d, ale nie przy 22 mg/d. W RCT u 51 zdrowych dorosłych 6-tygodniowa suplementacja ekstraktem szafranu nie zmieniła objawów depresji, lęku ani zmęczenia. U 80 nastolatków (affron 2 × 14 mg/d przez 8 tygodni) poprawę zgłaszali sami badani, a oceny rodziców były niespójne.[9–12]

4 RCT (n = 202, 128, 80 i 51)

Objawy lęku

niejednoznaczneniskadorośli uczestnicy RCT z różnych populacji, w tym osoby z depresją lub lękiem (pod nadzorem lekarza)

W metaanalizie 34 RCT wynik w skali lęku Becka (BAI) był niższy po szafranie niż po placebo (WMD −5,06 pkt; 6 badań, 339 osób; I² 94,8%), ale w skali Hamiltona (HARS), ocenianej przez badacza, nie stwierdzono różnic. Podobny układ wyników (BAI −5,29 pkt w 5 badaniach, brak różnic w HARS) opisano w metaanalizie 21 RCT z 2020 r. W metaanalizie porównań z lekami SSRI (4 RCT z oceną lęku u dorosłych z depresją lub lękiem) szafran nie różnił się od tych leków pod względem zmniejszenia objawów lęku (SMD 0,04; 95% CI −0,22 do 0,29).[1, 7, 13]

3 metaanalizy (34 i 21 RCT; w metaanalizie porównań z SSRI 4 RCT z oceną lęku)

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) i bolesne miesiączkowanie

efekt korzystnyniskakobiety z PMS lub bolesnym miesiączkowaniem (w cytowanym RCT kobiety z PMS w wieku 20–45 lat, z objawami od co najmniej 6 miesięcy)

W metaanalizie RCT z 2026 r. szafran wiązał się z mniejszym nasileniem objawów PMS (SMD −0,64; 95% CI −0,84 do −0,44) i bolesnego miesiączkowania (SMD −0,51; 95% CI −1,01 do −0,01); abstrakt nie podaje liczby badań ani uczestniczek. W RCT znamiona szafranu (2 × 15 mg/d przez dwa cykle) wiązały się z mniejszym niż po placebo nasileniem objawów w dziennym raporcie objawów przedmiesiączkowych i w skali depresji Hamiltona.[14, 15]

1 metaanaliza RCT (liczba badań niepodana w abstrakcie) + 1 RCT

Sen

efekt korzystnyniskadorośli z niezadowalającą jakością snu lub bezsennością

W metaanalizie 8 badań (431 osób) szafran wiązał się z lepszą jakością snu (SMD 0,89; 6 badań, 308 osób; bardzo niska pewność dowodów) i dłuższym snem (SMD 0,57; 5 badań, 220 osób; umiarkowana pewność) niż placebo, a różnica w nasileniu bezsenności nie była istotna (SMD 0,53; 95% CI −0,05 do 1,11). W metaanalizie z 2020 r. wynik w skali PSQI był niższy o 2,22 pkt (3 badania). W 28-dniowym RCT u 120 dorosłych affron (14 lub 28 mg godzinę przed snem) wiązał się z lepszą oceną jakości snu niż placebo, bez różnic w części innych miar; poprawa była podobna przy obu dawkach.[13, 20, 21]

2 metaanalizy (8 badań, n = 431; 3 badania w analizie PSQI) + 1 RCT (n = 120)

Kontekst medyczny: objawy depresji w porównaniu z placebo

efekt korzystnyniskadorośli z łagodną lub umiarkowaną depresją (duże zaburzenie depresyjne), pod nadzorem lekarza; metaanaliza z 2026 r. obejmowała dorosłych uczestników 34 RCT

W metaanalizie RCT u osób z łagodną lub umiarkowaną depresją (9 badań w analizie ilościowej, łącznie z porównaniami z lekami przeciwdepresyjnymi) szafran zmniejszał nasilenie objawów bardziej niż placebo (g = 0,891; 95% CI 0,369–1,412). W metaanalizie 34 RCT (1769 dorosłych) wynik w skali samooceny Becka (BDI) był niższy o 4,39 pkt (14 badań, 817 osób; I² 92,3%), ale w skali Hamiltona (HDRS), ocenianej przez badacza, nie stwierdzono różnic; pewność dowodów autorzy ocenili jako umiarkowaną. W dwóch 6-tygodniowych RCT (po 40 pacjentów) lepszy niż po placebo wynik w skali Hamiltona uzyskano zarówno po kapsułkach ze znamion, jak i z płatków szafranu (po 30 mg/d).[1, 2, 5, 6]

2 metaanalizy (9 RCT w analizie ilościowej, w tym porównania z lekami; 34 RCT, n = 1769) + 2 RCT (po 40 osób)

Kontekst medyczny: depresja, porównanie z lekami przeciwdepresyjnymi i dodanie do nich

niejednoznaczneniskadorośli z depresją lub lękiem, w tym osoby z utrzymującymi się objawami mimo przyjmowania leku przeciwdepresyjnego, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 8 RCT nie stwierdzono różnicy między szafranem a lekami z grupy SSRI w zmniejszeniu objawów depresji (SMD 0,10; 95% CI −0,09 do 0,29), a działania niepożądane były rzadsze po szafranie (różnica ryzyka −0,06). W metaanalizie z 2019 r. różnica między szafranem a lekami przeciwdepresyjnymi również nie była istotna (g = −0,246; 95% CI −0,495 do 0,004). W 8-tygodniowym RCT u dorosłych z utrzymującą się depresją mimo leczenia (139 z 160 osób w analizie) dodanie ekstraktu affron (2 × 14 mg/d) wiązało się z większym spadkiem objawów w skali MADRS ocenianej przez lekarza (41% vs 21%), ale nie w samoocenie (27% vs 26%).[2, 7, 8]

2 metaanalizy (8 RCT z lekami SSRI; 9 RCT łącznie z porównaniami z placebo) + 1 RCT (n = 160)

Kontekst medyczny: zaburzenia funkcji seksualnych, w tym związane z fluoksetyną

niejednoznaczneniskaosoby z depresją ustabilizowaną na fluoksetynie i zaburzeniami seksualnymi, mężczyźni z zaburzeniami erekcji oraz kobiety i mężczyźni z zaburzeniami seksualnymi, pod nadzorem lekarza

W 4-tygodniowych RCT u osób z depresją przyjmujących fluoksetynę szafran (30 mg/d) wiązał się z większą poprawą łącznego wyniku FSFI u kobiet (34 osoby; różnice w podnieceniu, nawilżeniu i bólu, bez różnic w pożądaniu, satysfakcji i orgazmie) oraz funkcji erekcji u mężczyzn (30 osób; prawidłowa funkcja u 60% vs 7%). W metaanalizie 5 badań (173 osoby) stwierdzono korzystny wpływ szafranu na zaburzenia seksualne przy umiarkowanej niejednorodności (I² 59,9%). W otwartym badaniu krzyżowym u 346 mężczyzn z zaburzeniami erekcji szafran (2 × 30 mg/d przez 12 tygodni) nie poprawił żadnej domeny kwestionariusza IIEF, w przeciwieństwie do syldenafilu.[16–19]

1 metaanaliza (5 badań, n = 173) + 3 badania z randomizacją (n = 38, 36 i 346, w tym 1 otwarte)

Kontekst medyczny: zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD)

efekt korzystnybardzo niskaosoby po 50. roku życia z łagodnym lub umiarkowanym AMD, pod nadzorem lekarza okulisty

W randomizowanym badaniu krzyżowym u 100 osób szafran (20 mg/d przez 3 miesiące) w porównaniu z placebo wiązał się z poprawą ostrości wzroku średnio o 0,69 litery i krótszą latencją wieloogniskowego elektroretinogramu (mfERG), także u osób przyjmujących suplementy typu AREDS. W otwartym przedłużeniu bez grupy kontrolnej (93 osoby, 12 miesięcy) gęstość odpowiedzi mfERG w centralnej części siatkówki była wyższa, a ostrość wzroku gorsza o 1,6 litery, co według autorów mogło mieć związek z postępem zaćmy. Cytowane prace nie oceniały ryzyka przejścia w zaawansowane AMD.[22, 23]

1 RCT krzyżowe (n = 100) + 1 otwarte przedłużenie (n = 93)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W badaniach depresji i obniżonego nastroju podawano 30 mg/d znamion lub płatków przez 6 tygodni, a ekstrakt affron w dawce 28 mg/d (2 × 14 mg lub raz dziennie) przez 4–12 tygodni; w badaniu snu 14 lub 28 mg godzinę przed snem. W PMS stosowano 2 × 15 mg/d przez dwa cykle, w zaburzeniach seksualnych przy fluoksetynie 30 mg/d przez 4 tygodnie, w AMD 20 mg/d przez 3–12 miesięcy, a w badaniu zaburzeń erekcji 2 × 30 mg/d przez 12 tygodni.[5, 6, 8–10, 15–17, 19, 21–23]

Bezpieczeństwo

W metaanalizie 12 badań depresji działania niepożądane po szafranie występowały podobnie często jak po placebo i lekach przeciwdepresyjnych, a w metaanalizie porównań z SSRI rzadziej niż po lekach (różnica ryzyka −0,06). W RCT z ekstraktem affron (do 12 tygodni) nie odnotowano poważnych działań niepożądanych. W badaniu z placebo u 30 zdrowych ochotników tabletki ze znamion (200 i 400 mg/d przez tydzień) nieznacznie zmieniły niektóre parametry krwi i nerek, w granicach normy, a dawka 400 mg obniżyła skurczowe ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej. W 6-dniowym badaniu u 34 zdrowych osób napar ze znamion obniżył wskaźnik aktywności enzymu CYP1A2 (w ślinie o ok. 14%; w podziale według płci istotnie tylko u mężczyzn), bez wpływu na CYP2A6, XO i NAT2. Cytowane prace nie obejmują badań u kobiet w ciąży ani karmiących. Monografia nie podaje UL EFSA, ponieważ dla szafranu nie ma go w wykazie wartości EFSA używanym przez serwis.[4, 7, 9, 21, 24, 25]

Ograniczenia dowodów

Wczesne RCT depresji były małe (w cytowanych po 40 pacjentów) i krótkie (6 tygodni), a autorzy metaanalizy z 2013 r. wskazali potrzebę większych badań prowadzonych przez zespoły spoza Iranu. W najnowszej metaanalizie (przy bardzo dużej niejednorodności), podobnie jak w metaanalizie z 2020 r., różnice dotyczyły skal samooceny, nie skal wypełnianych przez badacza. Porównania z lekami bez grupy placebo nie pozwalają ocenić, czy oba leczenia działają lepiej niż placebo, a w największym RCT obniżonego nastroju odpowiedź na placebo była duża. Badania dotyczą różnych preparatów (znamiona, płatki, standaryzowane ekstrakty), a dane o AMD pochodzą z jednego 3-miesięcznego badania krzyżowego i jego otwartego przedłużenia.[1, 3, 5, 6, 9, 13, 22, 23]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą Effect of saffron on depression, anxiety and mood disorder: a GRADE assessed systematic review and meta-analysis of 34 randomized controlled trials. Nutritional neuroscience, 2026. PubMed 41693488 · DOI
  2. metaanaliza The Efficacy of Saffron in the Treatment of Mild to Moderate Depression: A Meta-analysis. Planta medica, 2019. PubMed 30036891 · DOI
  3. metaanaliza Saffron (Crocus sativus L.) and major depressive disorder: a meta-analysis of randomized clinical trials. Journal of integrative medicine, 2013. PubMed 24299602 · DOI
  4. przegląd systematyczny z metaanalizą Safety and Efficacy of Saffron (Crocus sativus L.) for Treating Mild to Moderate Depression: A Systematic Review and Meta-analysis. The Journal of nervous and mental disease, 2020. PubMed 32221179 · DOI
  5. RCT Crocus sativus L. in the treatment of mild to moderate depression: a double-blind, randomized and placebo-controlled trial. Phytotherapy research : PTR, 2005. PubMed 15852492 · DOI
  6. RCT Crocus sativus L. (petal) in the treatment of mild-to-moderate depression: a double-blind, randomized and placebo-controlled trial. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2006. PubMed 16979327 · DOI
  7. metaanaliza Effect of Saffron Versus Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRIs) in Treatment of Depression and Anxiety: A Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrition reviews, 2025. PubMed 38913392 · DOI
  8. RCT Efficacy of a standardised saffron extract (affron®) as an add-on to antidepressant medication for the treatment of persistent depressive symptoms in adults: A randomised, double-blind, placebo-controlled study. Journal of psychopharmacology (Oxford, England), 2019. PubMed 31475623 · DOI
  9. RCT An Examination into the Effects of a Saffron Extract (Affron) on Mood and General Wellbeing in Adults Experiencing Low Mood: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. The Journal of nutrition, 2025. PubMed 40414301 · DOI
  10. RCT affron® a novel saffron extract (Crocus sativus L.) improves mood in healthy adults over 4 weeks in a double-blind, parallel, randomized, placebo-controlled clinical trial. Complementary therapies in medicine, 2017. PubMed 28735826 · DOI
  11. RCT Effect of saffron extract supplementation on mood in healthy adults with subclinical symptoms of depression: a randomized, double-blind placebo-controlled study. The American journal of clinical nutrition, 2025. PubMed 41047129 · DOI
  12. RCT affron®, a standardised extract from saffron (Crocus sativus L.) for the treatment of youth anxiety and depressive symptoms: A randomised, double-blind, placebo-controlled study. Journal of affective disorders, 2018. PubMed 29510352 · DOI
  13. metaanaliza The effects of saffron (Crocus sativus L.) on mental health parameters and C-reactive protein: A meta-analysis of randomized clinical trials. Complementary therapies in medicine, 2020. PubMed 31987241 · DOI
  14. przegląd systematyczny z metaanalizą Effect of saffron on premenstrual syndrome and dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis. Korean journal of family medicine, 2026. PubMed 41151539 · DOI
  15. RCT Crocus sativus L. (saffron) in the treatment of premenstrual syndrome: a double-blind, randomised and placebo-controlled trial. BJOG : an international journal of obstetrics and gynaecology, 2008. PubMed 18271889 · DOI
  16. RCT Saffron for treatment of fluoxetine-induced sexual dysfunction in women: randomized double-blind placebo-controlled study. Human psychopharmacology, 2013. PubMed 23280545 · DOI
  17. RCT Effect of saffron on fluoxetine-induced sexual impairment in men: randomized double-blind placebo-controlled trial. Psychopharmacology, 2012. PubMed 22552758 · DOI
  18. przegląd systematyczny z metaanalizą Effects of saffron (Crocus sativus) on sexual dysfunction among men and women: A systematic review and meta-analysis. Avicenna journal of phytomedicine, 2019. PubMed 31516855
  19. badanie z randomizacją, otwarte, krzyżowe An open label, randomized, fixed-dose, crossover study comparing efficacy and safety of sildenafil citrate and saffron (Crocus sativus Linn.) for treating erectile dysfunction in men naïve to treatment. International journal of impotence research, 2010. PubMed 20520621 · DOI
  20. przegląd systematyczny z metaanalizą Crocus Sativus for Insomnia: A Systematic Review and Meta-Analysis. International journal of environmental research and public health, 2022. PubMed 36141931 · DOI
  21. RCT An investigation into an evening intake of a saffron extract (affron®) on sleep quality, cortisol, and melatonin concentrations in adults with poor sleep: a randomised, double-blind, placebo-controlled, multi-dose study. Sleep medicine, 2021. PubMed 34438361 · DOI
  22. RCT (krzyżowe) Saffron therapy for the treatment of mild/moderate age-related macular degeneration: a randomised clinical trial. Graefe's archive for clinical and experimental ophthalmology = Albrecht von Graefes Archiv fur klinische und experimentelle Ophthalmologie, 2019. PubMed 30343354 · DOI
  23. otwarte przedłużenie RCT Saffron therapy for the ongoing treatment of age-related macular degeneration. BMJ open ophthalmology, 2024. PubMed 38485112 · DOI
  24. badanie bezpieczeństwa z placebo Safety evaluation of saffron (Crocus sativus) tablets in healthy volunteers. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2008. PubMed 18693099 · DOI
  25. badanie interwencyjne bez grupy kontrolnej Effects of short-term saffron (Crocus sativus L.) intake on the in vivo activities of xenobiotic metabolizing enzymes in healthy volunteers. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association, 2019. PubMed 31082462 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 26.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.