Co mówią badania

Witamina B2 (ryboflawina): co mówią badania naukowe

Ryboflawinę badano głównie w profilaktyce migreny, pod kątem ciśnienia tętniczego i homocysteiny przy genotypie MTHFR 677TT oraz jako dodatek do żelaza w niedokrwistości. W metaanalizach dawki do 400 mg/d wiązały się z rzadszymi napadami migreny przy dużej niejednorodności badań, u dzieci wyniki są sprzeczne, a pewność dowodów dla ciśnienia tętniczego oceniono jako bardzo niską.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
2efekt korzystny
6niejednoznaczne

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Witamina B2 (ryboflawina) w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Stężenie homocysteinyzdrowi dorośli wybrani według genotypu MTHFR oraz osoby starsze z suboptymalnym statusem ryboflawiny3 małe RCT (w tym n = 89 i n = 42)niejednoznaczneniskaNiedokrwistość i status żelazamłode kobiety z niedoborem ryboflawiny, kobiety w ciąży z niedokrwistością i dzieci w wieku szkolnym; w większości badań ryboflawina jako dodatek do żelaza2 RCT (n = 123 i n = 366) + 2 badania kontrolowane (n = 103 i n = 101)niejednoznaczneniskaZaćmadorośli w wieku 45–97 lat; RCT w wiejskiej populacji Chin (Linxian), pozostałe dane obserwacyjne1 RCT preparatu złożonego (n = 3249) + 2 badania obserwacyjne (n = 2873 i n = 3115)niejednoznaczneniskaCiśnienie tętnicze, w tym przy genotypie MTHFR 677TTdorośli; w badaniach genotypu MTHFR 677TT pacjenci z przedwczesną chorobą sercowo-naczyniową lub leczonym nadciśnieniem (pod nadzorem lekarza)1 przegląd systematyczny Cochrane (4 RCT, n = 374) + 2 RCT (181 osób ukończyło badanie; n = 91)niejednoznacznebardzo niska
Kontekst medyczny: badania u chorych, żywienie kliniczne pod nadzorem lekarza
Kontekst medyczny: profilaktyka migreny (metaanalizy i RCT ryboflawiny)osoby z migreną, pod nadzorem lekarza2 metaanalizy (9 badań, n = 673; 12 badań, n = 749) + 1 RCT (n = 55) + 1 przeglądefekt korzystnyniskaKontekst medyczny: profilaktyka migreny u dzieci i młodzieżydzieci i młodzież z migreną, pod nadzorem lekarza1 metaanaliza sieciowa (45 RCT różnych leków, n = 3771) + 2 RCT (n = 48 i n = 90)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: migrena, preparaty złożone z ryboflawinąosoby z migreną (w jednym RCT dorośli w wieku 18–65 lat), pod nadzorem lekarza2 RCT (49 osób ukończyło badanie; n = 130)niejednoznaczneniskaKontekst medyczny: wrodzone zaburzenia transportu i metabolizmu ryboflawinyosoby z niedoborem transporterów ryboflawiny (dawniej zespół Browna-Vialetto-Van Laere) i niektórymi chorobami mitochondrialnymi; leczenie pod nadzorem lekarza1 przegląd opisów przypadków (70 pacjentów) + 1 przeglądefekt korzystnyniska

Podstawowe informacje

Ryboflawina (witamina B2) to witamina rozpuszczalna w wodzie, z której powstają koenzymy FMN (mononukleotyd flawinowy) i FAD (dinukleotyd flawinoadeninowy). Uczestniczą one w reakcjach oksydoredukcyjnych, m.in. w łańcuchu oddechowym mitochondriów i w odtwarzaniu zredukowanego glutationu. Ryboflawina jest też kofaktorem enzymu MTHFR (przemiany folianów i homocysteiny); przy genotypie MTHFR 677TT enzym łatwiej traci ten kofaktor i ma mniejszą aktywność.

Ryboflawina wchłania się w jelicie cienkim z udziałem białek transportowych RFVT1 i RFVT3. Jej status ocenia się zwykle wskaźnikiem EGRAC (aktywacja reduktazy glutationowej w erytrocytach); w badaniu RIBOFEM za niedobór uznano wartość powyżej 1,40. Referencyjna wartość spożycia (RWS, rozporządzenie UE 1169/2011) wynosi 1,4 mg.

Wyniki badań

Stężenie homocysteiny

niejednoznaczneniskazdrowi dorośli wybrani według genotypu MTHFR oraz osoby starsze z suboptymalnym statusem ryboflawiny

W RCT u zdrowych dorosłych (1,6 mg/d przez 12 tygodni) homocysteina obniżyła się tylko przy genotypie TT, o 22% (z 16,1 do 12,5 µmol/l), a przy niższym wyjściowym statusie ryboflawiny o 40%; przy genotypach CC i CT zmian nie stwierdzono. U osób starszych z suboptymalnym statusem ta sama dawka przez 12 tygodni poprawiła status witaminy, ale nie zmieniła homocysteiny, którą obniżył dopiero kwas foliowy (o 19,6%). W 4-tygodniowym RCT u 42 osób starszych z niskim statusem dawka 10 mg/d obniżyła homocysteinę.[13–15]

3 małe RCT (w tym n = 89 i n = 42)

Niedokrwistość i status żelaza

niejednoznaczneniskamłode kobiety z niedoborem ryboflawiny, kobiety w ciąży z niedokrwistością i dzieci w wieku szkolnym; w większości badań ryboflawina jako dodatek do żelaza

W RCT RIBOFEM 123 kobiety w wieku 19–25 lat z niedoborem ryboflawiny przyjmowały 2 lub 4 mg/d albo placebo przez 8 tygodni; u przyjmujących ryboflawinę wzrost hemoglobiny korelował z poprawą statusu witaminy i był największy przy najgłębszym niedoborze, bez zmian we wchłanianiu żelaza. W RCT u 366 kobiet w ciąży z niedokrwistością dodanie retinolu i ryboflawiny (1,0 mg/d) do żelaza z kwasem foliowym zwiększyło hemoglobinę o 5,4 g/l bardziej niż samo żelazo z kwasem foliowym; dla grupy z samą ryboflawiną abstrakt nie podaje osobnej różnicy hemoglobiny, a rzadszą niedokrwistość opisuje łącznie dla grup z retinolem lub ryboflawiną. W badaniu u kobiet w ciąży w Indonezji dodatek 5 mg ryboflawiny nie zmienił istotnie przyrostu hemoglobiny względem samego żelaza z kwasem foliowym, a u dzieci w wieku 6–12 lat dodatek 6 mg ryboflawiny do żelaza zwiększył go o 0,38 g/dl.[16–19]

2 RCT (n = 123 i n = 366) + 2 badania kontrolowane (n = 103 i n = 101)

Zaćma

niejednoznaczneniskadorośli w wieku 45–97 lat; RCT w wiejskiej populacji Chin (Linxian), pozostałe dane obserwacyjne

W RCT w Linxian (3249 osób w wieku 45–74 lat, 5–6 lat) zaćma jądrowa była rzadsza w grupie ryboflawiny z niacyną, najbardziej w wieku 65–74 lat (o 44%), bez różnic w zaćmie korowej; nieliczna zaćma podtorebkowa tylna była w tej grupie istotnie częstsza. Efektu nie da się przypisać samej ryboflawinie. W badaniu przekrojowym Blue Mountains (2873 osoby) suplementy ryboflawiny wiązały się z nieco rzadszą zaćmą korową (OR 0,8; 95% CI 0,6–1,0), a w kohorcie AREDS (3115 osób) najwyższe spożycie ryboflawiny z dietą wiązało się z rzadszym zmętnieniem soczewki na początku badania (np. umiarkowana zaćma jądrowa: OR 0,62; 95% CI 0,43–0,90).[20–22]

1 RCT preparatu złożonego (n = 3249) + 2 badania obserwacyjne (n = 2873 i n = 3115)

Ciśnienie tętnicze, w tym przy genotypie MTHFR 677TT

niejednoznacznebardzo niskadorośli; w badaniach genotypu MTHFR 677TT pacjenci z przedwczesną chorobą sercowo-naczyniową lub leczonym nadciśnieniem (pod nadzorem lekarza)

W przeglądzie Cochrane z 2025 r. (4 RCT, 374 osoby, w większości z wysokim ryzykiem błędu systematycznego) wpływ ryboflawiny na ciśnienie skurczowe (MD −1,94 mm Hg; 95% CI −5,74 do 1,86) i rozkurczowe (MD −3,03 mm Hg; 95% CI −5,97 do −0,09) oceniono jako bardzo niepewny. W RCT u pacjentów z przedwczesną chorobą sercowo-naczyniową (1,6 mg/d przez 16 tygodni) ciśnienie obniżyło się tylko przy genotypie TT (ze 144/87 do 131/80 mm Hg). W RCT u 91 osób z leczonym nadciśnieniem i genotypem TT ta sama dawka obniżyła ciśnienie skurczowe o 5,6 mm Hg względem placebo, bez istotnej różnicy ciśnienia rozkurczowego.[10–12]

1 przegląd systematyczny Cochrane (4 RCT, n = 374) + 2 RCT (181 osób ukończyło badanie; n = 91)

Kontekst medyczny: profilaktyka migreny (metaanalizy i RCT ryboflawiny)

efekt korzystnyniskaosoby z migreną, pod nadzorem lekarza

W metaanalizie 8 RCT i 1 badania kontrolowanego (673 osoby) ryboflawina wiązała się z mniejszą liczbą dni z migreną, krótszymi i rzadszymi napadami oraz słabszym bólem, przy dużej niejednorodności (I² do 89%). W metaanalizie 12 badań (749 osób) częstość napadów była niższa (WMD −1,39; 95% CI −2,52 do −0,25), a czas ich trwania krótszy (WMD −1,36; 95% CI −2,69 do −0,03), przy I² powyżej 90%; abstrakty obu metaanaliz nie podają, czy wśród włączonych badań były preparaty złożone. W RCT u 55 pacjentów (400 mg/d przez 3 miesiące) liczba dni z bólem głowy zmalała co najmniej o połowę u 59% osób vs 15% przy placebo. Przegląd z 2021 r. podaje poziom B w klasyfikacji Amerykańskiej Akademii Neurologii.[1–4]

2 metaanalizy (9 badań, n = 673; 12 badań, n = 749) + 1 RCT (n = 55) + 1 przegląd

Kontekst medyczny: profilaktyka migreny u dzieci i młodzieży

niejednoznaczneniskadzieci i młodzież z migreną, pod nadzorem lekarza

W RCT u 48 dzieci ryboflawina (200 mg/d) nie różniła się od placebo: liczba napadów zmalała co najmniej o połowę u 12 z 27 dzieci vs 14 z 21 przy placebo. W RCT u 90 dzieci (12 tygodni) większa dawka zmniejszyła częstość i czas trwania napadów względem placebo, a mniejsza nie; natężenie bólu się nie różniło. W metaanalizie sieciowej ryboflawina wiązała się z rzadszymi napadami (stosunek średnich 0,50; 95% CI 0,32–0,77), ale wynik pochodził z pojedynczych badań, a żaden z porównywanych leków nie wiązał się z krótszym czasem napadów.[5–7]

1 metaanaliza sieciowa (45 RCT różnych leków, n = 3771) + 2 RCT (n = 48 i n = 90)

Kontekst medyczny: migrena, preparaty złożone z ryboflawiną

niejednoznaczneniskaosoby z migreną (w jednym RCT dorośli w wieku 18–65 lat), pod nadzorem lekarza

W RCT preparatu z 400 mg ryboflawiny, 300 mg magnezu i 100 mg złocienia maruny (feverfew), porównywanego z „placebo” zawierającym 25 mg ryboflawiny, odsetek osób z co najmniej o połowę rzadszymi migrenami był podobny (42% vs 44%). W RCT u 130 dorosłych preparat z magnezem, ryboflawiną i koenzymem Q10 (3 miesiące) nie zmniejszył istotnie liczby dni z migreną względem placebo (p = 0,23), ale natężenie bólu i wynik kwestionariusza HIT-6 były niższe. Badania te nie wyodrębniają udziału samej ryboflawiny.[8, 9]

2 RCT (49 osób ukończyło badanie; n = 130)

Kontekst medyczny: wrodzone zaburzenia transportu i metabolizmu ryboflawiny

efekt korzystnyniskaosoby z niedoborem transporterów ryboflawiny (dawniej zespół Browna-Vialetto-Van Laere) i niektórymi chorobami mitochondrialnymi; leczenie pod nadzorem lekarza

W przeglądzie 70 opisanych przypadków niedoboru transporterów RFVT2 i RFVT3 (neuropatia, m.in. z utratą słuchu i zaburzeniami oddychania) autorzy uznali doustną ryboflawinę za ratującą życie. Według przeglądu z 2021 r. duże dawki ryboflawiny są podstawą postępowania w tych chorobach, a na ryboflawinę reagują też niektóre choroby mitochondrialne, m.in. niedobór wielu dehydrogenaz acylo-CoA (MADD). Dane pochodzą z opisów przypadków, nie z RCT.[4, 23]

1 przegląd opisów przypadków (70 pacjentów) + 1 przegląd

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W profilaktyce migreny badano najczęściej 400 mg/d przez 3 miesiące (w RCT u dzieci m.in. 200 mg/d). W badaniach ciśnienia tętniczego i homocysteiny stosowano 1,6 mg/d przez 12–16 tygodni (u osób starszych także 10 mg/d przez 4 tygodnie), a w badaniach niedokrwistości 1–6 mg/d, zwykle razem z żelazem. W badaniu farmakokinetycznym u 9 zdrowych osób z jednej dawki doustnej wchłaniało się najwyżej 27 mg ryboflawiny.[1, 3, 5, 8, 11–19, 24]

Bezpieczeństwo

EFSA nie ustaliła górnego tolerowanego poziomu spożycia (UL) ryboflawiny (zestawienie EFSA, wersja 11, sierpień 2025). W RCT migreny (400 mg/d przez 3 miesiące) wystąpiły 3 łagodne działania niepożądane: biegunka i wielomocz przy ryboflawinie oraz skurcze brzucha przy placebo; żadne nie było poważne. W przeglądzie Cochrane dane o działaniach niepożądanych podało jedno RCT (54 osoby: 2 zdarzenia przy ryboflawinie, 1 w grupie kontrolnej); różnicę oceniono jako niewielką lub żadną (niska pewność dowodów). W RCT u 66 kobiet pojedyncza dawka 400 mg nasilała żółte zabarwienie moczu.[3, 10, 25]

Ograniczenia dowodów

Cytowane badania migreny są nieliczne i często małe, w metaanalizach niejednorodność sięgała ok. 90%, a część włączonych badań nie miała grupy kontrolnej. W RCT u dzieci odsetek odpowiedzi na placebo był wysoki, a w RCT preparatu złożonego „placebo” zawierało 25 mg ryboflawiny, którą autorzy uznali za możliwy aktywny komparator. Obniżenie ciśnienia przy genotypie TT opisano w 2 RCT u pacjentów w większości (82%) lub w całości przyjmujących leki przeciwnadciśnieniowe. Badania niedokrwistości dotyczyły populacji z niedoborami i zwykle łączyły ryboflawinę z żelazem; RCT zaćmy dotyczyło połączenia z niacyną w populacji z niedoborami żywieniowymi.[1, 2, 5, 8, 11, 12, 16–20]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą Effect of Vitamin B2 supplementation on migraine prophylaxis: a systematic review and meta-analysis. Nutritional neuroscience, 2022. PubMed 33779525 · DOI
  2. przegląd systematyczny z metaanalizą dawka-odpowiedź The effect of riboflavin on the mean attack frequency, severity, and duration of migraine headaches: A systematic review and dose-response meta-analysis of clinical trials. Journal of research in medical sciences : the official journal of Isfahan University of Medical Sciences, 2026. PubMed 41769676 · DOI
  3. RCT Effectiveness of high-dose riboflavin in migraine prophylaxis. A randomized controlled trial. Neurology, 1998. PubMed 9484373 · DOI
  4. przegląd Riboflavin in Neurological Diseases: A Narrative Review. Clinical drug investigation, 2021. PubMed 33886098 · DOI
  5. RCT High-dose riboflavin for migraine prophylaxis in children: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial. Journal of child neurology, 2008. PubMed 18984840 · DOI
  6. RCT Prophylactic effect of riboflavin on pediatric migraine: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Electronic physician, 2018. PubMed 29629048 · DOI
  7. metaanaliza sieciowa Preventive Medications in Pediatric Migraine: A Network Meta-Analysis. JAMA network open, 2024. PubMed 39388181 · DOI
  8. RCT A combination of riboflavin, magnesium, and feverfew for migraine prophylaxis: a randomized trial. Headache, 2004. PubMed 15447697 · DOI
  9. RCT Improvement of migraine symptoms with a proprietary supplement containing riboflavin, magnesium and Q10: a randomized, placebo-controlled, double-blind, multicenter trial. The journal of headache and pain, 2015. PubMed 25916335 · DOI
  10. przegląd systematyczny z metaanalizą Riboflavin supplements for blood pressure lowering in adults. The Cochrane database of systematic reviews, 2025. PubMed 41123035 · DOI
  11. RCT Riboflavin lowers blood pressure in cardiovascular disease patients homozygous for the 677C-->T polymorphism in MTHFR. Journal of hypertension, 2010. PubMed 19952781 · DOI
  12. RCT Blood pressure in treated hypertensive individuals with the MTHFR 677TT genotype is responsive to intervention with riboflavin: findings of a targeted randomized trial. Hypertension (Dallas, Tex. : 1979), 2013. PubMed 23608654 · DOI
  13. RCT Riboflavin lowers homocysteine in individuals homozygous for the MTHFR 677C->T polymorphism. Circulation, 2006. PubMed 16380544 · DOI
  14. RCT Effect of riboflavin supplementation on plasma homocysteine in elderly people with low riboflavin status. European journal of clinical nutrition, 2002. PubMed 12209373 · DOI
  15. RCT Riboflavin supplementation and biomarkers of cardiovascular disease in the elderly. The journal of nutrition, health & aging, 2009. PubMed 19390751 · DOI
  16. RCT Correcting a marginal riboflavin deficiency improves hematologic status in young women in the United Kingdom (RIBOFEM). The American journal of clinical nutrition, 2011. PubMed 21525198 · DOI
  17. RCT Retinol and riboflavin supplementation decreases the prevalence of anemia in Chinese pregnant women taking iron and folic Acid supplements. The Journal of nutrition, 2008. PubMed 18806105 · DOI
  18. badanie kontrolowane (przydział naprzemienny) Effect of low-dosage vitamin A and riboflavin on iron-folate supplementation in anaemic pregnant women. Asia Pacific journal of clinical nutrition, 2002. PubMed 12495257 · DOI
  19. badanie kontrolowane The effect of riboflavin on the hematologic changes in iron supplementation of schoolchildren. The Southeast Asian journal of tropical medicine and public health, 1980. PubMed 6996113
  20. RCT The Linxian cataract studies. Two nutrition intervention trials. Archives of ophthalmology (Chicago, Ill. : 1960), 1993. PubMed 8363468 · DOI
  21. badanie przekrojowe Use of vitamin supplements and cataract: the Blue Mountains Eye Study. American journal of ophthalmology, 2001. PubMed 11438049 · DOI
  22. analiza obserwacyjna w ramach RCT (AREDS) The Association of Dietary Lutein plus Zeaxanthin and B Vitamins with Cataracts in the Age-Related Eye Disease Study: AREDS Report No. 37. Ophthalmology, 2015. PubMed 25972257 · DOI
  23. przegląd opisów przypadków Clinical presentation and outcome of riboflavin transporter deficiency: mini review after five years of experience. Journal of inherited metabolic disease, 2016. PubMed 26973221 · DOI
  24. badanie farmakokinetyczne (randomizowane, krzyżowe) Pharmacokinetics of orally and intravenously administered riboflavin in healthy humans. The American journal of clinical nutrition, 1996. PubMed 8604671 · DOI
  25. RCT Oral Riboflavin to Assess Ureteral Patency During Cystoscopy: A Randomized Clinical Trial. Obstetrics and gynecology, 2019. PubMed 30633139 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.