Co mówią badania

Zielona herbata (ekstrakt) i EGCG: co mówią badania naukowe

Zieloną herbatę i jej główną katechinę EGCG (galusan epigallokatechiny) badano jako napar i jako ekstrakt w kapsułkach, głównie pod kątem masy ciała, cholesterolu, ciśnienia tętniczego i glikemii. W metaanalizach stwierdzono niewielkie różnice w cholesterolu LDL i ciśnieniu oraz niespójne wyniki dla masy ciała i glikemii; w dużym RCT i przeglądach bezpieczeństwa duże dawki EGCG z ekstraktów wiązały się z częstszym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych.

25prac w źródłach
8badanych obszarów
4efekt korzystny
3niejednoznaczne
1efekt niekorzystny

Opis wyników badań, nie porada medyczna. Na tej stronie nie ma produktów, cen ani linków do sklepów. Opracowanie redakcji na podstawie abstraktów badań; recenzja eksperta niezależnego od sprzedaży jest w przygotowaniu. Stan na 25.10.2026.

Porównanie suplementów ze składnikiem: Zielona herbata (ekstrakt) i EGCG w porównywarce.

Podsumowanie wyników

Wynik dotyczy parametru mierzonego w badaniach. Siła dowodów: wysoka umiarkowana niska bardzo niska

Masa ciała, BMI i obwód taliidorośli, głównie z nadwagą lub otyłością; napar, napoje z katechinami i kapsułki z ekstraktem1 przegląd Cochrane + 2 metaanalizy (w tym 59 RCT, n = 3802) + 2 RCT ekstraktu (n = 102; podgrupa n = 237)niejednoznaczneumiarkowanaProfil lipidowydorośli z prawidłową masą ciała, nadwagą lub otyłością; napar i ekstrakty; w największym RCT zdrowe kobiety po menopauzie2 metaanalizy (31 RCT, n = 3321; 20 RCT, n = 1415) + 1 duże RCT (n = 936)efekt korzystnyumiarkowanaCiśnienie tętniczedorośli, w tym z nadwagą, otyłością lub podwyższonym ciśnieniem2 metaanalizy (36 RCT; 24 RCT, n = 1697) + 1 RCT z EGCG (n = 88)efekt korzystnyumiarkowanaBezpieczeństwo: uszkodzenie wątroby przy dużych dawkach EGCG z ekstraktówdorośli przyjmujący skoncentrowane ekstrakty (w RCT zdrowe kobiety po menopauzie; opisy przypadków)1 duże RCT (n = 1075) + 1 analiza wtórna RCT + 1 przegląd systematyczny (159 badań interwencyjnych) + 1 przegląd USP + 1 przegląd opisów przypadków (19 przypadków)efekt niekorzystnyumiarkowanaMasa ciała i tkanka tłuszczowa przy treningu fizycznymdorośli z nadwagą lub otyłością trenujący; zielona herbata lub katechiny z treningiem wobec treningu z placebo1 metaanaliza (10 RCT)efekt korzystnyniskaGlikemia i insulinowrażliwośćdorośli, w tym z nadwagą lub otyłością i z cukrzycą typu 2 (osoby chore pod nadzorem lekarza)3 metaanalizy RCT (17, 22 i 14 badań) + 1 RCT z EGCG (n = 88)niejednoznaczneniskaPicie zielonej herbaty: umieralność i udar (badania obserwacyjne)dorośli pijący zieloną herbatę, w tym w Japonii; wyniki dotyczą napoju, nie suplementów z ekstraktem1 analiza zbiorcza 8 kohort (n = 313 381) + 1 metaanaliza 5 kohort (n = 645 393)efekt korzystnyniskaRyzyko nowotworówdorośli: RCT z ekstraktem (1795 osób) oraz badania obserwacyjne picia herbaty (ponad 1 100 000 osób)1 przegląd Cochrane (11 RCT + 131 badań obserwacyjnych)niejednoznaczneniska

Podstawowe informacje

Zieloną herbatę otrzymuje się z liści herbaty chińskiej (Camellia sinensis), z której pochodzi także herbata czarna i oolong. Zawiera polifenole, w tym katechiny, wśród których przeważa galusan epigallokatechiny (epigallocatechin gallate, EGCG); liście zawierają też kofeinę.

Badania dotyczą picia naparu (badania obserwacyjne i część RCT) albo kapsułek z ekstraktem o określonej zawartości katechin lub EGCG. Skoncentrowany ekstrakt dostarcza dużą dawkę EGCG w jednej porcji, dlatego wyniki badań nad piciem herbaty nie przenoszą się wprost na suplementy.

Wyniki badań

Masa ciała, BMI i obwód talii

niejednoznaczneumiarkowanadorośli, głównie z nadwagą lub otyłością; napar, napoje z katechinami i kapsułki z ekstraktem

W przeglądzie Cochrane (RCT trwające 12–13 tygodni) w badaniach spoza Japonii różnica masy ciała wyniosła −0,04 kg (532 osoby), a w japońskich od −0,2 do −3,5 kg; autorzy uznali ubytek masy ciała za prawdopodobnie nieistotny klinicznie. W nowszej metaanalizie masa ciała była niższa o 0,74 kg (95% CI −0,97 do −0,51), a obwód talii o 1,04 cm; w metaanalizie 59 RCT ekstraktu (n = 3802) niższe były masa ciała, BMI i odsetek tkanki tłuszczowej, bez różnicy w masie tłuszczu. W 12-tygodniowym RCT (102 kobiety, 856,8 mg EGCG/d) masa ciała w grupie ekstraktu zmniejszyła się z 76,8 do 75,7 kg, a w rocznym badaniu MGTT (843 mg EGCG/d, 237 kobiet po menopauzie z nadwagą lub otyłością) nie zmieniły się masa ciała, BMI ani obwód talii.[1–5]

1 przegląd Cochrane + 2 metaanalizy (w tym 59 RCT, n = 3802) + 2 RCT ekstraktu (n = 102; podgrupa n = 237)

Profil lipidowy

efekt korzystnyumiarkowanadorośli z prawidłową masą ciała, nadwagą lub otyłością; napar i ekstrakty; w największym RCT zdrowe kobiety po menopauzie

W metaanalizie 31 RCT (n = 3321) zielona herbata wiązała się z niższym cholesterolem całkowitym (WMD −4,66 mg/dl) i LDL (−4,55 mg/dl), bez istotnych różnic w HDL i triglicerydach. W metaanalizie 20 RCT katechin (145–3000 mg/d przez 3–24 tygodnie) różnice wyniosły −5,46 mg/dl dla cholesterolu całkowitego i −5,30 mg/dl dla LDL. W rocznym RCT (936 zdrowych kobiet po menopauzie, 843 mg EGCG/d) LDL zmniejszył się o 4,1% wobec wzrostu o 0,9% po placebo, a triglicerydy wzrosły o 3,6% wobec spadku o 2,5%.[7–9]

2 metaanalizy (31 RCT, n = 3321; 20 RCT, n = 1415) + 1 duże RCT (n = 936)

Ciśnienie tętnicze

efekt korzystnyumiarkowanadorośli, w tym z nadwagą, otyłością lub podwyższonym ciśnieniem

W metaanalizie 36 RCT ciśnienie skurczowe było niższe o 1,08 mmHg (95% CI −1,98 do −0,18), a rozkurczowe o 1,09 mmHg, przy dużej niejednorodności (I² 85% i 74%); różnice były większe u osób z wyjściowym ciśnieniem skurczowym ≥ 120 mmHg. Podobne wartości (−1,17 i −1,24 mmHg) uzyskano w metaanalizie 24 badań (n = 1697). W RCT u 88 mężczyzn z nadwagą lub otyłością samo EGCG (400 mg dwa razy dziennie przez 8 tygodni) wiązało się ze spadkiem ciśnienia rozkurczowego o 2,68 mmHg (placebo: 0,058 mmHg).[10–12]

2 metaanalizy (36 RCT; 24 RCT, n = 1697) + 1 RCT z EGCG (n = 88)

Bezpieczeństwo: uszkodzenie wątroby przy dużych dawkach EGCG z ekstraktów

efekt niekorzystnyumiarkowanadorośli przyjmujący skoncentrowane ekstrakty (w RCT zdrowe kobiety po menopauzie; opisy przypadków)

W rocznym RCT MGTT (1075 kobiet po menopauzie, 843 mg EGCG/d) wzrost aktywności ALT wystąpił u 6,7% osób z grupy ekstraktu wobec 0,7% po placebo, a poważne zdarzenia związane z ALT u 1,3%; w analizie wtórnej wzrost ALT był większy przy genotypie UGT1A4 A/C. W przeglądzie 159 badań u ludzi działania niepożądane dotyczące wątroby zależały od dawki i występowały po niektórych skoncentrowanych preparatach przyjmowanych w dużej jednorazowej dawce (bolus), a nie po naparze ani ekstraktach w napojach lub żywności. Przegląd USP łączy opisane przypadki uszkodzenia wątroby z dawkami EGCG od 140 do ok. 1000 mg/d i wskazuje, że przyjmowanie ekstraktu na czczo zwiększa biodostępność EGCG. W przeglądzie 19 przypadków cięższy przebieg (4 przeszczepienia wątroby) dotyczył preparatów wieloskładnikowych.[19–23]

1 duże RCT (n = 1075) + 1 analiza wtórna RCT + 1 przegląd systematyczny (159 badań interwencyjnych) + 1 przegląd USP + 1 przegląd opisów przypadków (19 przypadków)

Masa ciała i tkanka tłuszczowa przy treningu fizycznym

efekt korzystnyniskadorośli z nadwagą lub otyłością trenujący; zielona herbata lub katechiny z treningiem wobec treningu z placebo

W metaanalizie 10 RCT zielona herbata dodana do treningu wiązała się z niewielką różnicą masy ciała (SMD −0,30; 95% CI −0,53 do −0,07), BMI i tkanki tłuszczowej w porównaniu z treningiem i placebo, bez dodatkowej różnicy w lipidach; autorzy ocenili korzyść jako minimalną.[6]

1 metaanaliza (10 RCT)

Glikemia i insulinowrażliwość

niejednoznaczneniskadorośli, w tym z nadwagą lub otyłością i z cukrzycą typu 2 (osoby chore pod nadzorem lekarza)

W metaanalizie 17 RCT (n = 1133) glukoza na czczo była niższa o 0,09 mmol/l, a HbA1c o 0,30%. W metaanalizie 22 RCT katechin (n = 1584) glukoza na czczo była niższa o 1,48 mg/dl, bez różnic w insulinie, HbA1c i HOMA-IR. W metaanalizie 14 RCT u chorych na cukrzycę typu 2 nie stwierdzono różnic w glukozie, insulinie, HbA1c ani HOMA-IR, a w RCT z samym EGCG nie zmieniły się insulinowrażliwość ani tolerancja glukozy.[12–15]

3 metaanalizy RCT (17, 22 i 14 badań) + 1 RCT z EGCG (n = 88)

Picie zielonej herbaty: umieralność i udar (badania obserwacyjne)

efekt korzystnyniskadorośli pijący zieloną herbatę, w tym w Japonii; wyniki dotyczą napoju, nie suplementów z ekstraktem

W analizie 8 japońskich kohort (313 381 osób, średnio 17,3 roku obserwacji) picie co najmniej 5 filiżanek dziennie, w porównaniu z mniej niż 1, wiązało się z niższym ryzykiem zgonu (HR 0,90 u mężczyzn i 0,82 u kobiet), w tym z powodu chorób serca i naczyń mózgowych. W metaanalizie 5 kohort (645 393 osoby, 11 421 udarów) najwyższe spożycie wiązało się z niższym ryzykiem udaru (RR 0,74; 95% CI 0,66–0,83), przy zależności nieliniowej. Są to powiązania z badań obserwacyjnych, nie wyniki suplementacji.[16, 17]

1 analiza zbiorcza 8 kohort (n = 313 381) + 1 metaanaliza 5 kohort (n = 645 393)

Ryzyko nowotworów

niejednoznaczneniskadorośli: RCT z ekstraktem (1795 osób) oraz badania obserwacyjne picia herbaty (ponad 1 100 000 osób)

W przeglądzie Cochrane w 11 RCT ekstraktu (1795 osób) nie stwierdzono istotnych różnic w zachorowaniach na raka prostaty (RR 0,50; 95% CI 0,18–1,36) ani na nowotwory ginekologiczne (RR 1,50; 95% CI 0,41–5,48), przy niskiej pewności dowodów. W badaniach obserwacyjnych picie herbaty nie wiązało się z umieralnością z powodu nowotworów (RR 0,99; 95% CI 0,91–1,07; 8 badań, 504 366 osób), a wyniki dla poszczególnych nowotworów były niespójne.[18]

1 przegląd Cochrane (11 RCT + 131 badań obserwacyjnych)

Dawki i bezpieczeństwo

Dawki stosowane w badaniach

W metaanalizie badań lipidowych dawki katechin wynosiły 145–3000 mg/d przez 3–24 tygodnie. W najdłuższym RCT (MGTT) stosowano przez 12 miesięcy ekstrakt bez kofeiny z 1315 mg katechin, w tym 843 mg EGCG dziennie; w krótszych RCT 856,8 mg EGCG/d przez 12 tygodni lub 400 mg EGCG dwa razy dziennie przez 8 tygodni. W badaniach obserwacyjnych spożycie podawano w filiżankach (do co najmniej 5 dziennie) lub mililitrach naparu (150–1500 ml/d).[4, 5, 8, 12, 16, 17]

Bezpieczeństwo

W rocznym RCT MGTT odsetek osób z działaniami niepożądanymi był podobny w grupie ekstraktu i placebo (75,6% wobec 72,8%; poważne 2,2% wobec 1,5%), ale nudności i reakcje skórne występowały częściej. Przegląd Cochrane wymienia przy ekstraktach zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, rzadziej bezsenność, wzrost ciśnienia i reakcje skórne. Autorzy przeglądu systematycznego wyznaczyli bezpieczne spożycie 338 mg EGCG/d dla dorosłych przy preparatach stałych przyjmowanych w jednej dawce (bolus) i obserwowany bezpieczny poziom 704 mg EGCG/d dla napojów. W większości badań klinicznych interakcji katechiny zmniejszały ekspozycję na leki o 18–99% (m.in. atorwastatyna, nadolol, lizynopryl, digoksyna), a ekspozycja na syldenafil wzrosła o 50%; u 13 zdrowych ochotników jednorazowa dawka ekstraktu zmniejszyła pole pod krzywą stężenia nadololu do 0,60–0,72 wartości kontrolnej. Cytowane prace nie obejmują kobiet w ciąży ani karmiących.[18, 19, 21, 24, 25]

Ograniczenia dowodów

Część metaanaliz łączy badania naparu i ekstraktu, z kofeiną lub bez niej, a profil katechin w ekstraktach zależy od procesu produkcji, co utrudnia przeniesienie wyników na konkretny suplement. W przeglądzie Cochrane badań japońskich nie dało się połączyć, a w metaanalizie ciśnienia niejednorodność była duża (I² 85%). Badania lipidów i masy ciała trwały zwykle 3–24 tygodnie; najdłuższe RCT (12 miesięcy) objęło niemal wyłącznie białe kobiety po menopauzie. Dane o umieralności, udarze i nowotworach pochodzą głównie z badań obserwacyjnych w populacjach azjatyckich pijących dużo herbaty i nie dowodzą związku przyczynowego. Dane o uszkodzeniu wątroby pochodzą z jednego dużego RCT, przeglądu działań niepożądanych w badaniach interwencyjnych i opisów przypadków; cytowane prace nie podają częstości tego powikłania przy dawkach innych niż w MGTT.[1, 8, 10, 13, 14, 16, 18–23]

Źródła

  1. przegląd systematyczny z metaanalizą Green tea for weight loss and weight maintenance in overweight or obese adults. The Cochrane database of systematic reviews, 2012. PubMed 23235664 · DOI
  2. metaanaliza Effects of green tea supplementation on obesity indices and adipokines in adults: a grade-assessed systematic review and dose-response meta-analysis of randomised controlled trials. International journal of food sciences and nutrition, 2025. PubMed 40326418 · DOI
  3. metaanaliza The effects of green tea extract supplementation on body composition, obesity-related hormones and oxidative stress markers: a grade-assessed systematic review and dose-response meta-analysis of randomised controlled trials. The British journal of nutrition, 2024. PubMed 38031409 · DOI
  4. RCT Therapeutic effect of high-dose green tea extract on weight reduction: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland), 2016. PubMed 26093535 · DOI
  5. RCT (analiza podgrupy) Green Tea Extract and Catechol-O-Methyltransferase Genotype Modify Fasting Serum Insulin and Plasma Adiponectin Concentrations in a Randomized Controlled Trial of Overweight and Obese Postmenopausal Women. The Journal of nutrition, 2016. PubMed 26581683 · DOI
  6. metaanaliza Does green tea catechin enhance weight-loss effect of exercise training in overweight and obese individuals? a systematic review and meta-analysis of randomized trials. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2024. PubMed 39350601 · DOI
  7. metaanaliza Effect of green tea consumption on blood lipids: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition journal, 2020. PubMed 32434539 · DOI
  8. metaanaliza Green tea catechins decrease total and low-density lipoprotein cholesterol: a systematic review and meta-analysis. Journal of the American Dietetic Association, 2011. PubMed 22027055 · DOI
  9. RCT Effects of green tea catechin extract on serum lipids in postmenopausal women: a randomized, placebo-controlled clinical trial. The American journal of clinical nutrition, 2016. PubMed 27806972 · DOI
  10. metaanaliza Effect of green tea supplementation on blood pressure in adults: a GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis of randomised controlled trials. Blood pressure, 2025. PubMed 40497293 · DOI
  11. metaanaliza Effect of green tea supplementation on blood pressure: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine, 2020. PubMed 32028419 · DOI
  12. RCT Effects of dietary supplementation with the green tea polyphenol epigallocatechin-3-gallate on insulin resistance and associated metabolic risk factors: randomized controlled trial. The British journal of nutrition, 2009. PubMed 18710606 · DOI
  13. metaanaliza Effect of green tea on glucose control and insulin sensitivity: a meta-analysis of 17 randomized controlled trials. The American journal of clinical nutrition, 2013. PubMed 23803878 · DOI
  14. metaanaliza Effects of green tea catechins with or without caffeine on glycemic control in adults: a meta-analysis of randomized controlled trials. The American journal of clinical nutrition, 2013. PubMed 23426037 · DOI
  15. metaanaliza Effect of green tea on glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Diabetes & metabolic syndrome, 2021. PubMed 33285391 · DOI
  16. analiza zbiorcza badań kohortowych Green tea consumption and mortality in Japanese men and women: a pooled analysis of eight population-based cohort studies in Japan. European journal of epidemiology, 2019. PubMed 31392470 · DOI
  17. metaanaliza badań kohortowych Green tea consumption and the risk of stroke: A systematic review and meta-analysis of cohort studies. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif.), 2023. PubMed 36599267 · DOI
  18. przegląd systematyczny z metaanalizą Green tea (Camellia sinensis) for the prevention of cancer. The Cochrane database of systematic reviews, 2020. PubMed 32118296 · DOI
  19. RCT The safety of green tea extract supplementation in postmenopausal women at risk for breast cancer: results of the Minnesota Green Tea Trial. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association, 2015. PubMed 26051348 · DOI
  20. analiza wtórna RCT Hepatotoxicity with High-Dose Green Tea Extract: Effect of Catechol-O-Methyltransferase and Uridine 5'-Diphospho-glucuronosyltransferase 1A4 Genotypes. Journal of dietary supplements, 2023. PubMed 36178169 · DOI
  21. przegląd systematyczny The safety of green tea and green tea extract consumption in adults - Results of a systematic review. Regulatory toxicology and pharmacology : RTP, 2018. PubMed 29580974 · DOI
  22. przegląd United States Pharmacopeia (USP) comprehensive review of the hepatotoxicity of green tea extracts. Toxicology reports, 2020. PubMed 32140423 · DOI
  23. przegląd opisów przypadków Hepatotoxicity of green tea: an update. Archives of toxicology, 2015. PubMed 25975988 · DOI
  24. przegląd badań klinicznych Green Tea Catechins as Perpetrators of Drug Pharmacokinetic Interactions. Clinical pharmacology and therapeutics, 2025. PubMed 39748104 · DOI
  25. RCT (badanie krzyżowe) Role of (-)-epigallocatechin gallate in the pharmacokinetic interaction between nadolol and green tea in healthy volunteers. European journal of clinical pharmacology, 2018. PubMed 29480324 · DOI

Rekordy z PubMed (NCBI), stan na 25.10.2026. Każde źródło sprawdzone automatycznie: istnieje, tytuł, rok i DOI zgadzają się z rekordem. Redakcja CzysteSuplementy.pl.